การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นการทำเครื่องจักสาน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มุ่งศึกษาองค์ความรู้ของการทำเครื่องจักสานของชุมชนบ้านบางเจ้าฉ่าและชุมชนบ้านมหานาม รูปแบบการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นการทำเครื่องจักสานตลอดจนศึกษาการดำรงอยู่ของภูมิปัญญาท้องถิ่นการทำเครื่องจักสาน การวิจัยครั้งนี้ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพโดยศึกษาจากชุมชนบ้านบางเจ้าฉ่า ตำบลบางเจ้าฉ่า อำเภอโพธิ์ทอง และชุมชนบ้านมหานาม ตำบลไชยภูมิ อำเภอไชโย จังหวัดอ่างทอง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือการสังเกตการณ์อย่างมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม การสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม ผลการวิจัยครั้งนี้สรุปได้สาระสำคัญดังนี้ 1. องค์ความรู้ทางด้านการจักสาน โดยหลักก็คือเนื้อความรู้เกี่ยวกับงานจักสานได้แก่ วัตถุดิบที่ใช้ในการจักสาน คือ เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้ในการจักสาน ลายสานแบบต่าง ๆ ที่ใช้ในการจักสานไม้ไผ่และผักตบชวา การเลือกไม้ไผ่และผักตบชวา ตลอดจนวิธีการผลิต ผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่และผักตบชวาตั้งแต่เริ่มต้นจนเสร็จเรียบร้อย รวมถึงวิธีการเก็บรักษาเพื่อความคงทน 2. รูปแบบการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นในด้านอาชีพจักสานของชุมชนบ้านบางเจ้าฉ่าและชุมชนบ้านมหานามโดยหลักก็คือ มีวิธีการถ่ายทอดการทำเครื่องจักสานอยู่ 3 วิธี คือ 1) การสาธิต 2) ฝึกปฏิบัติจริง 3) ทบทวนความรู้โดยการตรวจสอบผลงาน 3. ผลของการศึกษาการดำรงอยู่ของภูมิปัญญาท้องถิ่นการทำเครื่องจักสานโดยหลักก็คือ การเสริมสร้างให้เกิดค่านิยมและทัศนคติที่ดีเกิดเป็นความรัก ความชอบ ความผูกพันและมีจิตวิญญาณที่ฝักใฝ่และเห็นประโยชน์ของการจักสาน

คำสำคัญ