การนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการพัฒนาคุณภาพสังคมอย่างยั่งยืนหลังวิกฤตโควิด-19

บทคัดย่อ

บทคัดย่อสถานศึกษาในฐานะแหล่งบ่มเพาะเด็กและเยาวชนให้เป็นพลเมืองที่ดี มีคุณธรรม จริยธรรม มีจิตสาธารณะคำนึงผลประโยชน์ส่วนรวม ตลอดจนมีค่านิยมที่พึงประสงค์ โรงเรียนจึงควรเป็นสถานที่ปลูกฝังค่านิยมการปฏิเสธความรุนแรงในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งตามหลักสันติวิธี (Nonviolence) โดยครูผู้สอนคือผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการขัดเกลาและอบรมนักเรียน ซึ่งเป็นสำนึกรับผิดชอบในฐานะวิชาชีพครูตามหลักสำนึกรับผิดชอบ (Accountability) ในหลักธรรมาภิบาล (Good Governance) ด้วยเหตุนี้ การใช้หลักสันติวิธีในการรับมือกับปัญหาความขัดแย้งภายในโรงเรียนจะเป็นการเสริมสร้างสามัคคีให้เกิดขึ้นในโรงเรียนได้อีกทางหนึ่ง ซึ่งการเสริมสร้างความสามัคคีนั้นเป็นกลไกที่สำคัญที่นำไปสู่การพัฒนาคุณภาพสังคม (Social quality)การศึกษาวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อศึกษาการใช้หลักธรรมาภิบาลในการเสริมสร้างความสามัคคีในโรงเรียน และเพื่อศึกษาการใช้หลักสันติวิธีในการเสริมสร้างความสามัคคีในโรงเรียนโดยงานวิจัยนี้มีวิธีการศึกษาคือ การทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องและศึกษาบริบทของโรงเรียนกรณีศึกษาด้วยวิธีการสัมภาษณ์ การประชุมกลุ่มย่อย การประชุมเชิงปฏิบัติการ และการสังเกตการณ์ โดยมีพื้นที่กรณีศึกษาคือ โรงเรียนเทศบาลบ้านแฮด อำเภอบ้านแฮด จังหวัดขอนแก่น ผลการศึกษาที่ได้จากการดำเนินโครงการนี้คือ การสร้างพื้นที่หรือกลไกของคณะครูและบุคลากรของโรงเรียนเทศบาลบ้านแฮดให้เกิดขึ้น ผ่านชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ เพื่อเป็นวงสนทนาในการแลกเปลี่ยนความเห็นและปรึกษาหารือร่วมกันประเด็นต่าง ๆ และการสร้างแกนนำนักเรียนจากค่ายดวงดาวแห่งสันติ ที่ได้รับการปลูกฝังจิตสำนึกการอยู่ร่วมกันในสังคมตามแนวทางสันติวิธีที่หลีกเลี่ยงความขัดแย้งและไม่ใช้ความรุนแรง นอกจากนี้ ยังนำไปสู่การพัฒนาแนวทางการเสริมสร้างความสมานฉันทภ์ ายในโรงเรียน ที่จะนำไปขยายผลในสถานศึกษาอื่น ๆ ได้คำสำคัญ: หลักธรรมาภิบาล, คุณภาพสังคม, สันติวิธี, สถาบันการศึกษา

คำสำคัญ