ผลของระยะเก็บเกี่ยวและการลดความชื้นต่อความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ปอเทือง

บทคัดย่อ

ปอเทืองเป็นพืชที่เกษตรกรนิยมปลูกเป็นพืชปุ๋ยสดเพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุในดิน อย่างไรก็ตามปัจจุบันพบว่าเมล็ดปอเทืองที่เกษตรกรนำไปปลูกมีเปอร์เซ็นต์ความงอกต่ำ ส่งผลให้เพิ่มปริมาณอินทรียวัตถุในดินได้น้อย การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของระยะการเก็บเกี่ยว และวิธีการลดความชื้นที่เหมาะสม ต่อความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ปอเทือง โดยปลูกปอเทือง ในพื้นที่ หมู่ที่ 8 ต. วังเย็น อ. แปลงยาว จ. ฉะเชิงเทรา ระหว่างเดือน พฤศจิกายน 2561 ถึง กุมภาพันธ์ 2562 จากนั้นเก็บเกี่ยวเมล็ดพันธุ์ 2 ระยะ ได้แก่ ระยะแก่ทางสรีรวิทยา (PM) และระยะแก่เก็บเกี่ยว (HM) โดยการสังเกตลักษณะของเมล็ดและฝัก แล้วจึงนำเมล็ดไปลดความชื้น โดยแบ่งเป็น 3 วิธี ได้แก่ การลดความชื้นด้วยแสงอาทิตย์ การอบด้วยตู้อบลมร้อน และการตากลมในที่ร่ม จากนั้นเก็บรักษาไว้ที่อุณหภูมิห้อง ตรวจสอบคุณภาพเมล็ดพันธุ์ ได้แก่ เปอร์เซ็นต์ความงอกมาตรฐาน เปอร์เซ็นต์ความงอกในไร่นา และดัชนีความเร็วในการงอก ทุกๆ 30 วัน เป็นระยะเวลา 1 ปี ของการเก็บรักษา ผลการศึกษาพบว่า เมล็ดปอเทืองที่ระยะแก่ทางสรีรวิทยามีความชื้น 42.58% ขณะที่ระยะแก่เก็บเกี่ยวมีความชื้น 16.09% เมล็ดปอเทืองที่ระยะแก่ทางสรีรวิทยามีขนาด และน้ำหนักสูงกว่าระยะแก่เก็บเกี่ยวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ทั้งนี้ระยะเก็บเกี่ยว วิธีการลดความชื้น และระยะเวลาในการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ล้วนเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพเมล็ดพันธุ์ปอเทือง โดยพบว่าเมล็ดปอเทืองที่เก็บเกี่ยวในระยะแก่เก็บเกี่ยวและลดความชื้นโดยการตากลมในที่ร่มจะมีคุณภาพของเมล็ดพันธุ์สูงที่สุด และระยะเวลาที่เหมาะสมต่อการเก็บรักษาเมล็ดปอเทืองคือ 0 - 90 วัน เนื่องจากเป็นช่วงที่เมล็ดพันธุ์ปอเทืองมีคุณภาพดีที่สุด กล่าวคือ เปอร์เซ็นต์ความงอกในไร่นา เท่ากับ 84.5 - 90.17% เปอร์เซ็นต์ความงอกมาตรฐานของเมล็ด เท่ากับ 87.17 - 92.17% และ ดัชนีความเร็วในการงอก เท่ากับ 12.52 - 13.47

คำสำคัญ