การบูรณาการวรรณกรรมและสื่อพื้นบ้าน เพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเยาวชนในจังหวัดเลย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อบูรณาการวรรณกรรมและสื่อพื้นบ้านเพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเยาวชนในจังหวัดเลย เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมโดยแบ่งการวิจัยเป็น 5 ระยะคือ ระยะที่ 1 ขั้นเตรียมการ ระยะที่ 2 ขั้นวิเคราะห์คุณธรรมจริยธรรมจากวรรณกรรมและสื่อพื้นบ้าน ระยะที่ 3 ขั้นบูรณาการวรรณกรรมและสื่อพื้นบ้านเพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเยาวชน ระยะที่ 4 ขั้นประเมินผลการบูรณาการ และระยะที่ 5 ขั้นสรุปบทเรียน กลุ่มเป้าหมายคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 โรงเรียนชุมชนบ้านท่าสะอาดและโรงเรียนบ้านห้วยตาด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 จำนวน 142 คน คณะครู จำนวน 20 คน ผู้ปกครองนักเรียน จำนวน 20 คน และนักศึกษาสาขาวิชาภาษาไทย ชั้นปีที่ 2 คณะครุศาสตร์ จำนวน 27 คน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ จำนวน 39 คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 248 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสังเกต การสัมภาษณ์ และการประชุมกลุ่ม เครื่องมือคือแบบสังเกต แบบสัมภาษณ์ และประเด็นการประชุม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์แบบอุปนัย ผลวิจัยพบว่า 1. คุณธรรมจริยธรรมปรากฏอยู่ในเนื้อหานิทานทุกเรื่อง และในแต่ละเรื่องมีคุณธรรมจริยธรรมหลายด้าน โดยเรียงลำดับจากคุณธรรมจริยธรรมที่พบมากไปหาน้อยตามลำดับดังนี้ ความเสียสละ ความขยันหมั่นเพียร ความอดทนอดกลั้น ความสามัคคี ความซื่อสัตย์ ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ความกตัญญู ความมีสติ ความเฉลียวฉลาด ความยุติธรรม ความมีเมตตา ความกล้าหาญ คิดก่อนพูด และพอใจในสิ่งที่ตนมี 2. การบูรณาการวรรณกรรมและสื่อพื้นบ้านในการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเยาวชนในจังหวัดเลย ดำเนินการโดยใช้กิจกรรม 2 กิจกรรม ได้แก่ 1) ค่ายคุณธรรม ประกอบด้วย (1) การแสดงละคร (2) การทดสอบความเข้าใจระหว่างคุณธรรมกับจริยธรรม ผลการทดสอบ พบว่า เยาวชนมีความเข้าใจคำว่าคุณธรรมกับคำว่าจริยธรรม และสามารถแยกความแตกต่างได้ในระดับดีมาก ร้อยละ 65.81 ระดับดี ร้อยละ 9.40 ระดับปานกลาง ร้อยละ 9.40 ระดับพอใช้ ร้อยละ 10.26 และระดับอ่อน ร้อยละ 5.13 (3) กิจกรรมกลุ่มการวิเคราะห์เพื่อค้นหาปัญหาคุณธรรมจริยธรรมจากวรรณกรรมพื้นบ้าน พบว่า คุณธรรมจริยธรรมที่พบในนิทานพื้นบ้านจังหวัดเลย ส่วนใหญ่เป็นเรื่องเกี่ยวกับคุณธรรมจริยธรรมที่ทำให้คนอยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุข ก่อให้เกิดความสามัคคีในชุมชน รองลงมาเป็นเรื่องเกี่ยวกับคุณธรรมจริยธรรมส่วนบุคคลที่มุ่งเน้นให้บุคคลนั้นเป็นคนดี คนเก่ง (4) การทำโครงงานการสร้างความดีด้วยโครงงานคุณธรรม ได้โครงงาน จำนวน 10 โครงงาน 2) ค่ายนักเพลงคุณธรรม เยาวชนได้สร้างสรรค์บทเพลงจากการวิเคราะห์ปัญหาคุณธรรมในสังคมปัจจุบัน ซึ่งผลสร้างสรรค์เพลงคุณธรรมได้จำนวน 8 บทเพลง 3. ผลการประเมินการบูรณาการวรรณกรรมและสื่อพื้นบ้านในการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเยาวชน พบว่า เยาวชนที่ได้รับการพัฒนา สามารถจดจำเรื่องราวของนิทานพื้นบ้าน คุณธรรมจริยธรรมในนิทานพื้นบ้าน และสามารถนำไปเป็นข้อคิดในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองได้ ตลอดจนอยากเป็นแบบอย่างบุคคลที่มีคุณธรรมจริยธรรม และอยากจะถ่ายทอดคุณธรรมจริยธรรมดังกล่าวให้แก่บุคคลอื่นได้รับรู้ สามารถนำไปเป็นข้อคิดในชีวิตประจำวันได้