ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นสู่การสร้างสรรค์ซาวนด์สเคป (soundscape) ในเทศบาลตำบลแม่จัน อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นสู่การสร้างสรรค์ซาวนด์สเคป (soundscape) ในเทศบาลตำบลแม่จัน อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นในเทศบาลตำบลแม่จัน อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย และเพื่อสร้างสรรค์งานซาวนด์สเคปจากศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นในเทศบาลตำบลแม่จัน อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ตามแนวทางการศึกษาทางด้านวัฒนธรรมและซาวนด์สเคป ผลการวิจัยพบว่า ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นเทศบาลตำบลแม่จัน ประกอบด้วย 5 วัฒนธรรม ได้แก่ 1. ความเชื่อธรรมเนียมประเพณี ประกอบด้วย ความเชื่อเรื่องสิ่งศักดิ์สิทธิ์ซึ่งมีสถานที่สำคัญในชุมชนได้แก่ ศาลเจ้าพ่อกิ่วทัพยั้ง ศาลเจ้าพ่อดงหอ ศาลเจ้าแม่จัน และวิหารพระเมืองแม่จัน ส่วนประเพณีและพิธีกรรมตามความเชื่อมีความเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตความเป็นอยู่ 2. ภาษาและวรรณกรรม มีการใช้ภาษาอักษรล้านนาเดิมในปั๊บสาและบทสวดต่างๆ โดยปู่จ๋านในชุมชน 3. ศิลปหัตกรรม ที่ใช้ในการประกอบอาชีพมีเพียง 3 ชนิดคือ การทำไม้กวาด การทำกลอง และการตีมีด 4. ดนตรีและนาฏศิลป์ พบว่ามีปราชญ์ชาวบ้านที่มีองค์ความรู้ในการบรรเลงพิณเปี๊ยะ 5. ชีวิตและความเป็นอยู่ มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับตลาด และประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพค้าขาย ส่วนการสร้างสรรค์งานซาวนด์สเคปของเทศบาลตำบลแม่จัน ผู้วิจัยได้ใช้วิธีการแยกแทร็คตามพื้นที่ชุมชน จำนวน 5 แทร็ค โดยนำเอาข้อมูลเสียงของศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นร้อยเรียงเข้ากับเสียงบริบทด้านอื่นๆ ของชุมชน จากนั้นจึงนำเสนองานซาวนด์สเคปตามช่วงลำดับเวลาเช้าถึงเย็น

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ