การวิเคราะห์ความสามารถในการแข่งขันและห่วงโซ่อุปทานเพื่อเสริมสร้างศักยภาพในการแข่งขันของผลิตภัณฑ์ลิ้นจี่แปรรูปของไทย

บทคัดย่อ

้นจี่เป?นผลไม?เมืองร?อนที่มีชื่อเสียงสามารถเพาะปลูกได?ในบางประเทศ ประเทศไทยเป?นหนึ่งในประเทศที่สามารถเพาะปลูกและมีการส?งออกทั้งในรูปแบบของผลสดและแปรรูป ดังนั้นในงานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค?เพื่อ (1) เพื่อวิเคราะห?สถานการณ?รวมไปถึงป?จจัยที่มีต?อการผลิตและการตลาดของผลิตภัณฑ?ลิ้นจี่แปรรูปในเขตภาคเหนือตอนบนของไทย (2) เพื่อวิเคราะห?ความสามารถในการผลิตและส?งออกผลิตภัณฑ?ลิ้นจี่แปรรูปเพื่อการบริโภคภายในประเทศและส?งออกไปต?างประเทศ (3)วิเคราะห?การจัดการห?วงโซ?อุปทานของผลิตภัณฑ?ลิ้นจี่แปรรูปเพื่อการบริโภคภายในประเทศและการส?งออกไปต?างประเทศ และ (4) เพื่อเสนอแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ?ลิ้นจี่แปรรูปที่สอดคล?องกับความต?องการของผู?บริโภคผลการศึกษาจะถูกแบ?งออกเป?น สถานการณ?ลิ้นจี่แปรรูปในประเทศ ความสามารถทางการแข?งขันในการส?งออกลิ้นจี่แปรรูป ห?วงโซ?อุปทานและแผนภูมิสายธารคุณค?าของลิ้นจี่แปรรูป ตลาดลิ้นจี่แปรรูปในต?างประเทศ (กรณีศึกษา สหรัฐอเมริกาและมาเลเซีย) และการวิเคราะห?จุดอ?อน จุดแข็งโอกาส และอุปสรรคของลิ้นจี่แปรรูปไทย ส?วนแรกผลการศึกษาสถานการณ?ลิ้นจี่แปรรูปในประเทศพบว?า พื้นที่เพาะปลูกลิ้นจี่ของไทยมีการลดลงอย?างต?อเนื่อง ส?งผลให?โรงงานแปรรูปลิ้นจี่มีวัตถุดิบไม?เพียงพอ หลายแห?งไม?ทําการผลิตลิ้นจี่แปรรูปโดยหันไปผลิตผลไม?ชนิดอื่นเป?นการทดแทน ถัดมาเป?นผลการวิจัยในเรื่องของความสามารถทางการแข?งขันในการส?งออกลิ้นจี่แปรรูปของไทยโดยจากการวิเคราะห?ความได?เปรียบโดยเปรียบเทียบ (RCA) พบว?าประเทศไทยมีความสามารถทางการแข?งในการส?งออกลิ้นจี่แปรรูปที่สูงกว?าประเทศจีน แต?การวิเคราะห?ความได?เปรียบโดยเปรียบเทียบเชิงพลวัตร(DRCA) พบว?าประเทศไทยจัดอยู?ในกลุ?ม ถอยนํา ซึ่งสอดคล?องกับผลการวิเคราะห?ส?วนแบ?งทางการตลาดคงที่ (CMS) ที่พบว?าประเทศไทยมีแนวโน?มการส?งออกลิ้นจี่แปรรูปที่ลดลง และการวิเคราะห?แบบจําเพชร (Diamonds model) พบว?าประเทศจีนมีศักยภาพในการส?งออกลิ้นจี่แปรรูปมากกว?าไทยผลการศึกษาในเรื่องห?วงโซ?อุปทานจากการสัมภาษณ?และการเก็บแบบสอบถามพบว?าห?วงโซ?อุปทานลิ้นจี่แปรรูปนั้นจะเริ่มจากเกษตรกรที่ส?งต?อผลผลิตยังผู?คว?านเมล็ดเพื่อทําการแกะเปลือกและคว?านเมล็ด จากนั้นส?งต?อให?กับพ?อค?าคนกลางซึ่งทําหน?าที่เป?นผู?รวบรวมเนื้อลิ้นจี่และนําไปส?งให?กับโรงงานเพื่อทําการแปรรูป ในส?วนของการจัดจําหน?ายกรณีจําหน?ายในประเทศส?วนมากจะขายให?กับห?างสรรพสินค?าเป?นหลัก หากเป?นลิ้นจี่อบแห?งส?วนมากจะขายให?กับพ?อค?าคนกลางและนําไปขายต?อคให?กับพ?อค?าปลีก กรณีจําหน?ายต?างประเทศจะเป?นการขายให?กับผู?นําเข?าของประเทศนั้นๆ ในส?วนของการวิเคราะห?สายธารคุณค?า (VSM) พบว?าในห?วงโซ?อุปทานการส?งออกลิ้นจี่แปรรูปของไทยมีกิจกรรมที่ไม?ก?อเกิดมูลค?าเพิ่ม 7 กิจกรรม คิดเป?นร?อยละ 29.17 และเมื่อทําการตัดกิจกรรมที่ไม?ก?อให?เกิดมูลค?าออกจากห?วงโซ?อุปทานจะสามารถลดต?นทุนของห?วงโซ?อุปทานลงได?ร?อยละ 21.48สําหรับผลการศึกษาในเรื่องการตลาดลิ้นจี่แปรรูปในต?างประเทศ พบว?าคู?ค?าหลักของลิ้นจี่แปรรูปไทยคือ มาเลเซียรองลงมาคือ สหรัฐอเมริกา ผลิตภัณฑ?ที่มีการส?งออกไปมากที่สุดคือลิ้นจี่กระป?องรองลงมาคือลิ้นจี่แช?แข็ง ในกรณีประเทศสหรัฐอเมริกาพบว?าไทยมีส?วนแบ?งการตลาดมากกว?าคู?แข?งในผลิตภัณฑ?ลิ้นจี่กระป?องและลิ้นจี่แช?แข็ง ในส?วนลิ้นจี่อบแห?งพบว?าไม?ได?รับความนิยมจากผู?บริโภคจึงไม?มีการนําเข?า จากการสัมภาษณ?ผู?นําเข?าพบว?าลิ้นจี่แปรรูปของไทยมีคุณภาพที่ดีกว?าลิ้นจี่แปรรูปของจีนโดยราคาจะสูงกว?าประมาณ 0.5 – 1 ดอลลาร?/กระป?อง ในส?วนของกรณีศึกษาประเทศมาเลเซียพบว?าประเทศจีนมีส?วนแบ?งการตลาดในลิ้นจี่แปรรูปมากกว?าไทย จากการสัมภาษณ?พบว?าคุณภาพลิ้นจี่แปรรูปของไทยดีกว?าและมีราคาสูงกว?าของจีน แต?ผู?บริโภคในมาเลเซียจะให?ความสําคัญในเรื่องของราคามากกว?าคุณภาพข?อเสนอแนะเชิงนโยบายประกอบด?วยภาครัฐควรการสนับสนุนในด?านของการผลิตของเกษตรกรเช?น การพัฒนาสายพันธุ?ลิ้นจี่ให?มีปริมาณผลผลิตมากขึ้น สายพันธุ?ที่สามารถต?านทานสภาพอากาศได?ดี นอกจากนี้ควรมีการส?งเสริมให?มีการเพาะปลูกลิ้นจี่เพิ่มมากขึ้นและให?ความรู?เกษตรกรในเรื่องของการผลิตที่ได?มาตรฐาน ในส?วนของผู?ประกอบการในกรณีของสหรัฐอเมริกาควรเน?นการรักษาคุณภาพของผลิตภัณฑ? กรณีตลาดมาเลเซียควรมีการผลิตสินค?าที่มีความหลากหลายในเรื่องของคุณภาพเพื่อตอบสนองความต?องการของผู?บริโภค นอกจากนี้ควรมีการมองหากลุ?มตลาดใหม?เพิ่มเติม

คำสำคัญ