องค์ความรู้มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์เมี่ยน (เย้า) ผ่านสื่อดิจิทัล

บทคัดย่อ

การศึกษาเรื่ององค์ความรู้มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์เมี่ยน (เย้า) ผ่านสื่อดิจิทัลมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษากระบวนการปรับตัวของกลุ่มชาติพันธุ์เมี่ยน (เย้า) ในตำบลแม่ยาว อำเภอเมือง จังหวัดเชียงรายในยุคสังคมดิจิทัล และเผยแพร่มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์เมี่ยนโดยผ่านสื่อดิจิทัลในรูปแบบสามมิติ กลุ่มประชากรในการศึกษาครั้งนึ้ศึกษาเฉพาะชุมชนบ้านห้วยแม่ซ้ายที่มีกลุ่มชาติพันธุ์เมี่ยนอาศัยอยู่ในตำบลแม่ยาว จังหวัดเชียงราย โดยการศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยรวบรวมข้อมูลจากข้อมูลปฐมภูมิและทุติยภูมิโดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก (in-depth) การประชุมกลุ่มย่อย (focus group) การลงพื้นที่ และการสังเกตุ รวมทั้งผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง โดยการศึกษาได้ทำการสัมภาษณ์ประชากรทั้งสิ้นทั้งหมด 23 คน ประกอบด้วยกลุ่มชาติพันธ์เมี่ยนหรือเย้าจำนวน 22 คนตั้งแต่อายุ 18 ปีจนถึงอายุ 75 ปีและผู้บริหารเทศบาลตำบลแม่ยาว จำนวน 1 คน ผลการศึกษาพบว่า1. กลุ่มชาติพันธุ์เมี่ยนในตำบลแม่ยาวมีประวัติตวามเป็นมาโดยอพยพมาจากประเทศจีนตอนใต้อาศัยอยู่บนเทือกเขาสูงและได้ลงมาอาศัยในที่ราบลุ่มนานกว่า 75 ปี2. ชุมชนเมี่ยนในบ้านห้วยแม่ซ้ายยังคงรักษาเอกลักษณ์วัฒนธรรมด้านภาษา อาหารและการแสดงความเคารพต่อบรรพบุรุษ3. ชาวเมี่ยนอนุรักษ์ประเพณีการแต่งงานตามวัฒนธรรม4. ชาวเมี่ยนยังคงเน้นพิธีกรรมงานศพ5. ชาวเมี่ยนแต่งชุดประจำชาติพันธุ์เฉพาะงานพิธีการที่สำคัญ6. ชาวเมี่ยนให้ความสำคัญในงานตรุษจีนและงานไหว้บรรพบุรุษผู้ล่วงลับและยังให้ความเคารพกับหมอผีผู้ที่สามารถสื่อไปถึงบรรพบุรุษ7. ชุมชนเมี่ยนไม่เน้นกิจกรรมการละเล่น ดนตรี และวัฒนธรรมการแต่งกายเพื่อความสะดวกในการดำรงชีวิต8. ชุมชนเมี่ยนเปรับตัวตามสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจ สังคม การศึกษาและเทคโนโลยีเพื่อนำไปสู่การดำรงชีวิตที่ดีขึ้น9. ผู้นำชุมชนเป็นผู้ที่ชาวเมี่ยนให้ความสำคัญ10. ชุมชนในบ้านห้วยแม่ซ้ายให้ความสำคัญในการรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมผ่านโดยการตั้งศูนย์วัฒนธรรมเพื่ออนุรักษ์และเผยแพร่องค์ความรู้มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมแก่เยาวชนรุ่นหลัง ข้อเสนอแนะ1. องค์กรท้องถิ่นควรให้ความสำคัญในการรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยภูเขาอย่างต่อเนื่องเพื่อไม่ให้อง์ความรู้เสื่อมหายไปตามการเวลาและตามกระแสโลกาภิวัฒน์2. ควรเผยแพร่องค์ความรู้มรดกวัฒนธรรมผ่านสื่อในรูปแบบต่างๆเพื่อให้มีความรู้เข้าใจและเห็นความสำคัญกลุ่มชาติพันธุ์ชาวไทยภูเขาในยุคสังคมดิจิทัล3. ควรเชื่อมโยงการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยชุมชนเพื่อให้คนทั่วไปได้เห็นความสำคัญและความสวยงามของประเพณีวัฒนธรรม

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ