การประเมินธาตุไนโตรเจนในดินกรด ดินด่าง และดินเค็ม ด้วยชุดตรวจสอบดินอย่างง่ายของกรมพัฒนาที่ดิน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การพัฒนาชุดตรวจสอบดินอย่างง่ายเพื่อตรวจวิเคราะห์ปริมาณไนโตรเจน (N) ในดิน เป็นการหาความสัมพันธ์ระหว่างการหาปริมาณอินทรียวัตถุ (OM) ในดินโดยวิธีห้องปฏิบัติการ ซึ่งประยุกต์ใช้วิธีของวอล์คเลย์-แบลค (Walkley-Black) แล้วแปลงค่าเป็นปริมาณไนโตรเจน โดยคูณด้วยแฟกเตอร์ 0.05 เปรียบเทียบระหว่างวิธีห้องปฏิบัติการกับการใช้ชุดตตรวจสอบดินอย่างง่าย โดยการสุ่มเก็บตัวอย่างดินในพื้นที่รับผิดชอบ สพข. 1, 3, 4, 5 และ 9 จำนวน 597 ตัวอย่าง วิเคราะห์ค่าความเป็นกรดเป็นด่าง (pH) และค่าการนำไฟฟ้า (ECe) เพื่อแยกประเภทของตัวอย่างดิน เป็นตัวอย่างดินกรดจำนวน 251 ตัวอย่าง ตัวอย่างดินด่างจำนวน 98 ตัวอย่าง ตัวอย่างดินเค็มจำนวน 172 ตัวอย่าง และตัวอย่างดินทั่วไปจำนวน 76 ตัวอย่าง จากนั้นนำตัวอย่างดินทั้งหมดไปวิเคราะห์หาปริมาณไนโตรเจนทั้งสองวิธีการ กำหนดเกณฑ์ของระดับไนโตรเจน: 1 = ต่ำมาก (< 0.05%), 2 = ต่ำ (0.05-0.09%), 3 = ปานกลาง (0.10-0.14%) และ 4 = สูง (> 0.15%) เพื่อประเมินผลทางสถิติ ผลการวิจัยพบว่า ตัวอย่างดินทั้งหมดจำนวน 597 ตัวอย่าง มีระดับไนโตรเจนเท่ากันทั้งสองวิธี จำนวน 516 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 86.43 การทดสอบค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (The coefficiency of correlation: r) และการทดสอบนัยสำคัญทางสถิติ (t-test) ที่ระดับ 0.05 โดยตัวอย่างดินกรด ดินด่าง ดินเค็ม และดินทั่วไป มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เท่ากับ 0.71, 0.85, 0.82 และ 0.87 ตามลำดับ ซึ่งตัวอย่างดินทุกประเภทมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อยู่ในช่วง 0.7-0.9 แสดงว่าผลวิเคราะห์ปริมาณไนโตรเจนในตัวอย่างดินทั้งสองวิธีการ มีความสัมพันธ์กันในระดับสูง และมีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 การหาค่าความถูกต้อง (Accuracy) ตัวอย่างดินทุกประเภทจำนวน 597 ตัวอย่าง มีค่าความแม่นยำเฉลี่ย (%A) ร้อยละ 97.86 มีค่าความคลาดเคลื่อนสัมพัทธ์เฉลี่ย (%E) ร้อยละ 2.14 และการหาค่าความเที่ยง (Precision) จากการใช้ชุดตรวจสอบดินอย่างง่าย ตัวอย่างดินที่มีระดับไนโตรเจนต่ำและต่ำมาก การตรวจวิเคราะห์ดินได้ผลวิเคราะห์เท่ากันทุกครั้งหรือมีความเที่ยงสูง ส่วนตัวอย่างดินที่มีระดับไนโตรเจนปานกลางและสูง มีค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานสัมพัทธ์โดยเฉลี่ย (%RSD) ร้อยละ 10.11 ซึ่งยังอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานของการทดสอบ ดังนั้น ชุดตรวจสอบดินอย่างง่ายนี้ สามารถนำไปใช้ปฏิบัติงานในภาคสนาม สำหรับการตรวจวิเคราะห์หาปริมาณไนโตรเจนในตัวอย่างดินได้ในเบื้องต้น