การลดการปนเปื้อน Enterococci, Coliform และ Escherichia coli ในน้ำใช้และน้ำแข็งของสถานแปรรูปสัตว์น้ำเบื้องต้นในจังหวัดสงขลา
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการปนเปื้อนของ Coliforms, Escherichia coli และ Enterococci ในน้ำใช้และน้ำแข็งซึ่งใช้ในกระบวนการผลิตของสถานแปรรูปสัตว์น้ำเบื้องต้นในจังหวัดสงขลา และหาวิธีลดการปนเปื้อนของเชื้อดังกล่าวในน้ำใช้และน้ำแข็ง ผลจากการศึกษาปรากฏว่า สถานแปรรูปสัตว์น้ำเบื้องต้นในจังหวัดสงขลาทั้งหมด 10 แห่ง มีแหล่งที่มาของน้ำใช้จากการประปาส่วนภูมิภาคเขต 5 และน้ำบาดาล จำนวน 9 และ 1 แห่ง ตามลำดับ มีทั้งไม่มีการปรับปรุงคุณภาพน้ำก่อนนำไปใช้ ปรับปรุงคุณภาพโดยการเติมคลอรีนในถังพักน้ำ ติดตั้งเครื่องเติมคลอรีนอัตโนมัติก่อนนำน้ำไปใช้ พักน้ำในบ่อหรือแทงค์ขนาดใหญ่และเติมคลอรีนเมื่อต้องการใช้งาน นำน้ำผ่านเครื่องกรองและเติมคลอรีน จำนวน 1, 5, 1, 2 และ 1 แห่ง ตามลำดับ ส่วนน้ำแข็งมีการผลิตใช้เอง 2 แห่ง ที่เหลืออีก 8 แห่ง รับซื้อมาจากโรงโม่น้ำแข็ง 8 แห่ง ซึ่งโรงโม่น้ำแข็งจะรับซื้อน้ำแข็งซองมาจากโรงงานผลิตน้ำแข็ง 2 แห่ง ซึ่งตั้งอยู่ในจังหวัดสงขลา ผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำใช้ด้านจุลชีววิทยาพบว่าไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานของกรมประมงจำนวน 2 แห่ง โดยเป็นน้ำที่มีการปรับปรุงคุณภาพโดยการเติมคลอรีน 1 แห่ง และปรับปรุงคุณภาพโดยการพักน้ำและเติมคลอรีน 1 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 20.0 โดยน้ำที่มีการปรับปรุงคุณภาพด้วยการเติมคลอรีน มีการปนเปื้อน Coliforms, Escherichia coli และ Enterococci อยู่ในช่วง <1.1 – 690, <1.1 – 2.2 MPN/100ml และ <1 – 9 CFU/100ml ตามลำดับ ส่วนน้ำที่มีการปรับปรุงโดยการพักน้ำและเติมคลอรีนมีการปนเปื้อน Coliforms และ Enterococci อยู่ในช่วง <1.1 - >23 MPN/100ml และ <1 – 113 CFU/100ml ตามลำดับ สำหรับน้ำแข็งที่รับซื้อมาจากโรงโม่น้ำแข็งมีการปนเปื้อนของ Coliforms, Escherichia coli และ Enterococci อยู่ในช่วง <1.1 – 1200, <1.1 – 510 MPN/100ml และ <1 - >250 CFU/100ml ตามลำดับ ส่วนน้ำแข็งที่สถานแปรรูปสัตว์น้ำผลิตเองพบการปนเปื้อนของ Coliforms, Escherichia coli และ Enterococci อยู่ในช่วง <1.1 – 690, <1.1 – 36 MPN/100ml และ <1 – 3 CFU/100ml ตามลำดับ ผลจากการศึกษาตั้งแต่การผลิตน้ำแข็ง ณ โรงงานผลิตน้ำแข็งจนถึงโรงโม่น้ำแข็งเพื่อสืบหาสาเหตุการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ในน้ำแข็งพบว่า มีการปนเปื้อนมาจากน้ำที่ใช้สำหรับถอดแบบพิมพ์และจากขั้นตอนการโม่น้ำแข็ง โดยพบการปนเปื้อน Coliforms, Escherichia coli และ Enterococci ในน้ำถอดแบบพิมพ์อยู่ในช่วง <1.1 – 510, <1.1 -22 MPN/100ml และ <1 – 54 CFU/100ml ส่วนน้ำแข็งที่โม่ ณ โรงโม่น้ำแข็งพบการปนเปื้อน Coliforms, Escherichia coli และ Enterococci อยู่ในช่วง <1.1 – 360, <1.1 - 36 MPN/100ml และ <1 – 109 CFU/100ml ตามลำดับ การลดการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์ทั้ง 3 ชนิด ในน้ำใช้และน้ำแข็งผลิตเองมีแนวทางแก้ไขโดยการกำหนดความถี่ในการล้างถังพักน้ำที่เหมาะสม เติมคลอรีนด้วยเครื่องเติมคลอรีนอัตโนมัติ โดยควบคุมความเข้มข้นของคลอรีนประมาณ 5 ppm และควบคุมเวลาให้น้ำสัมผัสกับคลอรีนอย่างน้อย 30 นาที