การศึกษาการสร้างความมั่งคั่งให้ชุมชน (Community Wealth Creation) ผ่านการพัฒนากิจการเพื่อสังคมหรือธุรกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise)

บทคัดย่อ

การเคหะแห่งชาติเป็นองค์กรที่ประสบความสำเร็จในการจัดสรรที่อยู่อาศัยให้กับประชาชนชาวไทยผู้มีรายได้น้อยมาเป็นเวลานาน โดยรัฐบาลให้การสนับสนุนเงินทุนการจัดสร้างบางส่วน และเปิดทางเลือกให้เช่า เช่าซื้อ หรือการซื้อ เพื่อลดข้อผูกพันทางการเงินที่ประชาชนต้องแบกรับ อย่างไรก็ตาม นโยบายเช่นนี้เป็นการแก้ปัญหาในด้านอุปสงค์ (Supply Side) ไม่ก่อให้เกิดการสร้างรายได้ที่เพียงพอต่อการจัดหาที่อยู่อาศัยและการดำเนินชีวิตที่มีคุณภาพ กิจการเพื่อสังคมหรือธุรกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise) เป็นรูปแบบธุรกิจรูปแบบหนึ่งที่ได้รับความสนใจมากขึ้นในปัจจุบัน โดยการดำเนินธุรกิจรูปแบบนี้มีเป้าหมายทั้งในเชิงผลประโยชน์ทางธุรกิจและผลประโยชน์ในเชิงสังคม ซึ่งอาจเป็นแนวทางหนึ่งที่การเคหะแห่งชาติสามารถนำมาใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและสร้างรายได้ให้กับผู้อยู่อาศัยในชุมชน วัตถุประสงค์ของโครงการนี้จึงเป็นการศึกษารูปแบบกิจการเพื่อสังคมหรือธุรกิจเพื่อสังคมที่เหมาะสมแก่การจัดตั้งในโครงการที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติ และสามารถนำไปขยายผลต่อสู่โครงการที่อยู่อาศัยโครงการอื่นๆ คณะผู้วิจัยคัดเลือกกิจการเพื่อสังคมหรือธุรกิจที่ประสบความสำเร็จในไทยให้เป็นโครงการต้นแบบ และสำรวจความคิดเห็นผู้อยู่อาศัยในโครงการที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติ ถึงมุมมองต่อการจัดตั้งกิจการเพื่อสังคมหรือธุรกิจเพื่อสังคมในพื้นที่ และความท้าทายในการดำรงชีวิตที่ผู้อยู่อาศัยประสบอยู่ เพื่อจัดทำรูปแบบกิจการเพื่อสังคมหรือธุรกิจเพื่อสังคมที่เหมาะสมแก่การจัดตั้งในโครงการที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติ โดยในขั้นแรกได้จัดทำขึ้นทั้งหมด 3 กิจการ ที่ล้วนมีเป้าหมายเพื่อบรรเทาปัญหาเรื่องขยะในชุมชน และความเพียงพอของรายได้ ซึ่งเป็นปัญหาการดำรงชีวิตที่ผู้อยู่อาศัยในชุมชนส่วนใหญ่ประสงค์ให้มีการแก้ไขอย่างเร่งด่วนที่สุด ต่อมาจึงได้คัดเลือกเพียงกิจการเดียวเพื่อจัดทำโครงการนำร่อง ซึ่งคือกิจการธนาคารขยะเพื่อชุมชน เนื่องจากไม่มีการลงทุนขนาดใหญ่ สามารถขยายผลในวงกว้างไปสู่การจัดตั้งในโครงการที่อยู่อาศัยอื่นๆ ของการเคหะแห่งชาติได้ นอกจากนี้ คณะผู้วิจัยยังได้สนับสนุนการจัดตั้งโครงการนำร่องกิจการเพื่อสังคมธนาคารขยะเพื่อชุมชนในโครงการที่อยู่อาศัยสองโครงการ ได้แก่ โครงการบ้านเอื้ออาทรลำปาง (โครงการต้นธงชัย) จังหวัดลำปาง และโครงการบ้านเอื้ออาทรนนทบุรี (โครงการกันตนา) จังหวัดนนทบุรี โดยกิจการธนาคารขยะเพื่อชุมชนทั้งสองที่ได้เริ่มดำเนินกิจการแล้วในขณะนี้?

คำสำคัญ