การศึกษามรดกวัฒนธรรมกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ตามแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์: กรณีศึกษาเครื่องปั้นดินเผาเตาแม่น้ำน้อย สิงห์บุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์มรดกวัฒนธรรมเกี่ยวกับภูมิปัญญาเครื่องปั้นดินเผาของเตาเผาแม่น้ำน้อย 2) เพื่อวิเคราะห์การสืบทอดภูมิปัญญาและกระบวนการสร้างช่างปั้นรุ่นใหม่ของชุมชนเตาเผาแม่น้ำน้อย 3) เพื่อวิเคราะห์แนวทางการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ และกระบวนการสร้างสรรค์ที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิตท้องถิ่นและชุมชนเมือง กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ปราชญ์ชุมชน ผู้ผลิตเครื่องปั้นดินเผาเตาแม่น้ำน้อย จำนวน 7 ราย ผู้บริโภคกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 128 คน และผู้จำหน่ายสินค้าเครื่องปั้นดินเผา จำนวน 5 ราย ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบ จำนวน 3 ท่าน เพื่อประเมินความเหมาะสมของรูปแบบในการประยุกต์ร่วมกับผลิตภัณฑ์ จากนั้นสร้างต้นแบบแล้วประเมินผลวัดระดับความคิดเห็นของผู้บริโภคต่อผลิตภัณฑ์ ผลวิจัยพบว่า 1) มรดกวัฒนธรรมเกี่ยวกับภูมิปัญญาเครื่องปั้นดินเผาของเตาเผาแม่น้ำน้อยที่พบได้แก่ บริบทสังคม/สภาพแวดล้อม เศรษฐกิจการค้าการคมนาคม ประโยชน์ใช้สอย/ความสวยงาม วัตถุดิบและกรรมวิธีการผลิต รูปแบบ รูปทรง ลวดลาย สี ทักษะ เอกลักษณ์วัสดุ 2) การสืบทอดภูมิปัญญาและกระบวนการสร้างช่างปั้นรุ่นใหม่ของชุมชนเตาเผาแม่น้ำน้อย มีความพร้อมที่จะเรียนรู้บนฐานบริบทของสภาพแวดล้อม มีประสบการณ์ การเรียนรู้ สั่งสมเป็นความรู้เป็นภูมิปัญญาเฉพาะตน ผู้สืบทอดหรือผู้เรียนรู้จะต้องมีความรักในสิ่งที่เรียนรู้ กล้าและอดทน แสวงหา สร้างสรรค์ มีจิตสำนึกและมีทักษะ รู้คิดอย่างเหมาะสมพร้อมที่จะเรียนรู้ภายใต้บริบทของสภาพแวดล้อมสังคมวัฒนธรรม สร้างเสริมประสบการณ์ เรียนรู้ร่วมกัน สั่งสมเป็นความรู้จนตกผลึกเป็นภูมิปัญญาพร้อมที่จะเป็นผู้ถ่ายทอด 3) แนวทางการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ และกระบวนการสร้างสรรค์ที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิตท้องถิ่นและชุมชนเมือง ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ภาชนะเครื่องดื่ม แก้วกาแฟ ถ้วยชา ภาชนะใส่เครื่องดื่ม

คำสำคัญ