กำลังโหลดข้อมูล…
Search for a command to run...
บทคัดย่อ บัญชีเป็นส่วนสำคัญของการบริหารจัดการในทุกองค์การไม่ว่าภาครัฐ เอกชน หรือแม้แต่ชุมชน อันจะเป็นเครื่องมือช่วยในการดำเนินงานที่ประสบความสำเร็จ ลดความเสี่ยง มีความโปร่งใส่ ตรวจสอบได้และนำมาซึ่งการยอมรับจากผู้มีส่วนได้เสีย โครงการวิจัยนี้จัดทำขึ้นเพื่อยกระดับความรู้ด้านบัญชีสู่การจัดทำหลักสูตรบัญชีชุมชนเพื่อแก้ปัญหาในการบันทึกข้อมูลที่มีความแตกต่างกันให้เหมือนกันโดยการประยุกต์หลักการบัญชีที่รับรองโดยทั่วไปเพื่อประกอบการออกแบบเนื้อหาสู่การจัดทำหลักสูตรบัญชีที่เป็นของชุมชนเอง โดยใช้กระบวนการงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น โดยเน้นการปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ซึ่งผู้ทำหน้าที่หลักคือนักวิจัยชุมชนเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร เป็นผู้นำเสนอปัญหาความต้องการในการเรียนรู้ ร่วมกันแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านการอบรมเชิงปฏิบัติการ ลงมือปฏิบัติจริงกับกรณีศึกษาที่มาจากชุมชน และถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชนอื่นเพื่อเป็นการยืนยันองค์ความรู้ใหม่ที่เกิดขึ้นว่าสามารถประยุกต์ใช้ได้กับทุกชุมชน ตลอดจนการสรุปความคิดเห็นต่อเนื้อหาที่จะนำมาพัฒนาเป็นหลักสูตรที่เหมาะสมสำหรับชุมชน และพื้นฐานของผู้เรียนรู้ โดยข้อค้นพบที่ได้ พบว่าชุมชนที่เข้าร่วมโครงการแต่ละชุมชนได้รับงบประมาณจากภาครัฐที่คล้ายกัน แต่มีวิธีการบันทึกและการจัดทำบัญชีที่แตกต่างกันตามความเข้าใจ ชุมชนมีโอกาสพัฒนาความรู้จากหน่วยงานภาครัฐที่สนับสนุนหลายครั้ง แต่ไม่ได้มีความเข้าใจและนำมาปฏิบัติจริงมากนัก ดังนั้นจากกระบวนการเรียนรู้ของทีมวิจัยครั้งนี้ ทำให้ชุมชนได้พัฒนาองค์ความรู้ใหม่ร่วมกันที่สามารถเข้าใจได้ง่าย ปฏิบัติได้จริงภายใต้กรอบของเนื้อหา 4 ด้านคือด้านบัญชีการเงิน บัญชีต้นทุน บัญชีภาษีอากรและการตรวจสอบควบคุมภายใน โดยแบ่งออกเป็น 3 หลักสูตรคือหลักสูตรระยะสั้นที่เหมาะกับชุมชนที่ต้องการใช้เพื่อวางแผนการผลิตสินค้า กำหนดราคาขาย ปริมาณการขายและกำไรที่ต้องการ ตลอดจนการสรุปข้อมูลเพื่อจัดทำงบการเงิน หลักสูตรระยะกลางที่เหมาะกับชุมชนที่ต้องการเรียนรู้เรื่องการจัดทำงบประมาณเพื่อทำโครงการขอทุนสนับสนุนการทำงานของชุมชนเพิ่มเติม และหลักสูตรระยะยาว คือหลักสูตรที่เหมาะกับชุมชนที่ต้องการเรียนรู้ตามหลักการขั้นตอนของเนื้อหาบัญชีแบบครบถ้วนเพื่อใช้ในการจัดทำบัญชีในรูปของบริษัทนิติบุคคลเพื่อยื่นงบการเงินให้กับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งหลักสูตรที่ออกแบบนั้นได้มีการกำหนดระยะเวลา การวัดผลการเรียนรู้ตามพื้นฐานของผู้เรียนรู้ออกเป็น 2 รูปแบบคือ ความรู้และระยะเวลาเรียนสำหรับคนที่มีพื้นฐานด้านบัญชีมาบ้างแล้ว กับ ความรู้และระยะเวลาเรียนสำหรับคนที่ไม่มีความรู้ด้านบัญชีมาเลย ข้อค้นพบดังกล่าวไม่เพียงเกิดประโยชน์กับชุมชนที่ร่วมวิจัยแต่ยังเกิดประโยชน์กับชุมชนอื่นที่มีความสนใจที่จะพัฒนาความรู้สามารถนำไปใช้ต่อยอดโดยประยุกต์ใช้กับผลิตภัณฑ์ กลุ่มอาชีพ หรือวิสาหกิจของชุมชนของตนเอง โดยนักวิจัยชาวบ้านจากโครงการวิจัยนี้พร้อมที่จะทำหน้าที่เป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้เพื่อการแลกเปลี่ยนกันในอนาคตอีกด้วย คำสำคัญ : การยกระดับความรู้ หลักสูตรบัญชีชุมชน มาตรฐานบัญชี การมีส่วนร่วมของชุมชน
เป้าหมายเมื่อจบโครงการ: 5 — 5. Key elements demonstrated in relevant environments
หลังจากดำเนินงานวิจัยเสร็จสิ้น นักวิจัยชุมชน จะสามารถยกระดับความรู้จากการออกแบบความรู้ในเนื้อหาที่ครอบคลุมความรู้ด้านบัญชีการเงิน บัญชีต้นทุน บัญชีภาษีอากร และการตรวจสอบและควบคุมภายใน ผ่านการทดลองเรียนรู้จากผู้สอน กิจกรรมการเรียนรู้จากเอกสารและข้อมูลจริงของชุมชนและมีการวัดผลการเรียนรู้ (ทดลองหลายครั้ง) จนสามารถสรุปเป็นชุดความรู้ของเนื้อหาแต่ละส่วนที่ควรจะมีและประกอบกันเป็นหลักสูตรบัญชีชุมชน ที่มีมาตรฐานและมีคุณภาพเพิ่มขึ้น
เนื่องจากงานวิจัยนี้เป็นการค้นหาองค์ความรู้ที่จะยกระดับจากความรู้ความเข้าใจเดิมในการจัดทำบัญชีของชุมชน ให้เพิ่มสูงขึ้น โดยการเสริมความรู้ใหม่ที่มีความซับซ้อนมากขึ้น มีมารตฐาน และมีเนื้อหาที่หลากหลายเพิ่มเติมจากเดิมที่มีอยู่ เพื่อนำองค์ความรู้ไปใช้ประโยชน์ในการบริหารจัดการชุมชนให้มีความน่าเชื่อถือ เป็นที่ยอมรับ ประกอบกับสามารถถ่ายทอดความรู้ให้กับคนอื่น หรือชุมชนอื่นได้ด้วยความมั่นใจในความรู้ของตนเอง
เป้าหมายเมื่อจบโครงการ: 3 — 3. initial testing of proposed solution(s) together with relevant stakeholders
หลังจากการดำเนินโครงการเสร็จสิ้นสมาชิกชุมชนที่เข้าร่วมโครงการวิจัยสามารถพัฒนาและยกระดับความรู้ของตนเองในด้านบัญชีที่ครอบคลุมเพิ่มเติมจากเดิมที่เคยทำอยู่ และสามารถถ่ายทอดความรู้เพื่อสร้างเครือข่ายการแลกเปลี่ยนกับสมาชิกคนอื่นในชุมชน รวมถึงสามารถขยายองค์ความรู้ไปยังภายนอกชุมชน เพื่อช่วยเหลือ แบ่งปันและแก้ไขปัญหาในการจัดทำบัญชี นอกจากนี้ยังคงได้รับความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายในการสนับสนุนและพัฒนาชุมชนในหลากหลายด้าน เพื่อการแก้ไขปัญหาที่ครอบคลุม รวมถึงยังสามารถเพิ่มภาคีเครือข่ายในการสนับสนุนชุมชนอย่างต่อเนื่องภายหลังโครงการเสร็จสิ้น จนเกิดเป็นความชัดเจนในการทำงานร่วมกันเพื่อพัฒนาความรู้ด้านบัญชีที่เข้มแข็งให้กับชุมชนอย่างยั่งยืนต่อไป
สำหรับความพร้อมทางสังคมอยู่ในระดับดีเนื่องจากมหาวิทยาลัยเกริกได้มีการส่งเสริมสนับสนุนและพัฒนาชุมชนในรูปแบบต่าง ๆ ผ่านงานบริการวิชาการและวิจัยในพื้นที่โดยรอบตามความต้องการของชุมชน จนมีกลุ่มการทำงานในระดับผู้นำชุมชน สมาชิกชุมชนที่มีความเข้มแข็งและพร้อมในการให้ความร่วมมือเพื่อพัฒนาชุมชนของตนเอง นอกจากนี้ยังมีภาคีเครือข่ายที่ผ่านการติดต่อประสานงานและทำงานร่วมกันมาในหลายกิจกรรมจนเกิดเป็นความร่วมมือในการพัฒนาชุมชน อาทิเช่น สำนักงานเขตดอนเมือง สำนักงานเขตหลักสี่ สถาบันพัฒนาองคกรชุมชน (องค์การมหาชน) พอช. กรมส่งเสริมสหกรณ์เคหะสถาน กรมตรวจบัญชีสหกรณ์เคหะสถาน สถาบันการศึกษา ซึ่งให้การสนับสนุนการดำเนินโครงการด้านบัญชีที่ผ่านมา และจะมีการทำงานต่อเนื่องในโครงการนี้ นอกจากนี้ยังไม่มีการประสานงานไปยังกรมพัฒนาธุรกิจการค้า สภาพวิชาชีพบัญชี และผู้เชี่ยวชาญด้านบัญชีเพื่อขอความช่วยเหลือในการสนับสนุนโครงการเพื่อให้สามารถตอบตามวัตถุประสงค์ของการดำเนินการวิจัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยในเบื้องต้นทราบว่ายังไม่มีหน่วยงานที่หนุนเสริมชุมชนโดยตรงแต่มีความยินดีที่จะให้ความร่วมมือในการสนับสนุนและช่วยเหลือชุมชนอย่างเต็มที่เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชนและพัฒนาความรู้ให้เกิดเป็นความเข้มแข็งต่อไป