การถ่ายทอดความรู้และเทคโนโลยีการออกแบบฉลากและสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการออกแบบฉลากและสัญลักษณ์ดู แลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง และการถ่ายทอดองค์ความรู้ และเทคโนโลยี การออกแบบฉลากและสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษารูปแบบฉลากและสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง 2) เพื่อออกแบบฉลากและสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง และ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของผู้บริโภคที่มีต่อฉลากและสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง 4) เพื่อการถ่ายทอดเทคโนโลยี ฉลากและสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง และ5) ประเมินผลการถ่ายทอดเทคโนโลยีออกแบบฉลากและสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือ 1) แบบร่างการออกแบบฉลากและสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง ทั้งสิ้น 6 ประเภท จำนวน 10 แบบ รวม 60 แบบ ดังนี้การซัก การฟอกสี การปั่น การบิดตาก การรีด และ ปริมาณการตกสี 2) แบบสอบถามความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ และแบบคัดเลือกแบบร่างสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง จำนวนแบบร่างละ 3 แบบ รวมทั้งสิ้น จำนวน 18 แบบ 3) แบบสอบถามความพึงพอใจของผู้บริโภคที่ มีต่อฉลากและสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง จำนวน 100 คน ได้แก่ ผู้ซื้อ ผู้ขาย ผู้ผลิต และผู้ที่สนใจในผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง ทำการวิเคราะห์ข้อมูลแบบสอบถามโดยใช้ ค่าสถิติ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ สรุปผลในรูปแบบตารางและเชิงพรรณนา การวิจัยปีที่ 2 มีวิธีดำเนินการวิจัยดังนี้ กำหนดกลุ่มเป้าหมาย ประชากรและกลุ่มเป้าหมายในการถ่ายทอดความรู้และเทคโนโลยี เป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนและบุคคลทั่วไปที่สนใจ ได้แก่ 1) กลุ่มวิสาหกิจชุมชนตัดเสื้อผ้าบ้านแม่ลา จังหวัดสิงห์บุรี 2) กลุ่มชุมชนผ้ามอญทอมือ จังหวัดราชบุรี 3) กลุ่มทอผ้าพื้นเมือง ผ้าขาวม้าบ้านสะแกราย จังหวัดนครปฐม และกำหนดดำเนินการถ่ายทอดความรู้ จำนวนผู้เข้ารับการฝึกอบรม คณะกรรมการดำเนินงานและวิทยากร จำนวนทั้งสิ้น 102 คน ดำเนินการถ่ายทอดเทคโนโลยี มีกำหนดระยะเวลาในการอบรม 3 วัน ในวันที่ 12, 22 และ 28 กรกฎาคม 2558 และสำรวจความพึงพอใจในการฝึกอบรมด้วยแบบสอบถาม เก็บรวบรวมข้อมูล น าข้อมูลมาวิ เคราะห์โดยใช้สถิติ ค่าร้อยละ และค่าเฉลี่ย ผลการวิจัย ปีที่ 1 พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 59 มีอายุ 46 ปีขึ้นไป คิดเป็นร้อยละ 52 ส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบการ/เจ้าของธุรกิจ คิดเป็นร้อยละ 45 การศึกษาระดับปริญญาตรี ร้อยละ 48 มีรายได้เฉลี่ย 20,001 – 25,000 บาท คิดเป็นร้อยละ 46 ในส่วนของการสอบถามความพึงพอใจของผู้ บริโภคที่มีต่อการออกแบบฉลากและสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า ประเภทของสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง ที่ได้ความพึงพอใจมากที่สุดเป็นอันดับที่หนึ่ง คือ ประเภทปริมาณการตกของสี ที่ค่าเฉลี่ย 4.46 ได้รับความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมาคือประเภทการฟอกสี ที่ค่าเฉลี่ย 4.44 ได้รับความพึงพอใจอยู่ ในระดับมากที่สุด อันดับถัดมาคือประเภทการซัก ค่าเฉลี่ย 4.42 ได้รับความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด ต่อมาเป็นประเภทการรีด ค่าเฉลี่ยสูงสุด 4.38 ได้รับความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด และประเภทการบิดตาก ค่าเฉลี่ยสูงสุด 4.32 ได้รับความพึงพอใจอยู่ ในระดับมากที่สุด และน้อยที่สุด การออกแบบฉลากและสัญลักษณ์ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง ประเภทการปั่น 4.28 ได้รับความพึงพอใจอยู่ในระดับ มากที่สุด ผลการวิจัย ปีที่ 2 พบว่า ข้อมูลทั่วไปกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงและมีอายุระหว่าง 51 – 60 ปี การศึกษาอยู่ในระดับประถมศึกษา โดยมากมีอาชีพเกษตรกร และมี ความรู้เรื่องดูแลรักษาผลิตภัณฑ์พอสมควร อีกทั้งยังไม่มีการผลิตเพื่อใช้กับผลิตภัณฑ์เลย สำหรับความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่าง เป็นข้อคำถาม ที่สอบถามถึงความพึงพอใจเกี่ยวกับหลักสูตร โดยแบ่งออกเป็น 3 ด้าน คือ ด้านวัตถุประสงค์ของโครงการ ด้านโครงสร้างหลักสูตร และด้านเนื้อหาสาระของหลักสูตร พบว่าผู้เข้าอบรม ส่วนใหญ่มีความพึงพอใจมากที่สุด ในด้านวิทยากรและด้านสิ่งอำนวยความสะดวก ส่วนด้านกระบวนการให้บริการผู้เข้าอบรมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก ส่วนในเรื่องความพึงพอใจเกี่ยวกับการจัดโครงการการถ่ายทอดเทคโนโลยี โดยแบ่งออกเป็น 3 ด้าน คือ ด้านกระบวนการให้บริการ ด้านวิทยากร และด้านสิ่งอำนวยความสะดวก พบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีความพึงพอใจด้านสิ่งอำนวยความสะดวก มากที่สุด ผู้เข้าร่วมอบรมส่วนใหญ่มีการนำไปใช้ ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเอง มีระยะเวลา 1 เดือนที่นำความรู้ที่ได้รับหลังการอบรมไปใช้ หลังได้รับการอบรม และมีการนำความรู้ที่ได้จากการอบรมไปผลิตเพื่อใช้กับผลิตภัณฑ์ของชุมชนเอง ความพึงพอใจต่อประโยชน์ที่ได้รับจากการถ่ายทอดเทคโนโลยีและนำไปใช้ประโยชน์ พบว่ามีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด อีกทั้งมีความสนใจจะนำไปต่อยอดเพื่อประโยชน์สูงสุด และความพึงพอใจต่อประโยชน์ที่ได้รับจากการถ่ายทอดเทคโนโลยีและนำไปใช้ประโยชน์ มีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด การแสดงความคิดเห็นและข้อเสนอแนะของผู้ เข้าร่วมอบรม พบว่า กลุ่มตัวอย่างต้องการให้จัดอบรมอีก และอยากให้มีระยะเวลาการจัดอบรมที่ยาวขึ้นเพื่อที่จะได้รับความรู้เพิ่มขึ้น และวิทยากรสามารถถ่ายทอดความรู้ในระหว่างการจัดอบรมได้เป็นอย่างดี คำสำคัญ : ออกแบบ ฉลาก สัญลักษณ์ ดูแลรักษา ผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง การถ่ายทอดเทคโนโลยี

คำสำคัญ