โครงการเสริมสร้างพัฒนาอาชีพทางเลือกบนฐานทรัพยากรในชุมชนบ้านปางมะกล้วย ตำบลป่าแป๋ อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การดำเนินงานในโครงการ “เสริมสร้างพัฒนาอาชีพทางเลือกบนฐานทรัพยากรในชุมชนบ้านปางมะกล้วย ตำบลป่าแป๋ อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่” มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและสร้างนวัตกรรมที่เหมาะสมนำไปปรับใช้ในการถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีพร้อมใช้ ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์บนฐานทรัพยากรในชุมชนให้เกิดการสร้างอาชีพ รายได้ นำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น อีกทั้งเพื่อสร้างภาคีความร่วมมือกับหน่วยงานภาคส่วนที่เกี่ยวข้องร่วมขับเคลื่อนงานพัฒนาในเชิงพื้นที่ให้เกิดผลเป็นรูปธรรม การดำเนินงานมีโจทย์ที่เป็นประเด็นร่วมของชุมชน มีกระบวนการจัดเวทีการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม สังเคราะห์หาแนวทางการพัฒนาอาชีพทางเลือก โดยใช้กระบวนการจัดการความรู้ Knowledge Management (KM) ในการค้นหาศักยภาพและข้อได้เปรียบเป็นจุดเริ่มต้นให้ชุมชนเห็นทางเลือกและโอกาสในการพัฒนา และขับเคลื่อนงานด้วยข้อมูล ความรู้ มาต่อยอด ออกแบบ ศึกษาเทรนด์ ปรับประยุกต์สู่การใช้ประโยชน์ในชุมชน รวมทั้งการประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่นำศักยภาพที่เป็นจุดแข็งผนึกกำลังทำงานร่วมกันเชิงพื้นที่ การดำเนินงานได้เลือกใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mix Method Research) มีกลุ่มเป้าหมายหลัก คือ กลุ่มแม่บ้าน เยาวชน ผู้สูงอายุ ที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ COVID- 19 รวม 15 คน และกลุ่มเป้าหมายรอง คือ เด็กนักเรียน 10 คน ผลการดำเนินโครงการเป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้คือ การพัฒนาและสร้างนวัตกรรมนั้น ทีมผู้วิจัยได้นำข้อมูล “ทุนเดิม” ของชุมชน ที่ครอบคลุมทั้งทุนทรัพยากรธรรมชาติ ความรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่น ทุนทางวัฒนธรรม เป็นจุดเริ่มต้นในการสร้างความร่วมมือให้ชุมชนเห็นทางเลือกและโอกาสในการสร้างอาชีพ โดยได้นำข้อได้เปรียบที่เป็นจุดแข็งของชุมชน มาพัฒนาต่อยอด ออกแบบศึกษาเทรนด์เพื่อนำไปสู่การออกแบบเลือกใช้องค์ความรู้ที่เชื่อมโยงกับฐานทุนเดิมที่เข้าถึงได้ง่าย โดยองค์ความรู้ที่เลือกใช้คือ การใช้ประโยชน์จากป่า และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนด้วยภูมิปัญญาและนวัตกรรมในการยกระดับพืชท้องถิ่นให้เกิดมูลค่า ซึ่งการพัฒนานวัตกรรมหมายรวมถึง กระบวนการใหม่ ๆ ที่สร้างสรรค์ เป็นการพัฒนาดัดแปลงจากของเดิมที่มีอยู่แล้วให้ทันสมัยเข้ากับบริบทของพื้นที่และใช้ได้ผลดียิ่งขึ้น เพื่อนำไปเสริมจุดแข็งและต่อยอดให้เกิดการสร้างอาชีพทางเลือกแก่ชุมชน คือ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนบนฐานทรัพยากรในชุมชน โดยการนำพืชท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชนคือ ชาใบเมี่ยง และมะแขว่น มาต่อยอด ยกระดับให้เกิดเพิ่มคุณค่าจากได้เปรียบของ พืชท้องถิ่น พัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ในรูปแบบใหม่ที่ต่างจากเดิม ประกอบด้วย 5 ผลิตภัณฑ์ คือ 1) ผงใบไม้ปิดผมขาว 2) ชาข้าวคั่ว 3) การสกัดน้ำมันหอมระเหยจากมะแขว่น 4) ยาหม่องสมุนไพรมะแขว่น 5) ผ้ามัดย้อมสีจากธรรมชาติ ให้เกิดช่องทางการสร้างอาชีพและรายได้ เกิดแรงบันดาลใจก่อให้เกิดการสร้างอาชีพในบ้านเกิด มีรายได้ช่วยเติมเต็มความเป็นอยู่ที่ดีควบคู่กับการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากป่าอย่างเกื้อกูล นอกจากนี้ยังได้ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมนำศักยภาพที่เป็นจุดแข็งร่วมผนึกกำลังทำงานร่วมกันเชิงพื้นที่ ผ่านการทำกิจกรรมการเสริมพลังให้ชุมชนมีความเข้มแข็งสามารถสร้างอาชีพทางเลือกบนฐานทรัพยากรในชุมชนให้สามารถอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างยั่งยืน คำสำคัญ : การจัดการความรู้, อาชีพทางเลือกบนฐานทรัพยากร, การถ่ายทอดความรู้