แผนงานวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวในพื้นที่นาน้ำฝน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
พื้นที่การผลิตข้าวที่อาศัยน้ําฝนทั่วทุกภาคของไทย ผลผลิตข้าวมักได้รับความเสียหายเสมอ ทําให้ การให้ผลผลิตมีความแปรปรวนมาก และไม่สามารถคาดการณ์ได้ ทั้งนี้เป็นผลสืบเนื่องมาจากการได้รับ ผลกระทบทั้งทางด้านกายภาพ (physical constraints) และในด้านชีวภาพ (biological constraints) การใช้ พันธุ์ข้าวที่มีความเหมาะสม เช่น มีความต้านทานต่อโรค และแมลง หรือทนทานต่อวิกฤติสภาพแวดล้อม จะ สามารถแก้ปัญหาความเสียหายของผลผลิต จึงสามารถเพิ่มผลิตภาพข้าวในแต่ละภูมิภาคได้ การวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวเพื่อให้ได้พันธุ์ข้าวที่สามารถปรับตัวและให้ผลผลิตที่ดีในแต่ละพื้นที่ได้ ดําเนินการโดยแผนงานวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวในพื้นที่นาน้ําฝน โดยโครงการวิจัยภายใต้แผนงานวิจัย 6 โครงการ คือ โครงการ วิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวนาสวนนาน้ําฝนในภาคเหนือตอนบน โครงการ วิจัยและ พัฒนาพันธุ์ข้าวนาสวนนาน้ําฝนในภาคเหนือตอนล่าง โครงการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวนาสวนนาน้ําฝนในภาค ตะวันออกเฉียงเหนือ โครงการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวนาสวนนาน้ําฝนในภาคกลาง โครงการวิจัยและพัฒนา พันธุ์ข้าวนาสวนนาน้ําฝนในภาคใต้ และโครงการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวในพื้นที่น้ําท่วม มีศูนย์วิจัยข้าวร่วม ดําเนินงานโครงการรวม 26 ศูนย์วิจัยข้าวในทุกภูมิภาค ได้ดําเนินกิจกรรมการตามขั้นตอนของงานปรับปรุง พันธุ์ข้าวแบบมาตรฐาน(conventional breeding) ผนวกกับการปรับปรุงพันธุ์แนวอนูวิธี (molecular breeding) กิจกรรมประกอบไปด้วย การผสมพันธุ์ การคัดเลือกข้าวสายพันธุ์ผสม โดยใช้วิธีปกติและใช้โมเลกุล เครื่องหมายช่วยคัดเลือก(marker assisted selection) การศึกษาพันธุ์ การเปรียบเทียบผลผลิตในสถานีและ ในนาราษฎร์ การทดสอบความต้านทานต่อโรคและแมลงศัตรู การวิเคราะห์คุณภาพเมล็ดและการหุงต้ม การ ดําเนินงานของทั้ง 6 โครงการในช่วง 3 ปี ระหว่างปี 2551 ถึง 2553 ได้พัฒนาประชากรข้าว 863 ประชากร การศึกษา/ประเมิน การให้ผลผลิต ในขั้นตอนของการศึกษาพันธุ์ การเปรียบเทียบผลผลิตในสถานี ระหว่างสถานี และในนาราษฎร์ 819 การทดลอง เพื่อประเมินสายพันธุ์กว่า 5,780 สายพันธุ์ ได้สายพันธุ์ ดีเด่น (promising lines) เพื่อการทดสอบในขั้นตอนสุดท้ายของกระบวนการปรับปรุงพันธุ์ จํานวน 60 สาย พันธุ์ ได้เสนอสายพันธุ์ข้าวเพื่อการรับรองพันธุ์ และกรมการข้าวประกาศรับรองพันธุ์รวม 5 พันธ์ได้แก่ “ไข่มด ริ้น 3” “กข16” “ขาวกอเดียว 35” “กข45” และ “ช่อลุง 97” และมีสายพันธุ์ดีเด่นที่เตรียมเสนอเพื่อ รับรองพันธุ์ในลําดับต่อไป จํานวน 11 สายพันธุ์