การศึกษาวิจัยเคหะพื้นถิ่นแบบบูรณาการเพื่อการพึ่งพาตนเอง การพัฒนาวัสดุก่อสร้างพื้นถิ่นจากวัสดุเหลือใช้จากภาคเกษตรและชุมชน

บทคัดย่อ

ในปัจจุบันสภาวะที่โลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทรัพยากรในท้องถิ่นที่นำมาใช้ในการก่อสร้างมีจำนวนลดน้อยลงไปมาก ทำให้ชาวชนบทพบปัญหาในเรื่องการสร้างที่พักอาศัยหรือซ่อมแซมบ้านเรือนของตนเองด้วยวัสดุที่หาง่ายและมีราคาถูก จึงต้องนำวัสดุทดแทนที่ผลิตจากโรงงานอุตสาหกรรมมาใช้ ซึ่งมีราคาที่สูงพร้อมทั้งต้องเสียค่าใช้จ่ายในการขนส่ง ทำให้ต้นทุนการก่อสร้างที่อยู่อาศัยมีราคาสูงขึ้นกว่าเดิมมาก เมื่อประสบปัญหาเรื่องค่าใช้จ่าย ชาวชนบทจึงเกิดความต้องการเข้าสู่เมืองเพิ่มขึ้นเพื่อเข้าไปทำงานหารายได้ จากปัญหาดังกล่าว จึงทำให้มีการศึกษาวิจัยเพื่อหาทางแก้ไขปัญหา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้ใช้วัสดุมีทางเลือกในการใช้วัสดุก่อสร้าง อีกทั้งวัสดุทางเลือกที่ทำการศึกษาพัฒนาขึ้นนี้มีความแข็งแรงได้มาตรฐาน โดยได้พัฒนาการผลิตจากการรวบรวมความรู้ของช่างท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้กับความรู้ทางวิศวกรรม เพื่อให้ได้วัสดุที่เหมาะสมที่จะใช้ในการซ่อมแซมและการก่อสร้างที่อยู่อาศัย นอกจากนี้ยังสามารถผลิตเพื่อจำหน่าย ช่วยสร้างรายได้และลดอัตราการย้ายถิ่นของชาวชนบทเข้าสู่เมืองได้ โดยการทำการศึกษาวิจัยครั้งนี้ได้มีการแบ่งส่วนคณะทำงานเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่ 1 คือ นักวิจัยผู้ทำการศึกษาเรื่องของเทคโนโลยีที่ใช้และออกแบบกระบวนการในการผลิตให้สามารถผลิตได้เองและมีมาตรฐานเทียบเท่าท้องตลาด พร้อมทั้งข้อมูลในการจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองได้ กลุ่มที่ 2 คือ ตัวแทนจากชุมชนที่พร้อมร่วมกับโครงการวิจัย ร่วมศึกษาและพร้อมเป็นแนวร่วมในการจัดตั้งกลุ่มในการผลิตและการจัดตั้งสหกรณ์ต่อไป และกลุ่มที่ 3 คือ กลุ่มนักวิจัยผู้ลงไปให้ข้อมูลของงานวิจัย เพื่อทำให้เกิดการมีส่วนร่วมของชุมชนมากที่สุดพร้อมทั้งเก็บข้อมูลด้านเกษตรกรรม แล้วนำข้อมูลทั้งหมดมาใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการผลิตวัสดุ การสร้างบ้านตัวอย่างและการจัดตั้งกลุ่ม ผลจากการศึกษาข้อมูลด้านเทคโนโลยีหลักทั้ง ไฟเบอร์ซีเมนต์ เฟอร์โรซีเมนต์ และเทคโนโลยีอื่น ๆ เพื่อนำมาพัฒนากระบวนการผลิตวัสดุทางเลือก โดยสามารถผลิตวัสดุหลักในโรงงานต้นแบบ ได้แก่ กระเบื้องหางว่าวไฟเบอร์ซีเมนต์ที่มีน้ำหนักเบาขึ้นและลดความหนาลงได้ ผนังไฟเบอร์ซีเมนต์ชนิดอัดแรงที่มีความแข็งแรงได้เกินมาตรฐาน และอิฐประสานที่สามารถผลิตเองได้ง่ายพร้อมอีกทางเลือกที่น่าสนใจ โดยได้นำวัสดุทางเลือกทั้งหมดที่ได้จากการศึกษาวิจัยนี้ไปสร้างบ้านตัวอย่างและซ่อมแซมบ้านที่อยู่ในพื้นที่ศึกษา อีกทั้งยังมีผู้สนใจติดต่อขอซื้อผลิตภัณฑ์เพื่อไปติดตั้งหลังคาเองอีกด้วย โดยได้รับผลตอบรับที่ดีจากผู้อยู่อาศัยที่ใช้วัสดุทางเลือกเหล่านี้ และมีความพร้อมในการจัดตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชน ทั้งนี้จะต้องมีการส่งเริมให้เกิดการมีส่วนร่วมกับชุมชนให้มากขึ้น โดยได้มีการทดลองตั้งโรงงานต้นแบบบนพื้นที่สูงก็พบว่าสามารถช่วยลดการสั่งซื้อสินค้าจากร้านจำหน่ายวัสดุในเมืองได้มาก โดยมีจุดประสงค์เพื่อต้องการลดต้นทุนในการขนส่งวัสดุจากตัวเมืองมายังชนบทหรือพื้นที่ห่างไกล พร้อมทั้งเป็นการสร้างงานให้เกิดขึ้นในชุมชนอีกด้วย ทั้งนี้หากต้องการทำแนวคิดที่เกิดขึ้นมาให้เป็นรูปธรรมมากขึ้นในอนาคต ควรมีการสนับสนุนชุมชนพื้นที่เป้าหมายนี้อย่างต่อเนื่อง โดยขอความร่วมมือและการสนับสนุนจากทางภาครัฐและเอกชน ในด้านการลงทุนและส่งเสริมและเผยแพร่องค์ความรู้ต่อไปอย่างยั่งยืน

คำสำคัญ