การใช้ชีวภัณฑ์ Bacillus subtilis (B-Veggie)สำหรับผลิตผักไฮโดรโพนิกส์เพื่อการค้า
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โรครากเน่าและใบจุดเป็นปัญหาส าคัญของการผลิตผักไฮโดรโพนิกส์ ชีวภัณฑ์ Bacillus subtilis(B-Veggie) เป็นชีวภัณฑ์ที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันและควบคุมโรครากเน่าและใบจุด และสามารถส่งเสริมการเจริญเติบโตของผักสลัดได้ การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ส่งเสริมการใช้ชีวภัณฑ์ B-Veggie ส าหรับการผลิตผักไฮโดรโพนิกส์เพื่อการค้า มีเกษตรกรที่ใช้ชีวภัณฑ์จ านวน 478 ราย ซึ่งอยู่ในทุกภาคของประเทศไทย โดยส่วนใหญ่อยู่ในภาคกลาง (232 ราย) และรองลงมาคือ ภาคใต้ (128 ราย) จากแบบสอบถามของเกษตรกรที่ใช้ชีวภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 2 ปี จ านวน 69 ราย พบว่า เกษตรกรมีการศึกษาระดับปริญญาตรี (73.91 เปอร์เซ็นต์) มีประสบการณ์ท าฟาร์ม 2-4 ปี (43.48 เปอร์เซ็นต์) ปลูกผักแบบ Nutrient Film Technique (NFT) (78.26 เปอร์เซ็นต์) โดยส่วนใหญ่มีการใช้ชีวภัณฑ์ B-Veggie เพื่อป้องกันโรครากเน่าและใบจุดของผักสลัด (65.22 เปอร์เซ็นต์) ส าหรับฟาร์มต้นแบบทุกฟาร์มมีการใช้ชีวภัณฑ์B-Veggie เพื่อส่งเสริมการเจริญเติบโตและป้องกันโรครากเน่าและใบจุดของผักสลัด ผลผลิตผักไม่มีศัตรูผักเข้าท าลายและมีค่าไนเทรตไม่เกินค่ามาตรฐานของสหภาพยุโรป โดยมีค่าไนเทรตอยู่ในช่วง 213.62-1,668.45 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ าหนักสด โดยที่ฟาร์มระบบปิดแบบDynamic Root Floating Technique (DRFT) ให้น้ าหนักผลผลิตทั้งปีสูงสุด (106.41-338.24 กรัมต่อต้น) ขณะที่ฟาร์มแบบระบบน้ านิ่ง ให้น้ าหนักผลผลิตต่ าสุด 35.12-87.51 กรัมต่อต้น ส่วนฟาร์มที่ปลูกแบบ NFT ให้ผลผลิตอยู่ในช่วง 36.78-185.58 กรัมต่อต้น การทดสอบการใช้สารละลายธาตุอาหาร ร่วมกับชีวภัณฑ์ B-Veggie ของ 3 ฟาร์มที่ผลิตเพื่อการค้าพบว่า ผลผลิตผักสลัดทุกฟาร์มมีปริมาณไนเทรตไม่เกินค่ามาตรฐานในทุกสูตรสารละลายธาตุอาหารและไม่มีการเข้าท าลายของศัตรูผัก ผักสลัดชนิดเดียวกันมีลักษณะทางกายวิภาคไม่แตกต่างกัน ผักสลัดของมณีครามไฮโดรฟาร์ม จังหวัดภูเก็ต ให้ผลผลิตและสารพฤษเคมีสูงสุดเมื่อเทียบกับฟาร์มอื่น ขณะที่สารละลายธาตอาหารสูตรที่ 2 ท าให้ผลผลิต ฟลาโวนอยด์ แคโรทีนอยด์ และปริมาณคลอโรฟิลล์รวมของผักสลัดสูงกว่าสารละลายธาตอาหารสูตรที่ 1 ส าหรับฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและปริมาณ Phenolic Compound สูงสุดในผักสลัดเรดโอ๊ค 13.06 mgTE/g.DW และ 32.60 mgGAE/g.DW ตามล าดับ ส าหรับผลตอบแทนพบว่า ผักสลัดกรีนโอ๊คให้ผลตอบแทนสูงกว่าผักสลัดชนิดอื่นในทุกฟาร์มโดยเฉพาะการใช้สารละลายธาตุอาหรสูตรที่ 2 ของมณีครามไฮโดรฟาร์ม และให้ผลตอบแทนสูงสุด (297.80 บาทต่อตารางเมตร) ส่วนการเตรียมชีวภัณฑ์ขยาย B-Veggie การใช้ไนโตรเจน 0.2 เปอร์เซ็นต์ สามารถลดเวลาการเตรียมชีวภัณฑ์ขยายจาก 48 ชั่วโมง เป็น 6 ชั่วโมง โดยมีปริมาณเชื้อ 2.3 x 109CFU/mlคำสำคัญ: ชีวภัณฑ์ Bacillus subtilis (B-Veggie), สารพฤกษเคมี, ผักสลัดไฮโดรโพนิกส์, สารละลายธาตุอาหาร