การเพาะเลี้ยงปลาก้างพระร่วง (Kryptopterus vitreolus) ในโรงเพาะฟัก และการพัฒนาเป็นปลาสวยงามเพื่อการส่งออก (ปีที่ 2)

บทคัดย่อ

ปลาก้างพระร่วงเป็นปลาสวยงามส่งออก ซึ่งปัจจุบันยังจับจากธรรมชาติเพื่อจำหน่ายในตลาดปลาสวยงาม จำเป็นต้องพัฒนาการเพาะเลี้ยง และขยายพันธุ์ในโรงเพาะฟักสำหรับส่งออกในอุตสาหกรรมปลาสวยงามของไทย งานวิจัยดำเนินการเพื่อศึกษาสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการผสมเทียมปลาก้างพระร่วงด้วยวิธีเลียนแบบธรรมชาติ ศึกษารูปแบบการจัดการอาหารอนุบาลลูกปลา สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการอนุบาลลูกปลา และเลี้ยงปลาระยะวัยรุ่น ตลอดจนศึกษาวิธีการเลี้ยงปลาก้างพระร่วงเป็นพ่อแม่พันธุ์ โดยตรวจสอบผลของปัจจัยสิ่งแวดล้อมที่มีต่อความสมบูรณ์เพศของปลา และการศึกษาอาหารสำหรับพ่อแม่พันธุ์ปลาก้างพระร่วง ผลการทดลองพบว่าสามารถเพาะพันธุ์ปลาก้างพระร่วงด้วยวิธีเลียนแบบธรรมชาติได้ แต่ยังคงมีความแปรปรวนในการทดลอง โดยใช้ฮอร์โมนสังเคราะห์ HCG และ Buserelin ร่วมกับ domperidone ฉีดกระตุ้นให้พ่อแม่พันธุ์ปลาผสมพันธุ์วางไข่ โดยปลาจะวางไข่ในสภาพน้ำนิ่ง ไม่จำเป็นต้องมีวัสดุหลบซ่อน หรือดัดแปลงสภาพแวดล้อมต่างๆ ควรใช้ตัวอ่อนอาร์ทีเมียแรกฟักที่ยังมีชีวิต ซึ่งทำให้เคลื่อนที่ช้าลงโดยแช่เย็นที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส เป็นอาหารอนุบาลลูกปลาก้างพระร่วงในระยะเริ่มกินอาหาร ลูกปลามีการรอดตายระหว่างการอนุบาล 30-35 % ในการศึกษาสภาพแวดล้อมในการอนุบาลลูกปลา พบว่าลูกปลาที่เลี้ยงในถังเลี้ยงปลาทั่วไป กับลูกปลาที่เลี้ยงในสภาพมีวัสดุหลบซ่อน สภาพแสงน้อย และสภาพที่มีพืชน้ำหรือตะกอนดินมีการเจริญเติบโต และการรอดตายไม่แตกต่างกัน แม้ว่าการอนุบาลลูกปลาในสภาพแสงน้อยมีแนวโน้มให้ความยาวตัว และการรอดตายของลูกปลาสูงกว่าชุดควบคุม ในการศึกษาการเลี้ยงปลาระยะวัยรุ่นในสภาพแวดล้อมต่างๆ พบว่าปลาที่เลี้ยงในสภาพปกติ สภาพน้ำมีตะกอนดิน สภาพแสงน้อย สภาพมีพืชน้ำหนาแน่น และสภาพการเลี้ยงที่มีวัสดุหลบซ่อน มีการเจริญเติบโต และอัตราการรอดไม่แตกต่างกัน แต่ปลาที่เลี้ยงในสภาพแสงน้อย มีแนวโน้มการเจริญเติบโตมากกว่าชุดควบคุม และมีอัตราการแลกเนื้อต่ำกว่าชุดควบคุม ในการศึกษาสภาพแวดล้อมที่มีต่อความสมบูรณ์เพศของปลา พบว่าการใส่พืชน้ำ และการเลี้ยงปลาในน้ำที่มีตะกอนดินไม่มีผลต่อการเจริญเติบโต และความสมบูรณ์เพศของปลา แต่การเลี้ยงพ่อแม่พันธุ์ปลาในสภาพแสงน้อยช่วยให้พ่อแม่พันธุ์ปลาก้างพระร่วงมีการเจริญเติบโตสูงกว่าการเลี้ยงในสภาพแสงปกติ นอกจากนี้ปลาก้างพระร่วงเพศเมียที่เลี้ยงในสภาพแสงน้อยมีความดกไข่มากกว่าปลาที่เลี้ยงในสภาพแสงปกติ ผลการศึกษาอาหารที่ใช้เลี้ยงพ่อแม่พันธุ์ปลาก้างพระร่วง พบว่าการเลี้ยงปลาโดยใช้อาหารสำเร็จรูปที่มีโปรตีน 45% ไขมัน 14-16% ทั้งในรูปแบบอาหารสำเร็จรูปเพียงอย่างเดียว หรืออาหารสำเร็จรูปผสม 3% สไปรูลิน่า รวมทั้งการใช้อาหารสำเร็จรูปร่วมกับอาหารสด มีผลให้การเจริญเติบโตของพ่อแม่พันธุ์ปลาสูงกว่าการใช้ไรแดงร่วมกับเนื้อปลาบดละเอียดเป็นอาหารเลี้ยงปลา ดังนั้นการใช้อาหารสำเร็จรูปที่มีคุณค่าทางอาหารตรงกับความต้องการของปลาชนิดนี้ จะเป็นแนวทางในการเลี้ยงปลาก้างร่วงเพื่อพัฒนาเป็นพ่อแม่พันธุ์ปลาที่ดีต่อไป

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ