โครงการวิจัยและพัฒนามาตรฐานการตรวจวิเคราะห์ดิน น้ำ ปุ๋ย พืช สารควบคุมการเจริญเติบโตพืชและสารปรับปรุงดินเพื่อเป็นห้องปฏิบัติการอ้างอิงสากล

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยวิจัยและพัฒนามาตรฐานการตรวจวิเคราะห์ดิน น้ำ ปุ๋ย พืช สารควบคุมการเจริญเติบโตพืช และสารปรับปรุงดินเพื่อเป็นห้องปฏิบัติการอ้างอิงสากล มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาเพื่อกำหนดเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของปริมาณธาตุอาหารรับรองที่มีในปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์เคมี และปุ๋ยอินทรีย์ 2) พัฒนาวิธี และตรวจสอบความใช้ได้ของวิธีวิเคราะห์ ปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยชีวภาพ ดิน น้ำ วัตถุเคมีทางการเกษตร และธาตุอาหารพืชในพืช 3) ศึกษาวิธีวิเคราะห์องค์ประกอบไนโตรเจนในปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์ และสารปรับปรุงดิน ประเภทปูนโดยเทคนิคสเปกโตรสโกปีอินฟราเรดย่านใกล้ 4) พัฒนาตัวอย่างอ้างอิงรับรองของดินและปุ๋ย ดำเนินการตั้งแต่ ตุลาคม 2562 – ธันวาคม 2564 จากผลการศึกษา เกณฑ์คลาดเคลื่อนของการวิเคราะห์ของไนโตรเจนทั้งหมดเท่ากับ 2.3 - 25.8%, ฟอสฟอรัสทั้งหมดเท่ากับ 4.3 - 9.6%, โพแทสเซียมทั้งหมดเท่ากับ 1.6 -10.2% ในตัวอย่างปุ๋ยอินทรีย์, แคลเซียมออกไซด์เท่ากับ 3.1 - 8.6%, แมกนีเซียมออกไซด์ เท่ากับ 1.8 - 8.0%, กำมะถันทั้งหมด เท่ากับ 3.2 - 11.9%, คลอไรด์ เท่ากับ 0.7 - 11.9% ในตัวอย่างปุ๋ยเคมี และอินทรียวัตถุในปุ๋ยอินทรีย์เคมี เท่ากับ 1.6 - 6.4% ตามลำดับ และการตรวจสอบความใช้ของวิธี พบว่า ครอบคลุมโบรอนในปุ๋ยเคมีตั้งแต่ 0.004 – 17.48%, โบรอนในพืช 6.75 – 27.0 mg/kg, โบรอนในดิน 0.05 – 1.90 mg/kg, ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ในดิน 10.84 – 91.93 mg/kg, โพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ในดิน 16.44 – 424.78 mg/kg, โซเดียมที่แลกเปลี่ยนได้ในดิน 18.06 – 1,063.24 mg/kg,แคลเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ในดิน 15.28 – 3,601.38 mg/kg, แมกนีเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ 18.15 – 1,760.56 mg/kg, เหล็กที่เป็นประโยชน์ในดิน 6.17 – 198.89 mg/kg, แมงกานีสที่เป็นประโยชน์ในดิน 1.63 – 202.15 mg/kg, สังกะสีที่เป็นประโยชน์ในดิน 0.97 – 12.48 mg/kg, ทองแดงที่เป็นประโยชน์ในดิน 1.01 – 13.12 mg/kg ซิลิคอนในดิน 8.00 – 370 mg/kg, ฟอสฟอรัสทั้งหมดในปุ๋ยเคมี และปุ๋ยอินทรีย์ 0.97 – 61.49%, 0.48 – 10.07% ตามลำดับ, ปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำทั้งหมดในน้ำ 46 – 7195 mg/L, ฮอร์โมนพืช Indole acetic acid (IAA) และGibberellic acid (GA3) ในตัวอย่างผลิตภัณฑ์วัตถุเคมีการเกษตร 0.013 - 5.00 mg/L และ 0.125-5.00 mg/L ตามลำดับ และการใช้เทคนิคสเปกโตรสโกปีอินฟราเรดย่านใกล้ วิเคราะห์หาปริมาณแอมโมเนียมไนโตรเจน ไนเตรทไนโตรเจน และยูเรียไนโตรเจนในปุ๋ยเคมี ความแม่นอยู่ในช่วง 80 – 120% และประเมินค่าปริมาณอินทรียวัตถุในปุ๋ยอินทรีย์เคมีที่ระดับความเข้มข้นมากกว่า 15.0% มีความแม่นอยู่ในช่วง 80 – 120% รวมทั้งใช้จัดจำแนกปูนขาว ปูนโดโลไมท์ และปูนมาร์ล โดยใช้การทดสอบ CaO, MgO, CCE และ pH Fความแม่นเฉลี่ยอยู่ในช่วง 90 – 115% และพัฒนาตัวอย่างปุ๋ยและดินอ้างอิงมีค่ากำหนดของเหล็กทั้งหมดเท่ากับ 12,478?1,075 และ 8,340?298 mg/kg และทองแดงทั้งหมดเท่ากับ 1,028?68 และ 42.83?4.08 mg/kg ตามลำดับ จากผลการวิจัยที่ได้สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการกำหนดวิธีวิเคราะห์มาตรฐานเพื่อใช้ในห้องปฏิบัติการ และสร้างระบบประกันคุณภาพภายในของห้องปฎิบัติการ เป็นการยกระดับ และพัฒนาศักยภาพของห้องปฏิบัติการให้เป็นห้องอ้างอิงของประเทศไทย ทำให้ผลการทดสอบที่ได้เป็นที่ยอมรับ น่าเชื่อถือ และลดข้อโต้แย้งที่เกิดจาการการบังคับใช้กฎหมายของกรมวิชาการเกษตร

คำสำคัญ