การพัฒนาศักยภาพชุมชนในการลดปัจจัยเสี่ยงจากการใช้สารเคมีทางการเกษตร
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป?นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส?วนร?วม มีวัตถุประสงค?เพื่อศึกษาและพัฒนาศักยภาพชุมชนในการลดป?จจัยเสี่ยงจากการใช?สารเคมีทางการเกษตรอำเภอตรอน จังหวัดอุตรดิตถ?กลุ?มตัวอย?างที่ใช?ในการวิจัยในแต?ระยะประกอบด?วยผู?นำชุมชน สมาชิกองค?กรปกครองส?วนท?องถิ่นอาสาสมัครสาธารณสุข ตัวแทนกลุ?มเกษตรกร องค?กรภาครัฐ ผู?ประกอบการเอกชน กลุ?มเกษตรกรที่อยู?ในเขตพื้นที่อำเภอตรอน แบ?งการวิจัยออกเป?น 4 ระยะ ได?แก? 1)ศึกษาข?อมูลสถานการณ?ป?ญหาและความต?องการ ศึกษาศักยภาพของผู?นำชุมชน และตัวแทนกลุ?มเกษตรกร 2)การพัฒนาศักยภาพแกนนำ 3)การเสริมพลังชุมชนร?วมกับภาคีเครือข?ายร?วมรับผดิ ชอบดำเนินการป?องกันและเฝ?าระวังการใช?สารเคมีทางการเกษตร 4)การประเมินผลการดำเนินงาน การวิเคราะห?ข?อมูลเชิงปรมิ าณ ได?แก? การแจกแจงค?าความถี่ ร?อยละ ค?าเฉลี่ย และส?วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ข?อมูลเชิงคุณภาพโดยวิธีการวิเคราะห?เนื้อหาร?วมกับสถิติเชิงพรรณนาผลการวิจัย พบว?า กลุ?มตัวอย?างส?วนใหญ?มีการใช?สารเคมีมาแล?วเฉลี่ย 6.2?7.9 ป? โดยส?วนใหญ?จะมีการใช?สารเคมีมาแล?วอยู?ในช?วงระยะเวลา 16 -30 ป? ร?อยละ 45.0 พฤติกรรมการใช?สารเคมีทางการเกษตรก?อนใช? ระหว?างใช?และหลังใช? ส?วนใหญ?มีการปฏิบัติตนถูกต?องอย?างสม่ำเสมอ ด?านศักยภาพผู?นำชุมชน พบว?า แกนนำเกิดองค?ความรู?ในการลดการใช?สารเคมีเพิ่มขึ้น เกิดการรวมกลุ?มการเป?นคณะทำงานการลดการใช?สารเคมีที่มีชื่อว?าสภาผู?นำชุมชน มีข?อตกลงร?วมกัน มีแผนชุมชนในการลดการใช?สารเคมี มีการติดตามประเมินผลอย?างต?อเนื่อง เกิดการประสานงานกับภาคีเครือข?ายทั้งชุมชนใกล?เคียง หน?วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และระดับศักยภาพชุมชนส?วนใหญ?อยู?ในระดับปานกลาง จึงมีการยกระดับการทำงานการลดการใช?สารเคมีเป?นระดับตำบล ซึ่งส?งผลให?ชุมชนมีความเข?มแข็งขึ้นและมีศักยภาพในการลดการใช?สารเคมีของเกษตร ใช?สารชีวภัณฑ?เพิ่มขึ้น รวมถึงขยายแหล?งเรียนร?ใู ห?ครอบคลุมทุกหมู?บ?านดังนั้น การสร?างข?อตกลงของชุมชนที่ได?รับการยอมรับจากทุกภาคส?วน และหน?วยงานภาครัฐการประกาศเป?นนโยบายสาธารณะในเรื่องการลดการใช?สารเคมี เพื่อผลักดันให?ประชาชนปฏิบัติตามและมีการดำเนินงานอย?างต?อเนื่องคำสำคัญ: ศักยภาพชุมชน ป?จจัยสี่ยง การใช?สารเคมีทางการเกษตร