การพัฒนาการใช้ประโยชน์สับปะรดสายพันธุ์ปัตตาเวีย ในการสร้างเสริม สุขภาพ และป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง

บทคัดย่อ

สับปะรดเป็นพืชที่มีศักยภาพในการนำมาการใช้สร้างเสริมสุขภาพแต่ปัจจุบันการใช้ประโยชน์ยังไม่เต็มศักยภาพ การบริโภคสับปะรดมักเป็นการรับประทานผลสดและผลิตภัณฑ์จากการแปรรูปแบบง่ายๆ ปัจจุบันการบริโภคผลไม้ชนิดนี้ยังไม่ได้เน้นประโยชน์เชิงสุขภาพ และมีวัสดุเหลือใช้จำนวนมาก ปัญหาที่สำคัญคือสับปะรดมักมีปัญหาเรื่องความผันผวนของราคา การจำหน่ายผลสดมีระยะเวลาจำกัด การพัฒนาสับปะรดเป็นอาหารและเครื่องดื่มสุขภาพตลอดจนผลิตภัณฑ์สุขภาพจะสามารถเพิ่มมูลค่าได้ประมาณ 50 เท่า อย่างไรก็ตามการแปรรูปวัตถุดิบเป็นผลิตภัณฑ์สุขภาพจำเป็นต้องอาศัยวัตถุดิบที่ดีซึ่งมีการปนเปื้อนน้อย โดยการปนเปื้อนนั้นต้องอยู่ในขอบเขตที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด อีกทั้งจำเป็นต้องมีการคุมคุณภาพวัตถุดิบ ดังนั้นโครงการวิจัยนี้จึงมุ่งพัฒนาแพลทฟอร์มการผลิตสับปะรดในสภาพแปลงเกษตรกรโดยการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับพืชปลอดภัยจากสารพิษตกค้างจุลินทรีย์ปนเปื้อน และได้ สารอาหารและสารสำคัญเชิงหน้าที่สูง ซึ่งสามารถรองรับการผลิตเป็นผลิตภัณฑ์สุขภาพ เช่น เครื่องดื่มสุขภาพป้องกันและลดความเสี่ยงภาวะหัวใจขาดเลือดในโครงการนี้ และผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ใช้ป้องกันภาวะความผิดปกติอื่นๆที่พบบ่อยในผู้สูงอายุในแผนงานวิจัยนี้ได้ เพื่อคุมคุณภาพของสับปะรดคณะผู้วิจัยได้ประสานกับสำนักงานวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 3 ในการอบรมกลุ่มเกษตรกรเรื่องการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับพืชอาหาร และ ควบคุมการเก็บเกี่ยวผลผลิตของสับปะรดสายพันธุ์ปัตตาเวียเพื่อส่งให้โครงการย่อยตั้งแต่โครงการที่ 9 - โครงการที่ 16 โดยจะเก็บสับปะรดในระยะเหมือนสับปะรดที่บริโภคผลสดโดยจะมีตาสับปะรดเปิดไม่น้อยกว่า 2-3 ตา หรือผิวเปลือกเปลี่ยนเป็นสีเหลืองประมาณไม่น้อยกว่า 10 เปอร์เซ็นต์ และส่งให้แต่ละโครงการ ในโครงการนี้คณะผู้วิจัยยังได้พัฒนาและประเมินผลผลของเครื่องดื่มที่มีเส้นใยอาหารสูงต่อภาวะหัวใจและหลอดเลือด คณะผู้วิจัยได้นำวัสดุเหลือใช้ของ ของสับปะรด สายพันธุ์ปัตตาเวียมาเตรียมเป็นเส้นใยอาหาร ส่วนกากที่เหลือจากการคั้นน้ำของเนื้อสับปะรดมีฤทธิ์ต้านการอักเสบดีที่สุดจึงนำผสมน้ำสับปะรดเพื่อพัฒนาเป็นเครื่องดื่มน้ำสับปะรดเส้นใยสูงโดยผสมเส้นใยอาหารที่เตรียมขึ้นกับน้ำสับปะรดเข้มข้น 60 ?Brix ในอัตราส่วน 1:100 แล้วนำมาทดสอบผลในการป้องกันและลดความเสี่ยงของโรคหัวใจขาดเลือด โดยทำการป้อนเครื่องดื่มน้ำสับปะรดที่มีเส้นใยอาหารสูงขนาด 100, 200 และ 400 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักตัวให้หนูแรทเพศผู้พันธุ์ Wistar น้ำหนัก 180-220 กรัม วันละ 1 ครั้ง ติดต่อกัน 4 สัปดาห์ จากนั้นนำไปเหนี่ยวนำให้เกิดภาวะหัวใจขาดเลือดด้วย isoproterenol จะนำเลือดมาประเมินระดับ lactate dehydrogenase (LDH), creatine kinase (CK), Troponin-T และนำหัวใจมาประเมิน oxidative damage marker และตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อด้วย histological technique ผลการศึกษาพบว่าหนูที่ได้รับเครื่องดื่มน้ำสับปะรดเส้นใยสูงขนาด 200 และ 400 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักตัว มีระดับ C- reactive protein ลดลง นอกจากนั้นยังผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาขึ้นทุกขนาดมีระดับ malondialdehyde (MDA) ในหัวใจของหนูที่ได้รับการเหนี่ยวนำภาวะหัวใจขาดเลือดลดลง แต่มีการทำงานของ catalase (CAT) เพิ่มขึ้น ดังนั้นข้อมูลในการศึกษานี้บ่งชี้ว่าเครื่องดื่มที่พัฒนาขึ้นน่าจะมีศักยภาพในการลดการอักเสบและความเครียดออกซิเดชันทำให้ลดความรุนแรงของภาวะการทำลายกล้ามเนื้อหัวใจที่เหนี่ยวนำโดยภาวะหัวใจขาดเลือด อย่างไรก็ตามยังรอผลการประเมินด้านเนื้อเยื่อวิทยาร่วมด้วยคำสำคัญ สับปะรด, พันธุ์ปัตตาเวีย , มาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี, โรคไม่ติดต่อเรื้องรัง ,สารต้านอนุมูลอิสระ, โรคหัวใจขาดเลือด

คำสำคัญ