การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ปลากะพงขาวแปรรูปกลุ่มผู้เลี้ยงจังหวัดฉะเชิงเทรา
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ปลากะพงขาวแปรรูปกลุ่มผู้เลี้ยงจังหวัดฉะเชิงเทรา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบทชุมชน ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากปลากะพง พัฒนาตราสัญลักษณ์และบรรจุภัณฑ์ที่สามารถปกป้องสินค้า โดยมีการสื่อสารข้อมูลชุมชนด้วยฉลากสินค้า วิธีดำเนินงานเริ่มด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร การสำรวจพื้นที่ การสัมภาษณ์แบบเชิงลึกกับกลุ่มผู้เลี้ยงปลากะพงในพื้นที่จังหวัดฉะเชิงเทราจำนวน 10 ราย เพื่อให้ได้ข้อมูลนำมาประกอบการกำหนดเป็นปัจจัยและตัวเลือกสำหรับการออกแบบ ซึ่งจะถูกคัดเลือกโดยใช้วิธี Analytic Hierarchy Process (AHP) และตัวเลือกที่ได้จะนำไปใช้สำหรับการออกแบบตราสัญลักษณ์และบรรจุภัณฑ์ผ่านกระบวนการสร้างสรรค์แนวคิด คัดเลือกแบบเบื้องต้นด้วยนักออกแบบและตัวแทนกลุ่ม นำไปประเมินด้านการออกแบบโดยผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบ ศิลปะ และนักวิชาการ บรรจุภัณฑ์จะถูกทดสอบสมบัติด้านอัตราการซึมผ่านของไอน้ำตามมาตรฐาน ASTM E 398-03 และอัตราการซึมผ่านของก๊าซออกซิเจนตามมาตรฐาน ASTM D 3985-17 นอกจากนี้มีการทดสอบบรรจุภัณฑ์ภายนอกสำหรับการขนส่ง นำผลที่ได้มาวิเคราะห์และสรุปผล ตามลำดับ ผลการศึกษาพบว่า การเพาะเลี้ยงปลากะพงในจังหวัดฉะเชิงเทรามีอยู่ในหลายพื้นที่ซึ่งอยู่ใกล้แม่น้ำบางปะกงเช่น อำเภอบางคล้า อำเภอเมือง อำเภอบ้านโพธิ์ และอำเภอบางปะกง ผู้เพาะเลี้ยงจะเลี้ยงปลาในบ่อดินสูงกว่าแบบกะชัง การเลี้ยงเพื่อการจำหน่ายแบบชั่งกิโลกรัมเป็นปลาไซส์และมีการเลี้ยงปลากะพงให้มีขนาดใหญ่ที่เรียกว่าปลากะพงษ์ยักษ์ที่พบได้ในกลุ่มผู้เลี้ยงในเขตอำเภอบางปะกง ซึ่งจะมีการจำหน่ายแบบชั่งกิโลกรัมและการแปรรูปเป็นปลาชิ้นเพื่อการจำหน่าย สิ่งที่มีความโดดเด่นสำหรับนำมาเป็นตัวเลือกในการสร้างสรรค์เป็นตราสัญลักษณ์คือ พระอุโบสถ และแหล่งแม่น้ำบางปะกง ถูกนำมาสร้างสรรค์บนตราสัญลักษณ์ที่มีองค์ประกอบของเลขแปดอาราบิกที่อยู่ในตำแหน่งแนวนอนซึ่งให้อีกความหมายที่ดังการนำเสนอเป็นรูปปลา ภาพรวมของการสื่อต้องการให้เห็นถึงสีน้ำเงินเข้ม โดยมีองค์ประกอบของคลื่นน้ำสีน้ำเงิน สีฟ้า บนพื้นหลังโทนสีเหลืองที่สื่อถึงแม่น้ำบางปะกงที่เป็นทั้งแหล่งน้ำจืด และกร่อย ทั้งนี้การออกแบบตรามีผลประเมินการออกแบบในระดับดีการออกแบบบรรจุภัณฑ์ประกอบด้วยส่วนของฉลากสินค้า และการเลือกใช้วัสดุบรรจุภัณฑ์สำหรับผลิตภัณฑ์ 2 ชนิดได้แก่ เนื้อปลากะพงแปรรูปและปลากะพงสมุนไพร พบว่า การจัดวางตราสัญลักษณ์ควรอยู่ตำแหน่งซ้ายบนของพื้นที่ด้านหน้าของบรรจุภัณฑ์ ขนาดฉลากสินค้าคิดเป็น 13 เปอร์เซ็นต์ของขนาดบรรจุภัณฑ์ พื้นฉลากเป็นโทนสีฟ้า และสีโทนส้ม สำหรับเนื้อปลากะพงแปรรูปและปลาสมุนไพรตามลำดับ ซึ่งมีการนำเสนอรายละเอียดที่ประกอบไปด้วย การเตรียม การเก็บรักษา การปรุง และคิวอาร์โค้ดที่สามารถเชื่อมโยงถึงข้อมูลที่สำคัญของกลุ่มผู้เลี้ยงปลากะพง วัสดุบรรจุภัณฑ์เลือกใช้ถุงพลาสติกที่มีส่วนผสมหลักจากโพลีเอทีลีนและโพลีเอไมด์ จากการทดสอบพบว่า อัตราการซึมผ่านของไอน้ำ 5.87 กรัมต่อตารางเมตรต่อวัน ซึ่งมีสมบัติที่ดีกว่าคู่เปรียบเทียบซึ่งเป็นบรรจุภัณฑ์ตัวอย่างที่ถูกใช้ในการบรรจุสินค้าประเภทเนื้อปลากะพงที่พบได้ในร้านสะดวกซื้อ บรรจุภัณฑ์ภายนอกออกแบบเป็นกล่อง โดยใช้กระดาษลอนลูกฟูกขนาด 5 ชั้น เคลือบกันชื้นที่สามารถวางทับซ้อนกันได้สูงถึง 10 กล่อง สามารถป้องกันความเสียหายของสินค้าจากการขนส่งได้ดีภายในห้องเย็นอุณภูมิต่ำกว่า -20 องศาเซลเซียส กล่องกระดาษสามารถบรรจุภัณฑ์ภายในได้ 6 กิโลกรัม บรรจุภัณฑ์ภายนอกถูกพิมพ์บริเวณข้างกล่องด้วยสีน้ำเงินเข้มและสีส้ม สำหรับเนื้อปลากะพงและปลาสมุนไพรตามลำดับ