การศึกษาศักยภาพและการจัดการดินในพื้นที่ดินเค็มเพื่อการผลิตพืชสมุนไพรประจำท้องถิ่นไปสู่การรับรองเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม พี จี เอส กรณีศึกษาในพื้นที่ดินเค็มของจังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

การศึกษาศักยภาพและการจัดการดินในพื้นที่ดินเค็มเพื่อการผลิตพืชสมุนไพรประจำท้องถิ่นไปสู่การรับรองเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม พี จี เอส กรณีศึกษาในพื้นที่ดินเค็มของจังหวัดนครราชสีมา ในชุดดินกุลาร้องไห้ ทำการทดลอง ณ อำเภอบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา ระหว่างเดือนตุลาคม 2561 ถึงเดือนกันยายน 2563 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการกระจายตัวของชนิดพืชสมุนไพรประจำท้องถิ่นในพื้นที่ดินเค็ม อำเภอบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา 2) ศึกษาการใช้ปุ๋ยอินทรีย์เพื่อเพิ่มคุณภาพของพืชสมุนไพรชนิดต่างๆ ในพื้นที่ดินเค็ม และ 3) ศึกษากระบวนการผลิตพืชสมุนไพรให้ได้มาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม (พี จี เอส) มีการวางแผนการทดลองแบบสุ่มบล็อกสมบูรณ์ (Randomized Complete Block Design ; RCBD) จำนวน 3 ซ้ำ มี 5 ตำรับทดลอง ประกอบด้วย ตำรับทดลองที่ 1 ไม่ใส่ปุ๋ยหมักจากสารเร่งซุปเปอร์ พด.1 ตำรับทดลองที่ 2 ใส่ปุ๋ยหมักจากสารเร่งซุปเปอร์ พด.1 อัตรา 500 กก./ไร่ ตำรับทดลองที่ 3 ใส่ปุ๋ยหมักจากสารเร่งซุปเปอร์ พด.1 อัตรา 1,000 กก./ไร่ ตำรับทดลองที่ 4 ใส่ปุ๋ยหมักจากสารเร่งซุปเปอร์ พด.1 อัตรา 1,500 กก./ไร่ และตำรับทดลองที่ 5 ใส่ปุ๋ยหมักจากสารเร่งซุปเปอร์ พด.1 อัตรา 2,000 กก./ไร่ ผลการทดลอง พบว่า 1) ตำรับทดลองที่ 5 ช่วยลดระดับความเค็มของดินและปรับค่าความเป็นกรด-ด่างของดินได้ดีกว่าตำรับทดลองอื่น โดยมีระดับความเค็มของดินเท่ากับ 0.81 เดซิซีเมนต์ต่อเมตร และมีค่า pH เท่ากับ 7.6 และช่วยเพิ่มปริมาณอินทรียวัตถุในดิน ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ และโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้มากที่สุดเท่ากับ 0.51 เปอร์เซ็นต์ , 24 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และ 39 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ส่งผลให้ได้ผลผลิตที่อายุเก็บเกี่ยว 110 วัน มากที่สุด เท่ากับ 586.00 กิโลกรัมต่อไร่ และ 2) ตำรับทดลองที่ 2 มีค่า TPC คือ 1.612 ?0.054 mg GAE/g dry weight และมีค่า TFC คือ 1.089 ?0.036 mg ECE/g dry weight มากกว่าสารสกัดรากสามสิบที่ปลูกในตำรับทดลองอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้มีค่า IC50 ที่ดีที่สุด คือ 2.279 ?0.135 mg crude extract/ml reaction ดีกว่าสารสกัดรากสามสิบที่ปลูกในตำรับทดลองอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

คำสำคัญ