โครงการวิจัยและพัฒนาการผลิตข้าวที่สูงเพื่อความมั่นคงด้านอาหาร

บทคัดย่อ

การปรับพื้นที่ปลูกสภาพดินไร่เป็นนาขั้นบันไดในพื้นที่ลาดชัน เป็นหนึ่งในระบบการปลูกข้าวที่ใช้เป็น ทางเลือกเพื่อสร้างความยั่งยืนบนพื้นที่ภูเขาสูงของภาคเหนือตอนบน เพราะนอกจากช่วยลดความเสี่ยงด้าน การให้ผลผลิตข้าวจากการแปรปรวนของภูมิอากาศแล้ว ยังคงให้ผลผลิตสูงขึ้นร้อยละ 74 115 และ149 จาก การผลิตในฤดูนาปี 2551 2552 และ2553 ตามลําดับ ขณะที่การปลูกข้าวไร่ระบบเดิมมีแนวโน้มให้ผลผลิต ลดลงทุกปี หากมีการปรับปรุงบํารุงดินในนาขั้นบันไดโดยการใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดิน ทําให้ผลผลิต เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับการไม่ใส่ปุ๋ย ผลงานวิจัยยังแสดงให้เห็นว่าการปลูกปอเทืองก่อนทํานาขั้นบันได ช่วยให้ ผลผลิตข้าวสูงขึ้นไม่ต่ํากว่าร้อยละ 90 ปอเทืองจึงเป็นพืชทางเลือกที่เหมาะสมสําหรับใช้เป็นปุ๋ยพืชสดสําหรับ การทํานาบนพื้นที่สูง เพราะนอกจากปอเทือง เป็นพืชอายุสั้นและเจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่สูงแล้ว เกษตรกรยัง สามารถผลิตเมล็ดพันธุ์ไว้ใช้เองได้ ในปี พ.ศ. 2551-2553 ผลจาการใช้ปอเทืองเพียงอย่างเดียวมีแนวโน้มให้ ผลผลิตข้าวสูงขึ้นเทียบเท่ากับการใช้ปุ๋ยเคมีตามคําแนะนํา นอกจากนั้นการใช้พันธุ์ข้าวของทางราชการที่มี ศักยภาพในการให้ผลผลิตดีบนพื้นที่สูง สามารถเพิ่มผลผลิตข้าวให้เพิ่มขึ้นได้อีกไม่ต่ํากว่าร้อยละ 50 การใช้ เวลาปลูกถั่วลอดร่วมระบบในการปลูกข้าวไร่ นอกจากสามารถควบคุมปริมาณวัชพืชได้ดีแล้วยังมีแนวโน้มให้ ผลผลิตเฉลี่ยของข้าวสูงขึ้น เช่นเดียวกับการปลูกถั่วแปยีก่อนการปลูกข้าวไร่

คำสำคัญ