การถ่ายทอดนวัตกรรมและส่งเสริมพัฒนากลุ่มวิสาหกิจชุมชนต้นแบบผลิตโคเนื้อครบวงจรแบบพึ่งพาตนเองเชิงบูรณาการในจังหวัดกลุ่มสนุก

บทคัดย่อ

การถ่ายทอดนวัตกรรมและส่งเสริมพัฒนากลุ่มวิสาหกิจชุมชนต้นแบบผลิตโคเนื้อครบวงจรแบบพึ่งพาตนเองเชิงบูรณาการในจังหวัดกลุ่มสนุก เป็นโครงการที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณการจัดการความรู้เพื่อการใช้ประโยชน์เชิงชุมชน สังคม ตามแนวพระราชดำริ” ภายใต้โครงการจัดการความรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยีจากผลงานวิจัยและนวัตกรรม ประจำปี 2562 เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ผลงานวิจัยสู่การนำไปใช้ประโยชน์จากการเผยแพร่และการจัดฝึกอบรมถ่ายทอดความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมเชิงปฏิบัติการให้แก่เครือข่ายกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงโคเนื้อในจังหวัดกลุ่มสนุก (สกลนคร นครพนม และมุกดาหาร) พัฒนาองค์ความรู้การผลิตอาหารหยาบ อาหารข้น อาหารผสมครบส่วนแบบหมัก (FTMR) ต้นทุนต่ำ การใช้ฮอร์โมนในการเหนี่ยวนำการเป็นสัตว์ร่วมกับการใช้น้ำเชื้อแบบแยกเพศวางแผนผลิต การใช้แอพพลิเคชั่นโคเนื้อ และการตลาดโคเนื้อในฟาร์มให้มีศักยภาพ ลดต้นทุนการผลิตด้านอาหารสัตว์ และสร้างกำไรให้เพิ่มขึ้นได้ การส่งเสริมจัดการความรู้จากผลงานวิจัยและพัฒนา ต่อยอดวางแผนถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมแบบบูรณาการระหว่างหน่วยงานภายในจังหวัดนครพนมและมุกดาหาร เพื่อพัฒนาและยกระดับเกษตรกรและโคเนื้อจากการวิจัยต่อยอดการผลิตโคเนื้อ โคพันธุ์ และโคขุนคุณภาพดี ตลอดจนสามารถส่งเสริมการสร้างอาชีพ เพื่อการพัฒนาชุมชนเป็นกระบวนการทบทวนทักษะ (Re-skill) ยกระดับทักษะด้วยนวัตกรรม (Up-skill) และเพิ่มทักษะองค์ความรู้ใหม่ (New skill) สร้างรายได้จากการเลี้ยงโคเนื้อในพื้นที่ภูมิลำเนา และสร้างชุมชนให้เข้มแข็งอย่างมั่งคง มั่นคั่ง และยั่งยืน รวมถึง การเพิ่มประสิทธิภาพเกษตรกรให้พึ่งพาและขับเคลื่อนกลุ่มเป้าหมาย ทั้งด้านมิติทางเศรษฐกิจ ชุมชน สังคม ให้มีความรู้และทักษะความชำนาญการเพิ่มขึ้น การยกระดับและเพิ่มผลิตภัณฑ์มวลรวมของจังหวัด (GPP) เพิ่มขึ้น โดยสร้างความร่วมมือบูรณาการระหว่าง 4 หน่วยงาน คือ 1) มหาวิทยาลัยนครพนม 2) สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดนครพนมและมุกดาหาร 3) จังหวัดนครพนมและมุกดาหาร และ 4) สำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรจังหวัดนครพนม (กฟก. นพ.) เพื่อสร้างระบบบริหารจัดการองค์ความรู้ใหม่ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น เสริมสร้างความมั่นคงในการดำรงชีวิต แผนงานวิจัยใช้จุดเริ่มต้น คือ การขับเคลื่อนชุมชนหรือกลุ่มที่มีเครือข่ายในท้องถิ่น ที่เสนอการจัดการความรู้เพื่อใช้ประโยชน์เชิงชุมชน สังคม ตามแนวพระราชดำริ เพื่อพัฒนา 4 กิจกรรม คือ 1) การถ่ายทอดความรู้และเทคโนโลยีการปลูกข้าวโพดอาหารสัตว์ และหญ้าอาหารสัตว์ เพื่อใช้เป็นวัตถุดิบผลิตอาหารเลี้ยงโคเนื้อ 2) การถ่ายทอดความรู้และนวัตกรรมการผลิตอาหารผสมครบส่วน (FTMR) แบบหมัก 3) การใช้ฮอร์โมนในการเหนี่ยวนำการเป็นสัตว์ร่วมกับการใช้น้ำเชื้อแบบแยกเพศวางแผนผลิต และ 4) ถ่ายทอดองค์ความรู้การใช้แอพพลิเคชั่นโคเนื้อ การคัดเลือกสายพันธุ์ และตลาดโคเนื้อให้เกิดประสิทธิภาพ ใช้เป็นแนวทางร่วมกันแก้ไขปัญหา พัฒนาจุดแข็ง และช่วยเหลือเกษตรกร แก้ไขความยากจน ชุมชนเข้มแข็ง เพื่อความยั่งยืนของจังหวัดนครพนมและมุกดาหาร ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแบบพึ่งพาตนเอง มาช่วยพัฒนาการจัดการเพิ่มประสิทธิภาพภายในฟาร์มของกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคเนื้อ และโคขุน ร่วมกับวิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงสัตว์ 6 กลุ่ม ในพื้นที่ 6 อำเภอ ที่อยู่ภายใต้โครงการของฝ่ายถ่ายทอดเทคโนโลยี ปศุสัตว์ และอาสาปศุสัตว์ คือ 1) กลุ่มวิสาหกิจผู้เลี้ยงโคเนื้อ 4 กลุ่มในจังหวัดนครพนม และ 2) กลุ่มวิสาหกิจผู้เลี้ยงโคเนื้อ 2 กลุ่มในจังหวัดมุกดาหาร โดยใช้วิธีการจัดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการในพื้นที่จริงของกลุ่มเกษตรกรหรือกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงโคเนื้อและโคขุนในจังหวัดนครพนมและจังหวัดมุกดาหาร 6 กลุ่ม ๆ ละ 2 ครั้ง ๆ ละ 2 วัน โดยมีขั้นตอน คือ 1) การประสานงานในพื้นที่เป้าหมายในการจัดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ 2) การกรอกใบสมัครผู้เข้ารับการอบรม เก็บข้อมูลพื้นฐาน และรายได้ปัจจุบัน 3) การประเมินความพึงพอใจด้านความรู้วิทยากรและสถานที่การจัดฝึกอบรม 4) การติดตามประเมินของจำนวนผู้รับการถ่ายทอดฯ มีการนำไปใช้ประโยชน์ ภายใน 2-4 เดือน รูปแบบการนำไปใช้ คือ 4.1) การนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ในทางปฏิบัติใช้เพื่อลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ และ 4.2) การนำความรู้ไปใช้ประโยชน์เชิงเผยแพร่ ถ่ายทอดองค์ความรู้ต่อเป้าหมาย 5) จำนวนสถานการณ์จัดตั้งเป็นศูนย์การเผยแพร่และถ่ายทอดองค์ความรู้ และ 6) สัดส่วนผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจและสังคมที่เกิดจากการดำเนินงานถ่ายทอดเทคโนโลยีโครงการ รายได้ของผู้เข้าร่วมอบรมที่ผ่านการประเมินหลังจากการถ่ายทอดเทคโนโลยี จำนวน 240 ราย ทำอาชีพเลี้ยงโคเนื้อ - โคขุน ใช้เป็นแนวทางในการเก็บข้อมูล และการวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ ด้วยค่าเฉลี่ยค่าร้อยละ ต่ำสูงสุด ค่าต่ำสุด และค่ามาตรฐานความแปรปรวน มองเห็นวิธีการแก้ไขปัญหาวิกฤตการผลิตอาหารโคเนื้อให้มีคุณภาพและปริมาณเพียงพอกับความต้องการ จึงได้นำความรู้ ที่ได้ไปประยุกต์ใช้เป็นทางเลือกใหม่ และช่วยลดต้นทุนด้านอาหารที่ใช้เลี้ยงโคเนื้อ และโคขุนลงได้

คำสำคัญ