รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2567

การปรับปรุงพันธุ์ข้าวให้ต้านทานโรคไหม้โดยเทคโนโลยีแก้ไขจีโนม

ช่อทิพา สกูลสิงหาโรจน์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ พ.ศ. 2567

ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)

บทคัดย่อ

โรคไหม้เป็นโรคที่สำคัญที่ทำให้เกิดการสูญเสียผลผลิตข้าวทั่วโลก การปลูกพันธุ์ข้าวที่ต้านทานโรคไหม้ เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดในการควบคุมโรค ยีน OsERF922 เป็นยีนสร้างทรานสคริพชันแฟกเตอร์ซึ่งเป็นโปรตีนควบคุมเชิงลบต่อการเกิดโรคไหม้ในข้าว ในงานวิจัยนี้ได้นำเวกเตอร์ที่ออกแบบได้จากโครงการวิจัยปี 2565 ทั้งหมด 3 constructs สำหรับการแก้ไขยีน OsERF922 ในข้าวให้มีความต้านทานโรคไหม้ มาถ่ายเข้าสู่ข้าวพันธุ์ Kasalath โดยวิธีอะโกรแบคทีเรียม พบว่า ได้ต้นข้าวที่ได้รับเวกเตอร์ระบบ CRISPR/Cas9 โดยมีประสิทธิภาพการถ่ายยีนสูงคิดเป็นร้อยละ 85.20 การวิเคราะห์ลำดับเบสของยีน OsERF922 เพื่อตรวจสอบรูปแบบการแก้ไขยีนในรุน T0 พบการกลายพันธุ์ชนิดเพิ่มหรือลดเบสเป็นแบบ heterozygous และ biallelic การทดสอบการถ่ายทอดระบบ CRISPR/Cas9 ในข้าวรุ่น T1 พบว่า เป็นไปตามกฎของเมนเดล คือ อัตราส่วน 3 : 1 แสดงว่า มีการแทกของระบบ CRISPR/Cas9 ในจีโนมข้าว 1 ตำแหน่ง เมื่อนำต้นข้าวแก้ไขยีนไปตรวจสอบการต้านทานโรคไหม้ด้วยวิธี in vitro spot inoculation โดยเชื้อรา Pyricularia oryzae พบว่า ต้นข้าวแก้ไขยีนมีขนาดรอยโรคไหม้เล็กกว่าต้นข้าวที่ไม่ได้รับการถ่ายยีน

คำสำคัญ

Riceข้าวCRISPR/Cas9ยีนต้านทานโรคไหม้genome editingคริสเปอร์แคสไนน์blast resistant genetranscription factor geneการแก้ไขจึโนมยีนสร้างทรานสคริพชันแฟคเตอร์

งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง