ไลซินต้านเชื้อสเตรปโตคอคคัส อะกาแลคติเอเพื่อความปลอดภัยและความมั่นคงทางอาหาร

บทคัดย่อ

การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำมีบทบาทสำคัญต่อความมั่นคงทางอาหารของโลก แต่มักพบการระบาดของโรคร่วมกับระบบการเพาะเลี้ยงปลาอย่างหนาแน่น สเตรปโตคอคคัส อะกาแลคติเอ (Group B Streptococcus agalactiae; GBS) เป็นแบคทีเรียหลักที่ก่อโรคสเตรปโตคอคโคซิส (streptococcosis) ทำให้ปลาตายเป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ ยังพบความสัมพันธ์ของการระบาดของสเตรปโตคอคคัส อะกาแลคติเอชนิด 283 (sequence type 283) ในคนกับการบริโภคปลาน้ำจืด เน้นย้ำถึงอันตรายของเชื้อนี้ ที่ผ่านมา ในการควบคุมการระบาดของโรคในฟาร์มเพาะเลี้ยงมักพึ่งพายาปฏิชีวนะ แต่ขาดการควบคุมการใช้ยาปฏิชีวนะ ส่งผลให้เกิดยาตกค้างในผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำและเกิดการคัดเลือกแบคทีเรียดื้อยา ซึ่งทำให้เกิดความกังวลถึงการถ่ายทอดแบคทีเรียดื้อยาสู่คนจากการบริโภค จึงต้องหาวิธีอื่นในการควบคุมการแพร่ระบาดเพื่อได้อาหารที่ปลอดภัย ไลซินเป็นเอนไซม์ที่สามารถย่อยผนังเซลล์ของแบคทีเรียได้และทำให้แบคทีเรียตาย จึงมีการศึกษาและเสนอไลซินให้เป็นสารทางเลือกชนิดใหม่เพื่อต้านการเจริญของแบคทีเรีย ในการศึกษานี้ คณะวิจัยมีความมุ่งหมายจะพัฒนาไลซินต้านสเตรปโตคอคคัส อะกาแลคติเอในปลานิล คณะวิจัยได้ผลิตไลซี (สารต้านแบคทีเรียไลซิน) จากรีคอมบิแนนท์แบคทีเรียอี โคไล โดยไลซินที่ผลิตขึ้นมีฤทธิ์ฆ่าสเตรปโตคอคคัส อะกาแลคติเอที่แยกได้จากปลานิลทั้งหมดที่นำมาทดสอบเป็นจำนวน 50 ตัวอย่าง โดยมีค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่ลดเชื้อได้ 99.9% หรือ 3 logs (minimum bactericidal concentration; MBC) ในช่วง 10-80 ไมโครโมลาร์ อีกทั้งไลซินยังมีฤทธิ์ต้านแบคทีเรียอื่นที่ก่อโรคในปลานิล และการใช้ไลซินร่วมกับยาอะม็อกซีซิลลินซึ่งเป็นยากลุ่มบีต้าแลคแทมที่ยับยั้งการสังเคราะห์ผนังเซลล์ให้ผลเสริมฤทธิ์กันในการต้านเชื้อสเตรปโตคอคคัส อะกาแลคติเอ การศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของไลซินเพื่อการพัฒนาต่อยอดเป็นสารชีวควบคุมเชื้อสเตรปโตคอคคัส อะกาแลคติเอที่ก่อโรคสเตรปโตคอคโคซิสในปลา

คำสำคัญ