การพัฒนาตัวชี้วัดระดับความสำเร็จในการทำโครงการซีเอสอาร์ของภาคธุรกิจ ที่มีส่วนสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)

บทคัดย่อ

กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้ดำเนินโครงการวิจัยการพัฒนาตัวชี้วัดระดับความสำเร็จในการทำโครงการซีเอสอาร์ของภาคธุรกิจ ที่มีส่วนสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) เพื่อออกแบบและพัฒนาชุดตัวชี้วัดระดับความสำเร็จของโครงการซีเอสอาร์ โดยมีการบูรณาการนำเอาเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ขององค์การสหประชาชาติทั้ง 17 ข้อ มาผนวกไว้เป็นเป้าหมายของความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กรธุรกิจ เพื่อเป็นแนวทางในการประเมินผลและยกระดับโครงการซีเอสอาร์สู่การพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน ในการศึกษาวิจัยครั้งนี้ คณะวิจัยใช้วิธีการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) ทั้งในเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ โดย (1) ทำการทบทวนวรรณกรรมเพื่อศึกษารูปแบบ และการดำเนินงานโครงการซีเอสอาร์ขององค์กรธุรกิจที่ประสบความสำเร็จจากรายงานความยั่งยืนของ 28 องค์กรธุรกิจ (2) การเก็บข้อมูลผ่านแบบสอบถามจากองค์กรธุรกิจ กระจายครอบคลุม 8 อุตสาหกรรมที่จำแนกตามตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และ (3) การจัดวงประชุมผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดทำโครงการซีเอสอาร์ขององค์กรธุรกิจ เพื่อนำผลจากการศึกษาทั้งหมดมาใช้เป็นฐานในการพัฒนา และจัดทำคู่มือตัวชี้วัดให้องค์กรธุรกิจได้นำไปทดสอบกับการดำเนินโครงการ จากนั้นจึงนำข้อมูลที่ได้ภายหลังจากการใช้งานจริงขององค์กรธุรกิจมาวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติโดยการแจกแจงความถี่ (Frequency) และค่าเฉลี่ย (Percentage) รวมถึงใช้รูปแบบการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) เพื่อทำการสรุปผล และเสนอแนะแนวทางในการพัฒนาคู่มือตัวชี้วัดต่อไป โดยผลการวิจัยสามารสรุปได้ดังต่อไปนี้ตัวชี้วัดที่องค์กรธุรกิจส่วนใหญ่เลือกใช้มากที่สุดได้แก่ (1) ตัวชี้วัด Global Reporting Initiative (GRI) ตัวชี้วัดที่มีการใช้มากที่สุด คือ ด้านพลังงาน สุขอนามัยและความปลอดภัยในสถานที่ทำงาน ก๊าซ การจัดการขยะและของเสีย การจ้างงาน การฝึกอบรมและการศึกษา และ (2) ตัวชี้วัด Sustainability Accounting Standards Board (SASB) ตัวชี้วัดที่ถูกนำมาใช้มากที่สุด คือ “Workforce Health & Safety” ที่อธิบายถึงอัตราการบาดเจ็บจากการทำงาน และไม่มีผู้เจ็บป่วยหรือโรคจากการทำงาน โดยเมื่อพิจารณาความสอดคล้องของตัวชี้วัดที่องค์กรธุรกิจเลือกใช้กับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) พบว่า ตัวชี้วัดเหล่านั้นสอดคล้องกับเป้าหมาย SDGs ใน 7 เป้าหมาย ได้แก่ (1) เป้าหมายที่ 3 การมีสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (2) เป้าหมายที่ 4 การศึกษาที่เท่าเทียมหรือการได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพ (3) เป้าหมายที่ 7 การมีพลังงานที่สะอาดและทุกคนเข้าถึง (4) เป้าหมายที่ 8 การจ้างงานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ (5) เป้าหมายที่ 9 การส่งเสริมอุตสาหกรรม นวัตกรรม และโครงสร้างพื้นฐาน (6) เป้าหมายที่ 13 การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และ (7) เป้าหมายที่ 15 การอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์จากระบบนิเวศทางบก ทั้งนี้ ภายหลังจากการวิเคราะห์ และสังเคราะห์บทเรียนการดำเนินโครงการซีเอสอาร์จึงได้มีการพัฒนาจัดทำเป็นคู่มือและแนวทางในการใช้ตัวชี้วัดที่มีการผนวกเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) เพื่อให้องค์กรธุรกิจนำไปใช้ทดสอบจริง โดยผลการวิจัยคุณภาพตัวชี้วัดในคู่มือ พบว่า ตัวชี้วัดที่มีการบูรณาการเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ทั้ง 17 เป้าหมายเข้าไปผนวกนั้น ได้ถูกนำไปใช้จริงและมีความสอดคล้องกับการดำเนินโครงการซีเอสอาร์ขององค์กรธุรกิจเพียง 9 เป้าหมาย ได้แก่ (1) เป้าหมายที่ 1 ขจัดความยากจน (2) เป้าหมายที่ 2 ขจัดความหิวโหย (3) เป้าหมายที่ 3 การมีสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (4) เป้าหมายที่ 6 การมีน้ำสะอาดและการมีสุขอนามัยที่ดี (5) เป้าหมายที่ 7 การมีพลังงานที่สะอาดและทุกคนเข้าถึง (6) เป้าหมายที่ 8 การจ้างงานอย่างมีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ (7) เป้าหมายที่ 9 การส่งเสริมอุตสาหกรรม นวัตกรรมและโครงสร้างพื้นฐาน (8) เป้าหมายที่ 10 การลดความเหลื่อมล้ำ และ (9) เป้าหมายที่ 11 การพัฒนาเมืองและชุมชนอย่างยั่งยืน อย่างไรก็ตาม คู่มือตัวชี้วัดระดับความสำเร็จในการทำโครงการซีเอสอาร์ของภาคธุรกิจ ที่มีส่วนสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ควรมีการประเมินตัวชี้วัดเพื่อรับฟังเสียงสะท้อนจากการนำไปใช้จริงขององค์กรธุรกิจอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี เพื่อนำมาเป็นแนวทางในการพัฒนาและปรับปรุงคุณภาพของตัวชี้วัดให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

คำสำคัญ