ผลของวัสดุอินทรีย์ชนิดต่างๆ ต่อการเพิ่มประสิทธิภาพของปุ๋ยชีวภาพ พด.12 ในการปรับปรุงดินเค็มเพื่อปลูกหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1

บทคัดย่อ

ผลของการใช้วัสดุอินทรีย์และปุ๋ยชีวภาพ พด. 12 ในการปรับปรุงดินเค็มเพื่อปลูกหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 ดำเนินการศึกษาในปี 2557 ระยะเวลา 1 ปี ณ บ้านหนองค้อ ตำบลอีง่อง อำเภอจตุรพักตรพิมาน จังหวัดร้อยเอ็ด กลุ่มชุดดินที่ 41 ชุดดินบ้านไผ่ (Ban Phai Series: Bpi) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาชนิดวัสดุอินทรีย์ร่วมกับปุ๋ยชีวภาพ พด.12 ที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตและเพิ่มผลผลิตหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 ในพื้นที่ดินเค็ม การเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีของดินและศึกษาผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ การศึกษาครั้งนี้มีการวางแผนการทดลองแบบ Randomize Completed Block Design (RCBD) จำนวน 4 ซ้ำ ประกอบด้วยตำรับที่ 1 ใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด.12 อัตราตามคำแนะนำ 300 กิโลกรัมต่อไร่ ตำรับที่ 2 ใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด.12 อัตราตามคำแนะนำ 300 กิโลกรัม/ไร่ ร่วมกับปุ๋ยคอกอัตรา 1 ตันต่อไร่ ตำรับที่ 3 ใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด.12 อัตราตามคำแนะนำ 300 กิโลกรัม/ไร่ ร่วมกับแกลบอัตรา 1 ตันต่อไร่ ตำรับที่ 4 ใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด.12 อัตราตามคำแนะนำ 150 กิโลกรัม/ไร่ ร่วมกับปุ๋ยคอกอัตรา 500 กิโลกรัมต่อไร่ และแกลบ อัตรา 500 กิโลกรัมต่อไร่ การศึกษาครั้งนี้ พบว่าดินมีลักษณะเป็นดินลึกมาก ดินบนเป็นดินทรายปนดินร่วนหรือดินทราย สีน้ำตาลอ่อน โดยสภาพดินก่อนการทดลองสภาพดินมีความเค็มที่ระดับเค็มน้อย (0.34 เดซิซีเมนส์ต่อเมตร) การใส่ปุ๋ยหมักชีวภาพ พด.12 ร่วมกับปุ๋ยคอก และแกลบ มีผลทำให้ปริมาณอินทรียวัตถุมีปริมาณเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ระดับความเค็มในดินลดลงในทุกวิธีการในดินหลังการทดลอง การใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด.12 อย่างเดียวและใช้ร่วมกับวัสดุอินทรีย์ต่างๆ ไม่มีผลต่อความสูงและการแตกกอ แต่มีผลทำให้ผลผลิตของหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 แตกต่างกันทางสถิติ ในตำรับที่มีการใช้ใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด.12 อัตรา 150 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยคอกอัตรา 500 กิโลกรัมต่อไร่ และแกลบ อัตรา 500 กิโลกรัมต่อไร่ ให้ผลผลิตรวมทั้ง 3 ครั้ง สูงที่สุดเท่ากับ 6,960.0 กิโลกรัมต่อไร่ ส่วนด้านผลตอบแทนพบว่า ตำรับที่สามารถสร้างมูลค่าผลผลิตและผลตอบแทนได้สูงที่สุดคือ ตำรับการใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด.12 อัตรา 300 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับแกลบอัตรา 1 ตันต่อไร่ มีมูลค่าผลผลิตเท่ากับ 6,915.00 บาทต่อไร่ และผลตอบแทน เท่ากับ 1,145.00 บาทต่อไร่ จากการประเมินในปี 2557 เป็นการประเมินต้นทุนและผลตอบแทนสำหรับการตัดหญ้า 3 ครั้งเท่านั้น ซึ่งหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 นั้น ปลูกเพียงครั้งเดียวแต่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ถึง 6-7 ปี โดยเฉลี่ยการตัด 5-6 ครั้งต่อปี ซึ่งน่าจะเป็นทางเลือกหนึ่งให้กับเกษตรกรที่ต้องการปรับเปลี่ยนพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการปลูกข้าวมาปลูกหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 เป็นพืชทดแทน คำสำคัญ : วัสดุอินทรีย์ ปุ๋ยชีวภาพ พด.12 หญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 ดินเค็ม

คำสำคัญ