การศึกษาและการอนุรักษ์ภูมิปัญญาพื้นบ้านดั้งเดิม การทำผ้าห่มนวม อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาและอนุรักษ์ภูมิปัญญาพื้นบ้านดั้งเดิม การทำผ้าห่มนวม อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาขั้นตอนและกระบวนการผลิตผ้าห่มนวมซึ่งเป็น ภูมิปัญญาพื้นบ้านดั้งเดิมของชุมชนอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย เพื่อพัฒนาคุณภาพวัตถุดิบและกระบวนการผลิตผ้าห่มนวมให้ได้มาตรฐานชุมชน และเพื่อเผยแพร่และอนุรักษ์ความรู้เกี่ยวกับการทำผ้าห่มนวม โดยจัดสื่อวีดิทัศน์และเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ให้เป็นแหล่งความรู้แก่บุคคลที่สนใจที่ต้องการเรียนรู้ เกี่ยวกับภูมิปัญญาพื้นบ้านดั้งเดิมการทำผ้าห่มนวม ผู้วิจัยใช้การผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ งานวิจัยนี้มีระยะของการดำเนินงานวิจัยเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาบริบทของชุมชน แบบแผนการผลิต ความสำเร็จ ปัญหาอุปสรรคและแนวโน้มของผู้ผลิตผ้าห่มนวม เพื่อให้ทราบข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับภูมิปัญญาพื้นบ้านดั้งเดิมการทำผ้าห่มนวม ขั้นตอน และกระบวนการผลิตผ้าห่มนวม ของชุมชนอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย พบว่า อำเภอเชียงคานเป็นเมืองที่มีวิถีชีวิตและผลิตภัณฑ์ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น โดยเฉพาะผ้าห่มนวม ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นมีการถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น ใช้วัตถุดิบในท้องถิ่นและมีขั้นตอนการผลิตที่แฝงด้วยคุณค่าสอดคล้องกับวิถีชีวิต แต่ปัจจุบันการทำผ้าห่มนวมประสบปัญหาด้านการขาดแคลนวัตถุดิบ แรงงานคน และขาดการเชื่อมต่อการถ่ายถอดจากคนรุ่นสู่รุ่น ระยะที่ 2 เพื่อพัฒนาคุณภาพวัตถุดิบ และกระบวนการผลิตผ้าห่มนวมให้มีมาตรฐานชุมชน เพื่อให้เกิดผลดีต่อการพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชนอย่างยั่งยืน พบว่า จากปัญหาอุปสรรคที่ค้นพบในระยะที่ 1 จึงมีการพัฒนากระบวนการผลิตบางส่วน โดยมีการใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการผลิตให้ผลิตได้รวดเร็วขึ้น มีการต่อยอดภูมิปัญญาให้มีความหลากหลาย มีจุดเด่น เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทำให้ชุมชนมีรายได้ และสร้างมาตรฐานโดยการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นร่วมกับชุมชน 5 ขั้นตอน ได้แก่ การกำหนดความรู้ การแสวงหาและยึดกุมความรู้ การแลกเปลี่ยนความรู้ การจัดเก็บความรู้ และการถ่ายทอดความรู้ซึ่งแต่ละขั้นตอนมีการอาศัยกิจกรรมทางสังคมหลากหลายรูปแบบ ระยะที่ 3 จัดทำสื่อวีดิทัศน์และเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับการทำผ้าห่มนวม มีกิจกรรม 3 กิจกรรม ได้แก่ 1. การจัดทำสื่อวีดิทัศน์ผ้าห่มนวมความอบอุ่นบนปุยฝ้าย 2. ประชุมจัดเวที สรุปผลการวิจัยกับชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พบว่า การประเมินความพึงพอใจภาพรวมอยู่ในระดับ มาก และ 3. เผยแพร่ผลงานวิจัยต่อสาธารณะ