การเพิ่มศักยภาพและสรรพคุณของพืชผักสมุนไพรในตำรับยาล้านนา: การศึกษาฤทธิ์การยับยั้งจุลินทรีย์ก่อโรคและปัจจัยภายนอกที่มีผลต่อการให้ผลผลิต

บทคัดย่อ

ผลการทดสอบสารสกัดน้ำเเละสารสกัดเเอลกอฮอล์ของพืชจำนวน 8 ชนิด ได้เเก่ ย่านาง ผักเชียงดา ผักฮ้วนหมู ผักหวานป่า ผักหวานบ้าน ตำลึง ฟักข้าว เเละถั่วพู ทดสอบกับจุลินทรีย์ก่อโรค จำนวน 24 ชนิด โดยใช้วิธี agar well diffusion assay เเละ paper disc diffusion asssay ผลการทดลองพบว่า สารสกัดเเอลกอฮอล์จากพืชหลายชนิดสามารถยับยั้งการเจริญของเเบคทีเรียหลายชนิด เช่น Pseudomonas fluorescens, Salmonella sp., Proteus mirabilis, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Methelin-resistant S. aureus เเต่ไม่ค่อยมีผลยับยั้งการเจริญของเชื้อรา หลังจากนั้นได้สารสกัดของพืชที่น่าสนใจมาหาค่า minimal inhibitory concentration เเละนำมาศึกษาคุณสมบัติของสารสกัดด้วยวิธี thin layer chromatography ผลการสึกษาปัจจัยทางกายภาพเพื่อเพิ่มผลผลิตของพืชผักสมุนไพรพื้นบ้าน พบว่า โครงสร้างทางกายภาพของดินมีส่วนช่วยให้เชียงดาเเละตำลึงเจริญเติบโตได้ดี ผักหวานบ้านสามารถเจรญได้ดีในดินปนทรายในอัตราส่วน 1:1 ขณะที่ย่านางเจริญเติบโตได้ดีทั้งในดินล้วน เเละดินผสมทรายในอัตราส่วน 1:1 เเละ 1:2 โดยไม่พบความเเตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ผลการศึกษาการพรางเเสงต่อการเจริญเติบโตของพืชพบว่า การพรางเเสง 50% นั้นส่งผลให้ผักเชียงดา ตำลึงเเละถั่วพู มีการเจริญเติบโตทางยอดน้อยลงการปลูกที่ไม่พรางเเสง ในขณะที่การพรางเเสง 50% เเละไม่พรางเเสงนั้นไม่มีผลต่อผลผลิตของถั่วพู ผักหวานบ้านเเละฟักข้าว

คำสำคัญ