การบริหารจัดการกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

การวิจัยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ (1) ศึกษากระบวนการบริหารจัดการกลุ่มสัจจะสะสม ทรัพย์ (2) ปัญหา และอุปสรรค ระบบการบริหารจัดการกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์โดยการมีส่วนร่วมของ ชุมชนอย่างยั่งยืน (3) รูปแบบการบริหารจัดการกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน อย่างยังยืน งานวิจัยเรื่องนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ จาการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการศึกษา เอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึก จากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ ผู้นำกลุ่ม และคณะกรรมการ สมาชิก ในพื้นที่ ที่มีส่วนร่วมในการจัดตั้งกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการบริหารจัดการกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ เป็นการพึงตนเองและการช่วยเหลือ เกื้อกูล ชุมชนต้องไม่รอภาครัฐจัดสวัสดิการให้ แต่ต้องริเริมสร้างสรรค์ ร่วมกันสร้างระบบหลักประกัน ความมันคงของชีวิต มีการดำเนินการโดยการมีส่วนร่วมของสมาชิก ขั้นตอนในการดำเนินงานขั้นตอน ต่างๆ เปิดโอกาสให้สมาชิกเข้ามามีส่วนร่วม ทั้งในการวางแผนกำหนดทิศทางในการดำเนินงาน การ ตัดสินใจ ลงมือปฏิบัติการติดตามผลการดำเนินการร่วมกัน มีการประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อกลุ่ม และสมาชิกกลุ่ม ซึ่งสิ่งเหล่านี้ ทำให้สมาชิกรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของการ ดำเนินการกลุ่มส่งผลให้การดำเนินงานของกลุ่มอย่างมีประสิทธิภาพ การบริหารจัดการกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างยั่งยืน เป็นกลุ่ม ที่จัดตั้งขึ้นจากในวัด ซึ่งสามารถดึงประชาชนให้เข้ามาร่วมบุญในวัด มาทำงานเพื่อชุมชน อันเป็นการ สร้างความเชื่อมโยงระหว่างวัดและประชาชนส่วนใหญ่ในชุมชน นำไปสู่กิจกรรมการสร้างสรรค์ชุมชน เป็นการสร้างรูปแบบการมีส่วนร่วมของคนหมู่มากโดยเฉพาะคนในชุมชน ที่จะต้องมีผลประโยชน์ ร่วมกัน ผ่านกิจกรรมกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ ซึ่งแม้ว่าจะเอื้อประโยชน์ต่อชุมชน แต่ก็มีปัญหาและมี ข้อจำกัดหลายประการ ได้แก่ ผู้นำแบบพระสงฆ์ ซึ่งปัจจุบันมีพระสงฆ์รูปเดียวที่เป็นผู้นำกลุ่มทุกกลุ่มในจังหวัดตราด ทำหน้าที่เป็นผู้ก่อตั้งกลุ่มในระยะเริ่มต้น และเป็นที่ปรึกษากลุ่มในกรณีที่มีปัญหาเกิด ขึ้นกับกลุ่ม ผู้นำแบบชาวบ้าน บางกลุ่มยังขาดผู้นำแต่ก็มีการแก้ไขปัญหาโดยการใช้ผู้นำร่วมกันกับกลุ่ม อื่น ปัญหาทางด้านการเงินที่เติบโตขึ้นอย่ารวดเร็ว จำนวนสมาชิกและเงินทุนมีมากขึ้น ผู้กู้ลดลง ทำให้ เงินดอกเบี้ยลดลงตาม ส่งผลให้เงินปั่นผล และเงินสวัสดิการลดลง ปัญหาด้านบริบทพื้นที่ ที่ต่างกัน จะเป็นผลกระทบกับความเข้มแข็งและยังยืนของกลุ่มด้วย ถึงแม้ว่าจะมีพระสงฆ์เป็นที่ปรึกษาแต่สุดท้าย ในการแก้ปัญหาก็มักจะเป็นหน้าที่ของพระอาจารย์สุบิน ปณีโต ซึ่งไม่สามารถจะดำเนินการได้ทันกับ สถานการณ์ของทุกกลุ่ม โดยเฉพาะกลุ่มที่อยู่ห่างไกลจากกลุ่มต้นแบบ รูปแบบการบริหารจัดการกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างยังยืน สมาชิกกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ให้ความสำคัญในเรื่องดังต่อไปนี้ (1)ผลกำไรของกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ ส่วนหนึ่งคืนสู่สมาชิกในรูปสวัสดิการเช่น การรักษาพยาบาล เงินสงเคราะห์ญาติผู้เสียชีวิต เป็นต้น (2) การฝากเงินสะสมประจำทุกเดือนหรือผ่านชำระหนี้เงินกู้จากกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ต้องฝากและส่ง อย่างสม่ำเสมอ (3) พระสงฆ์เป็นบุคคลที่ทำให้กลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ประสบความสำเร็จ สิ่งจูงใจที่ทำให้ สมัครเป็นสมาชิกของกลุ่ม เพราะเห็นว่ามีพระสงฆ์เป็นผู้นำ และที่ปรึกษาของกลุ่มควรเป็นพระที่เคร่ง วัตรปฏิบัติที่งดงามและเป็นพระนักพัฒนา

คำสำคัญ