การพัฒนาการเรียนรู้และศักยภาพของคนจนกลุ่มเป้าหมายเพื่อแก้ปัญหาด้วยตนเอง

บทคัดย่อ

หัวข้อวิจัย การพัฒนาการเรียนรู้และศักยภาพของคนจนกลุ่มเป้าหมายเพื่อแก้ปัญหาด้วยตนเองผู้ดำเนินการวิจัย ผศ.ดร. มิ่งขวัญ คงเจริญ หน่วยงาน ภาควิชาการศึกษาผู้ใหญ่และการศึกษาตลอดชีวิต คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒปี พ.ศ. 2564การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบการพัฒนาความรู้และทักษะเพื่อปรับเปลี่ยนผู้สูงอายุเป็น knowledge worker ให้มีรายได้และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โดยใช้โรงเรียนผู้สูงอายุเป็นฐาน และมีสถาบันการศึกษาเป็นพี่เลี้ยง และ 2) สร้างศูนย์ต้นแบบการพัฒนาความรู้และทักษะเพื่อปรับเปลี่ยนผู้สูงอายุเป็น knowledge worker ที่มีรายได้และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โดยมีประชากรใน 4 จังหวัดเป้าหมาย ได้แก่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดชัยนาท จังหวัดยโสธร และจังหวัดปัตตานี กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุและผู้ที่ทำงานเกี่ยวข้องกับโรงเรียนผู้สูงอายุในกลุ่มจังหวัดเป้าหมาย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย (1) แบบสอบถามความสามารถของผู้สูงอายุ (2) หลักสูตรการพัฒนาความรู้และทักษะเพื่อปรับเปลี่ยนผู้สูงอายุเป็น knowledge worker สถิติที่ใช้ในงานวิจัยได้แก่ ค่าสถิติพื้นฐาน ค่าเฉลี่ย และค่าร้อยละ และใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ซึ่งผลการวิจัยมีดังนี้(1) รูปแบบการพัฒนาความรู้และทักษะเพื่อปรับเปลี่ยนเป็น knowledge worker ประกอบด้วย 6 กระบวนการ ดังนี้ กระบวนการที่ 1 รู้ทันตน รู้ทันการณ์ เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้ความเข้าใจ และมีเจตคติในการพัฒนาตนเองเพื่อเป็น knowledge worker และรู้ศักยภาพของตนเองและชุมชน กระบวนการที่ 2 รู้เขา รู้เรา เพื่อให้ผู้สูงอายุมีทักษะในการเข้าถึงข้อมูล เข้าใจปัญหาของผู้สูงอายุในพื้นที่ กระบวนการที่ 3 สร้างความรู้ ความเข้าใจ เพื่อให้ผู้สูงอายุมีทักษะในการทำงาน เพื่อสร้างความคิดใหม่ในการจัดการปัญหาอย่างยั่งยืน กระบวนการที่ 4 สร้างความคิดใหม่ เพื่อให้ผู้สูงอายุมีทักษะในการทำงาน การสื่อสาร และการเข้าถึงข้อมูลเพื่อสร้างความคิดใหม่ได้ กระบวนการที่ 5 สร้างแผนงานเพื่อให้เกิดการวางแผนงาน โครงการเพื่อนำไปใช้ปฏิบัติจริงได้ และกระบวนการที่ 6 เขียนงาน โครงการเพื่อแก้ปัญหาผู้สูงอายุในพื้นที่ได้(2) องค์ประกอบของการสร้างศูนย์ต้นแบบการพัฒนาความรู้และทักษะเพื่อปรับเปลี่ยนผู้สูงอายุเป็น knowledge worker ที่มีรายได้และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น มีปัจจัยความสำเร็จคือ 1) การมีโรงเรียนผู้สูงอายุเป็นฐาน และ 2) มีสถาบันการศึกษาเป็นพี่เลี้ยง และมีเงื่อนไขสู่ความสำเร็จในการปรับเปลี่ยนผู้สูงอายุให้เป็น knowledge worker ได้แก่ 1) ความเข้าใจธรรมชาติความเป็นอยู่ของผู้สูงอายุในพื้นที่ 2) การเข้าถึงปัญหาที่แท้จริง และ 3) การไม่ยึดติดกับกรอบการทำโครงการที่ภาครัฐจัดให้

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ