รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2565

การพัฒนารูปแบบการเขียนสะท้อนคิดเพื่อทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของผู้เรียน

ธีรนุช อนุฤทธิ์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง พ.ศ. 2565

ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการเขียนสะท้อนคิดรูปแบบใหม่ เพื่อใช้ประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาสาขาวิชาภาษาอังกฤษ ชั้นปีที่ 2 สำนักวิชาศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง จำนวน 98 คน ที่ลงทะเบียนในรายวิชาการศึกษากวีนิพนธ์และบทละคร (Study of Poetry and Drama) ภาคการศึกษาที่ 2 ปีการศึกษา 2564 คณะผู้วิจัยพัฒนารูปแบบการเขียนสะท้อนคิดรูปแบบใหม่จากการสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับวงจรสะท้อนคิดของ Gibb (1998) รูปแบบการเขียนสะท้อนคิดของ Rolfe (2001) และรูปแบบ DEAL ของ Ash และ Clayton (2009) โดยได้เป็นรูปแบบการเขียนสะท้อนคิดชื่อ TIP (Tell-Investigate-Prepare) มีความสอดคล้องกับลักษณะการจัดการเรียนรู้ทางด้านวรรณกรรมภาษาอังกฤษ และเมื่อนำการเขียนสะท้อนคิดนี้ไปประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณโดยให้กลุ่มประชากรทั้ง 98 คน เขียนสะท้อนคิดโดยใช้รูปแบบ TIP และจากการวิเคราะห์เนื้อหาในงานเขียนสะท้อนคิดพบว่ามีจำนวน 36 คนที่มีคุณลักษณะของผู้มีทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณครบทั้ง 7 ประการตามแนวคิดของ Bernstein และ Isaac (2018) และทั้ง 98 คนมีลักษณะการเขียนที่นอกเหนือจากแนวคิดนี้ คือ มีลักษณะเป็นการบรรยายความมากที่สุดถึง 1,076 ครั้ง และมีคุณลักษณะการอ้างอิงสิ่งที่ได้เรียนมา (referring to learned materials) เป็นลำดับที่สอง คือ 580 ครั้ง และลำดับที่สามในงานวิจัยนี้คือ การระบุปัญหา (identifying problems) 404 ครั้ง ซึ่งทั้งลำดับที่สองและสามนั้นเป็นองค์ประกอบของคุณลักษณะของผู้มีทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของ Bernstein และ Isaac (2018) ดังนั้นจึงสามารถสรุปได้ว่าการเขียนสะท้อนคิดรูปแบบใหม่ TIP Model สามารถใช้เป็นแนวทางการประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณได้ โดยหลักสูตรและผู้เรียนไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม อีกทั้งยังสามารถนำไปบูรณาการในการวัดผลประเมินผลได้ทุกรายวิชาโดยไม่เป็นภาระแก่ผู้สอนและผู้เรียนอีกด้วย

คำสำคัญ

Critical Thinkingการคิดอย่างมีวิจารณญาณReflective writingการเขียนสะท้อนคิด

งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง

การวิเคราะห์ผลของการพัฒนาทักษะการคิดเชิงเหตุและผล ของความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบด้านการเขียนแผนภาพความคิด ด้วยเอกสารประกอบการสอนประเภทแบบฝึก ของนักศึกษาวิชาชีพครู มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี

มณฑา จำปาเหลือง มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี พ.ศ. 2559

การนิเทศเพื่อการพัฒนาทักษะการคิดและการเขียนเรียงความ โดยใช้ชุดกิจกรรมการเขียนเรียงความเชิงวิเคราะห์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5

นางธนกร วรชนานันท์ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551

การใช้วงวรรณกรรมในการพัฒนาความสามารถในการเขียนสะท้อนคิด : มุมมองจากแนวทางการเรียนรู้แบบร่วมมือกัน

มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง พ.ศ. 2559

การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนโดยบูรณาการแนวคิดการฝึกทางปัญญาจากต้นแบบร่วมกับแนวคิดการเขียนแบบเน้นกระบวนการเพื่อส่งเสริมความสามารถในการเขียนความเรียงและการคิดไตร่ตรองของนิสิตปริญญาตรี

อดิสรณ์ เรืองกิจจานันท์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2560

ความสามารถในการคิดและเขียนเชิงสร้างสรรค์ในการเรียนรายวิชาการวิจัยในชั้นเรียนของนักศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

วรรณวีร์ บุญคุ้ม มหาวิทยาลัยศิลปากร พ.ศ. 2556

การพัฒนาแบบฝึกทักษะการเขียนเชิงสร้างสรรค์ โดยใช้แผนผังความคิด สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

อรธิดา ประสาร มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ พ.ศ. 2561

การพัฒนาชุดกิจกรรมการอ่านวรรณคดีไทย เรื่อง ลิลิตตะเลงพ่าย โดยการประยุกต์ใช้กลวิธีมัลติพาร์ท เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเขียนสะท้อนคิดและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5

ปิยะพันธ์ พิชญ์ประเสริฐ พ.ศ. 2563

การพัฒนาแบบฝึกการเขียนเรียงความโดยใช้แนวคิดสแกฟโฟลด์และเทคนิคแผนผังความคิดสำหรับนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก

ฐิติพร สังขรัตน์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก พ.ศ. 2561

การพัฒนาความสามารถในการเขียนย่อความของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยใช้ชุดการสอนแบบแผนผังความคิด

จุฑาทิพย์ ไกรนรา มหาวิทยาลัยทักษิณ พ.ศ. 2560

การศึกษาการเรียบเรียงความคิดและการเชื่อมโยงความ จากการเขียนเรียงความของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖