การศึกษาอัตลักษณ์ทางศิลปกรรมและวัฒนธรรมท้องถิ่นในเขตพื้นที่การท่องเที่ยวอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลยสู่การออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการสร้างสรรค์ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทของศิลปะและวัฒนธรรมอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย 2) ศึกษากระบวนการออกแบบผลิตภัณฑ์จากแนวคิดศิลปะและวัฒนธรรมเมืองเชียงคาน จังหวัดเลย เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาประกอบด้วย การสัมภาษณ์ แบบบันทึกข้อมูล แบบประเมินผลการออกแบบลวดลาย วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา นำเสนอข้อมูลด้วยการพรรณนาเชิงวิเคราะห์ประกอบภาพถ่าย ผลการศึกษาพบว่า 1) ศิลปะและวัฒนธรรมของอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลยถูกประกอบสร้างขึ้นมาบนฐานของการดำเนินชีวิตของผู้คนที่เดินทางเข้ามาตั้งหลักแหล่งในพื้นที่เชียงคาน ศิลปวัฒนธรรมที่แสดงอัตลักษณ์เฉพาะประกอบด้วย วัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ไทดำจากเครื่องแต่งกาย สถาปัตยกรรมบ้านไม้ เรือนเฟื้ยม ประเพณีแซปาง ต้นปาง การละเล่นผีขนน้ำ 2) การออกแบบผลิตภัณฑ์จะอยู่บนฐานคิดของการค้นหาอัตลักษณ์เฉพาะและความโดดเด่นโดยค้นพบว่าการสร้างลวดลายแบบภาพเล่าเรื่องโดยมีรูปแบบของวัตถุทางศิลปะและวัฒนธรรมที่เป็นตัวแทนของอำเภอเชียงคานมาประกอบกันเข้า ผ่านการสร้างรูปทรงให้มีลักษณะของการตัดทอน และผสมผสานรูปทรงที่หลากหลาย โดยมีกระบวนการสร้างสรรค์ดังนี้ 2.1) การค้นหาแนวคิด 2.2) การวิเคราะห์แนวคิด 2.3) การตีความหมาย 2.4) การออกแบบร่าง 2.5)การแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อการพัฒนา 2.6) การพัฒนาแบบร่าง 2.7) การดำเนินการสร้างสรรค์ 2.8) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการประเมินผลงาน

คำสำคัญ