ประสิทธิภาพของสารฆ่าแมลงพิริมิฟอสเมทิลในการป้องกันกำจัดแมลงศัตรูข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในโรงเก็บโดยวิธีการพ่นสารบนเมล็ด และสารพิษตกค้างบนเมล็ดข้าวโพดและอาหารสัตว์ (ปีที่2)

บทคัดย่อ

การศึกษาประสิทธิภาพของสารฆ่าแมลง pirimiphos-methyl ในการป้องกันกำจัดแมลงศัตรูข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในโรงเก็บ ดำเนินการทดลองที่ห้องปฏิบัติการกองวิจัยและพัฒนาวิทยาการหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลิตผลเกษตร และไซโลเก็บข้าวโพด ระหว่างพฤษภาคม 2564 ถึงพฤศจิกายน 2565 โดยฉีดพ่นข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จำนวน 50 ตัน ด้วยสารฆ่าแมลง pirimiphos-methyl อัตรา 0 และ 8 มก./กก.(a.i.) บนสายพานลำเลียงข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เข้าไปเก็บในไซโลขนาด 200 ตัน และเก็บรักษานาน 4 เดือน ดำเนินการทดลองที่ไซโลเก็บข้าวโพดของ บมจ. CPF (ประเทศไทย) จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ทุกๆ เดือนสุ่มเก็บข้าวโพดเลี้ยงสัตว์นำไปตรวจนับจำนวนแมลงตายและรอดชีวิตที่เข้าทำลายตามธรรมชาติ บันทึกความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ จากนั้นนำเข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ไปตรวจสอบประสิทธิภาพในการป้องกันกำจัดด้วงงวงข้าวโพด มอดแป้ง มอดหัวป้อม และมอดฟันเลื่อย ในห้องปฏิบัติการ และตรวจปริมาณสารพิษตกค้างบนข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ประสิทธิภาพในการกำจัดแมลงที่เข้าทำลายตามธรรมชาติ ผลการทดลองพบแมลงศัตรูในโรงเก็บเข้าทำลายข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จำนวน 10 ชนิด แต่ไม่พบแมลงรอดชีวิตในเดือนที่ 0 เนื่องจากทำการป้องกันกำจัดแมลงด้วยสารรมฟอสฟีน กรรมวิธีควบคุมจำนวนแมลงที่เข้าทำลายข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพิ่มขึ้นตามระยะเวลาการเก็บรักษาที่เพิ่มขึ้น จำนวนแมลงที่รอดชีวิตมีค่าเฉลี่ยสูงสุด 1,413 ตัว ความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีค่าเฉลี่ยสูง 12.8% ส่วนการใช้สารฆ่าแมลง pirimiphos-methyl อัตรา 8 มก./กก.(ai.) ไซโลที่ 1, 2 และ 3 พบแมลงรอดชีวิตสูงสุด 151, 239 และ 69 ตัว ตามลำดับ และความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ค่าเฉลี่ยสูงสุด 2.1, 2.3 และ 1.7% ซึ่งพบว่าคุณภาพของเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ยังคงอยู่ในเกณฑ์ยอมรับได้ของ บมจ. CPF (ประเทศไทย) ซึ่งกำหนดค่าความเสียหายไว้ไม่เกิน 2.5% สำหรับการทดสอบประสิทธิภาพในห้องปฏิบัติการพบว่าการใช้สารฆ่าแมลง pirimiphos-methyl อัตรา 8 มก./กก.(a.i.) การเก็บรักษาในไซโลที่ 1, 2 และ 3 พบว่าด้วงงวงข้าวโพดตาย 100% และพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 6.4, 2.2 และ 0.4 ตัว ตามลำดับ ความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สูงสุด 5.8, 1.2, และ 1.5% ตามลำดับ ขณะที่กรรมวิธีควบคุมพบด้วงงวงข้าวโพดตายสูงสุด 7.8% และพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 733.2 ตัว และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีความเสียหาย 100% ตั้งแต่เดือนที่ 0 ประสิทธิภาพในการป้องกันกำจัดมอดแป้ง พบมอดแป้งรอดชีวิตเพียงเล็กน้อย และพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 3.2, 0.6 และ 0.4 ตัว ตามลำดับ ความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สูงสุด 2.1, 1.2, และ 1.1% ตามลำดับ ขณะที่กรรมวิธีควบคุมพบมอดแป้งตายสูงสุด 2.7% และพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 24.6 ตัว และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีความเสียหายสูงสุด 20.0% ประสิทธิภาพในการป้องกันกำจัดมอดฟันเลื่อย พบมอดฟันเลื่อยรอดชีวิตเพียงเล็กน้อย และพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 1.2, 0.2 และ 0.0 ตัว ตามลำดับ ความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สูงสุด 7.9, 1.6, และ 1.5% ตามลำดับ ขณะที่กรรมวิธีควบคุมพบมอดฟันเลื่อยตายสูงสุด 15.2% และพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 120.4 ตัว และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีความเสียหายสูงสุด 51.2% ประสิทธิภาพในการป้องกันกำจัดมอดหัวป้อม ทั้ง 3 ไซโลพบมอดหัวป้อมรอดชีวิตจำนวนมาก และพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 98.2, 86.4 และ 54.4 ตัว ตามลำดับ ความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สูงสุด 85.3, 80.0, และ 73.2% ตามลำดับ ขณะที่กรรมวิธีควบคุมพบมอดหัวป้อมตายสูงสุด 23.3% และพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 274.4 ตัว และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีความเสียหายสูงสุด 100.0% จากการทดลองครั้งนี้จะเห็นได้ว่าสารฆ่าแมลง pirimiphos-methyl อัตรา 8 มก./กก.(a.i.) มีประสิทธิภาพดีในการป้องกันกำจัดแมลงทั้งที่พบเข้าทำลายตามธรรมชาติและเมื่อนำมาทดสอบในห้องปฏิบัติการก็ยังคงมีประสิทธิภาพดีในการป้องกันกำจัดแมลงศัตรูข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในโรงเก็บยกเว้นมอดห้วป้อม ปริมาณสารพิษตกค้างบนเมล็ดข้าวโพดที่ 1 วัน ในไซโลที่ 1, 2 และ 3 เฉลี่ยเท่ากับ 0.75, 15.8 และ 4.7 มก./กก. ตามลำดับ เมื่อครบ 15 วันถึง 4 เดือน ปริมาณสารพิษตกค้างไซโลที่ 1 มีค่าเฉลี่ย 1.9-2.2 มก./กก. ไซโลที่ 2 มีค่าเฉลี่ย 1.8-3.7 มก./กก. และไซโลที่ 3 มีค่าเฉลี่ย 1.8-5.1 มก./กก. ปริมาณสารพิษตกค้างบนเมล็ดข้าวโพดที่ 1 วัน ในไซโลที่ 1, 2 และ 3 เฉลี่ยเท่ากับ 0.75, 15.8 และ 4.7 มก./กก. ตามลำดับ เมื่อครบ 15 วันถึง 4 เดือน ปริมาณสารพิษตกค้างไซโลที่ 1, 2 และ 3 มีค่าเฉลี่ย 1.9-2.2, 1.8-3.7 และ 1.8-5.1 มก./กก. ตามลำดับ ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่เก็บรักษาในไซโลที่ 1 และ 3 พบปริมาณสารพิษตกค้างต่ำกว่าค่า MRLs ตั้งแต่วันที่ 1 แต่ในไซโลที่ 2 ปริมาณสารพิษตกค้างจะต่ำกว่าค่า MRLs ตั้งแต่วันที่ 15 หลังการฉีดพ่นสารฆ่าแมลง จากนั้นได้เพิ่มขนาดของไซโลที่เก็บรักษา โดยทำการฉีดพ่นข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จำนวน 300 ตัน ด้วยสารฆ่าแมลง pirimiphos-methyl อัตรา 0 (กรรมวิธีควบคุม) และ 8 มก./กก.(a.i.) บนสายพานลำเลียงข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เข้าไปเก็บในไซโลขนาด 1,000 ตัน ทำการทดลองอัตราละ 1 ไซโล และเก็บรักษานาน 4 เดือน ดำเนินการทดลองที่ไซโลเก็บข้าวโพดของ บมจ. CPF (ประเทศไทย) จังหวัดสมุทรปราการ ดำเนินการทดลองเช่นเดียวกับข้างต้น เมื่อรักษาข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ครบ 4 เดือน นำข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ผ่านการฉีดพ่นสารฆ่าแมลงผสมข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ไม่ได้ผ่านฉีดพ่นสารฆ่าแมลงในอัตราส่วน 1:5 จากนั้นนำไปผลิตอาหารสัตว์ และตรวจสอบคุณภาพอาหารสัตว์ และตรวจปริมาณสารพิษตกค้างในอาหารสัตว์ ประสิทธิภาพในการกำจัดแมลงที่เข้าทำลายตามธรรมชาติ พบแมลงศัตรูในโรงเก็บเข้าทำลายข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จำนวน 10 ชนิด แต่ไม่พบแมลงรอดชีวิตในเดือนที่ 0 กรรมวิธีควบคุมจำนวนแมลงที่เข้าทำลายข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพิ่มขึ้นตามระยะเวลาการเก็บรักษาที่เพิ่มขึ้น จำนวนแมลงที่รอดชีวิตมีค่าเฉลี่ยสูงสุด 4,870 ตัว ความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีค่าเฉลี่ยสูง 10.6% ส่วนการใช้สารฆ่าแมลง pirimiphos-methyl จำนวนแมลงที่รอดชีวิตมีค่าเฉลี่ยสูงสุด 62 ตัว ความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ค่าเฉลี่ยสูงสุด 1.3% การทดสอบประสิทธิภาพในห้องปฏิบัติการพบว่าการใช้สารฆ่าแมลง pirimiphos-methyl อัตรา 8 มก./กก.(a.i.) พบว่าด้วงงวงข้าวโพดตาย 100% และพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 0.5 ตัว ความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สูงสุด 1.2% ขณะที่กรรมวิธีควบคุมพบด้วงงวงข้าวโพดตายสูงสุด 6.7% และพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 745.8 ตัว และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีความเสียหาย 100% ตั้งแต่เดือนที่ 0 ประสิทธิภาพในการป้องกันกำจัดมอดแป้งและมอดฟันเลื่อย กรรมวิธีที่ใช้สารฆ่าแมลงพบแมลงทั้ง 2 ชนิดรอดชีวิตและพบแมลงที่เกิดใหม่จำนวนเล็กน้อย และความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เมื่อให้มอดแป้งและมอดฟันเลื่อยเข้าทำลายสูงสุด 2.1 และ 1.3% ตามลำดับ ขณะที่กรรมวิธีควบคุมพบมอดแป้งและมอดฟันเลื่อยรอดชีวิตจำนวนมากและพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 32.9 และ 173.9 ตัว ตามลำดับ ความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีค่าสูงสุด 25.3 และ 60.2% ตามลำดับ ประสิทธิภาพในการป้องกันกำจัดมอดหัวป้อม กรรมวิธีที่ใช้สารฆ่าแมลงพบมอดหัวป้อมรอดชีวิตและและพบแมลงที่เกิดใหม่จำนวนมาก ความเสียหายของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีค่าสูงสุด 24.2% ขณะที่กรรมวิธีควบคุมพบมอดหัวป้อมตายสูงสุด 17.2% และพบแมลงที่เกิดใหม่สูงสุด 213.4 ตัว ความเสียหายข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สูงสุด 100.0% ปริมาณสารพิษตกค้างบนเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เมื่อฉีดพ่นสารฆ่าแมลง pirimiphos-methyl อัตรา 8 มก./กก.(a.i.) มีค่าเฉลี่ย 2.1-5.9 มก./กก. ซึ่งต่ำกว่าค่า MRLs ตั้งแต่วันแรกของการฉีดพ่นสารฆ่าแมลง และอาหารสัตว์ที่ผลิตจากข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ผ่านการฉีดพ่นด้วยสารฆ่าแมลง มีคุณภาพไม่แตกต่างอาหารสัตว์ที่ผลิตจากข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ไม่ผ่านการฉีดพ่นด้วยสารฆ่าแมลง และไม่พบสารพิษตกค้างบนอาหารสัตว์

คำสำคัญ