รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2555
การทดสอบฤทธิ์ไล่ยุงของสารสกัดจากสัก (Tectona gramdis L.f.)
สุทธิ ทองขาว สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 11 พ.ศ. 2555 ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาในครั้งนี้ เป็นการศึกษาฤทธิ์ไล่ของสารสกัดจากสักต่อยุงลายบ้าน (Aedes aegypti) สายพันธุ์ห้องปฏิบัติการและสายพันธุ์นครศรีธรรมราช โดยใช้วิธีการสกัดสาร 2 วิธี คือ วิธีแช่ยุ่ย และวิธี Soxhlet โดยใช้ชุดอุปกรณ์ทดสอบ คือ Excito-repellency test system เพื่อสังเกตพฤติกรรมการหลีกหนีสารของยุง โดยไม่ให้ยุงสัมผัสสารสกัดจากสักโดยตรง และแบบให้ยุงสัมผัสสารสกัดโดยตรง ระดับความเข้มข้นของสารสกัดจากสักที่ใช้ในการทดสอบ คือ 0.5%, 1%, 2.5%, 5% และ 10% (น้ำหนัก/ปริมาตร) จากการทดสอบพบว่า สารสกัดจากสักมีฤทธิ์ไล่ยุงลายบ้านสายพันธุ์ห้องปฏิบัติการได้ โดยมีการออกฤทธิ์ไล่แบบทำให้ยุงเกิดการระคายเคืองแล้วบินหนีไป (irritancy effect) และฤทธิ์ในการไล่ยุงโดยไม่ต้องสัมผัส (repellency effect) นอกจากนี้สารสกัดที่ได้จากวิธี Soxhlet ที่ระดับความเข้มข้น 10% จะมีฤทธิ์ในการไล่ที่ดีที่สุด โดยพบว่าเป็นความเข้มข้นเดียวและวิธีสกัดเดียวที่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบกับกล่องยุงเปรียบเทียบของการทดสอบนั้นๆ ทั้งแบบไม่ให้สัมผัสสารสกัดจากสักโดยตรงและแบบให้สัมผัสสารสกัดโดยตรง (P = 0.01 และ 0.03 ตามลำดับ)
คำสำคัญ
สมุนไพรยุงลายบ้านฤทธิ์ไล่ยุง
งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง
ประสิทธิศักย์องค์ประกอบทางเคมีของสารสกัดจากสัก(TectonagrandisL.f.) ต่อลูกน้ำยุงลายบ้าน(Aedesaegypti (L.))
คณพศ ทองขาว กรมควบคุมโรค พ.ศ. 2558 ประสิทธิภาพการไล่ของสารสกัดจากสัก (Tectona grandis L.f.) ต่อยุงลายบ้าน (Aedes aegypti Linnaeus)
คณพศ ทองขาว กรมควบคุมโรค พ.ศ. 2556 ประสิทธิศักย์ในการป้องกันยุงของน้ำส้มควันไม้แบบทาและแบบธูปจุดกันยุงต่อยุงลายบ้าน
โสภาวดี มูลเมฆ กรมควบคุมโรค พ.ศ. 2558 การทดสอบความไวของยุงลายต่อการกำจักแมลงกลุ่มไพรีทรอยด์สังเคราะห์
การตรวจเชื้อไวรัสเด็งกี ไวรัสซิก้า และไวรัสชิคุนกุนยา ในระดับโมเลกุล ในยุงลายบ้าน Aedes aegypti และยุงลายสวน Aedes albopictus
สุรชาติ โกยดุลย์ กรมควบคุมโรค พ.ศ. 2559 การศึกประสิทธิภาพการออกฤทธิ์ไล่ยุงของผลิตภัณฑ์ไล่ยุงมาตราฐานต่อยุงลาย Ae. aegypti สายพันธุ์ที่ดื้อและสายพันธุ์ที่ไวต่อสารเคมีกลุ่มไพรีทรอยด์
เบญจวรรณ ตื้อตัน มหาวิทยาลัยสวนดุสิต พ.ศ. 2558 ประสิทธิภาพการไล่ของน้ำส้มควันไม้ (Tectona grandis L.f.) ต่อ ยุงลายบ้าน (Aedes aegypti (L.))
โสภาวดี มูลเมฆ กรมควบคุมโรค พ.ศ. 2557 การศึกษาผลเบื้องต้นของผลิตภัณฑ์ป้องกันยุงแบบทาจากน้ำส้มควันไม้
วาสินี ศรีปล้อง กรมควบคุมโรค พ.ศ. 2559 การสังเคราะห์งานวิจัยเรื่อง ประสิทธิผลของวิธีการควบคุมลูกน้ำยุงลายต่อความชุกลูกน้ำยุงลาย
ชุติมา วัชรกุล กรมควบคุมโรค พ.ศ. 2556 การคัดกรองประสิทธิภาพในการป้องกันยุงกัดของผลิตภัณฑ์สมุนไพรต่อยุงลายบ้าน Aedes aegypti (Diptera: Culicidae) พาหนะนำโรคไข้เลือดออก
อัจฉรียา จิตต์ภักดี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2557