การอนุรักษ์พันธุกรรมข้าว
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การดำเนินงานชุดโครงการวิจัยการอนุรักษ์พันธุกรรมข้าว ในระหว่างปีงบประมาณ ๒๕๕๑ – ๒๕๕๓ ประกอบด้วย ๔ โครงการวิจัย คือ การสำรวจ รวบรวม อนุรักษ์ และฟื้นฟูเชื้อพันธุกรรมข้าว การจำแนกลักษณะและประเมินคุณค่าเชื้อพันธุกรรมข้าว การอนุรักษ์ในถิ่นเดิมและศึกษาการใช้ประโยชน์ทรัพยากรข้าวป่า และการตรวจสอบความหลากหลายของพันธุกรรมข้าวในธนาคารเชื้อพันธุ์ ผลการดำเนินงาน ได้สำรวจและเก็บรวบรวมเชื้อพันธุ์ข้าวเพิ่มเติม จำนวน ๕๓๕ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ ปลูกฟื้นฟูและจัดเก็บเชื้อพันธุ์ข้าว จำนวน ๔,๘๐๐ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ ประเมินลักษณะทางสัณฐานวิทยาของเชื้อพันธุ์ข้าว จำนวน ๓,๖๐๐ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ วิเคราะห์คุณภาพทางกายภาพและเคมีของเชื้อพันธุ์ข้าว จำนวน ๓,๑๑๒ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ ทดสอบปฏิกิริยาของเชื้อพันธุ์ข้าวต่อโรคไหม้จำนวน ๕,๗๘๓ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ ทดสอบปฏิกิริยาของเชื้อพันธุ์ข้าวต่อแมลงศัตรูข้าว ได้แก่ เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล จำนวน ๑,๘๓๔ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ เพลี้ยจักจั่นสีเขียว จำนวน ๖๔๑ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ เพลี้ยกระโดดหลังขาว จำนวน ๑,๐๐๐ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ แมลงบั่ว จำนวน ๙๐๐ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ ประเมินลักษณะทนแล้งของเชื้อพันธุ์ข้าว จำนวน ๕๑๕ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ และประเมินลักษณะทนเค็มของเชื้อพันธุ์ข้าว จำนวน ๑,๐๐๐ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ ทำการผสมพันธุ์ระหว่างข้าวป่ากับข้าวปลูกชนิดข้าวเจ้า จำนวน ๔ คู่ผสม ได้เมล็ด F1 จำนวน ๔๓ เมล็ด ผสมพันธุ์ข้าวป่ากับข้าวปลูกชนิดข้าวเหนียว จำนวน ๓ คู่ผสม ได้เมล็ด F1 จำนวน ๔๙ เมล็ด ปลูกศึกษาลักษณะต้น F1 จากคู่ผสมข้าวป่ากับข้าวปลูกชนิดข้าวเจ้า จำนวน ๓๘ ต้น พบว่า ลักษณะทรงกออยู่ระหว่างข้าวป่ากับข้าวปลูก ออกดอกตั้งแต่วันที่ ๓ กันยายน ถึง ๒๐ พฤศจิกายน รวงกระจายแบบข้าวป่า เกสรตัวเมียสีม่วงดำ เมล็ดมีหางยาว ทดสอบปฏิกิริยาความต้านทานต่อแมลงของข้าวป่าที่สุ่มเก็บจากแปลงอนุรักษ์ พบข้าวป่าค่อนข้างต้านทานต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล จำนวน ๑ ตัวอย่าง ต้านทานสูงต่อแมลงบั่ว จำนวน ๑ ตัวอย่าง ประเมินลักษณะความทนทานต่อดินเปรี้ยวของข้าวป่าที่สุ่มเก็บจากแปลงอนุรักษ์ พบเชื้อพันธุ์ข้าวป่าที่มีความทนทานต่อดินเปรี้ยว จำนวน ๗ ตัวอย่าง การตรวจสอบยีนต้านทานโรคไหม้และยีนทนทานน้ำท่วมฉับพลัน (sub-1) โดยใช้เครื่องหมายโมเลกุลในเชื้อพันธุ์ข้าว จำนวน ๗๒ และ ๑๕๐ ตัวอย่างเชื้อพันธุ์ ตามลำดับ ไม่พบยีนต้านทานโรคไหม้ในกลุ่มพันธุ์ข้าวต้านทานซึ่งอาจเป็นเพราะข้าวพันธุ์นั้นมียีนต้านทานชนิดอื่น และไม่มีพันธุ์/สายพันธุ์ข้าวใดที่มียีน sub-1 ศูนย์ปฏิบัติการและเก็บเมล็ดเชื้อพันธุ์ข้าวแห่งชาติได้นำผลการดำเนินงานชุดโครงการวิจัยอนุรักษ์พันธุกรรมข้าวมาจัดทำฐานข้อมูลเชื้อพันธุกรรมข้าว โดยผู้ใช้งานสามารถเข้าถึงข้อมูลผ่านทางอินเทอร์เน็ต ซึ่งฐานข้อมูลนี้จะได้รับการพัฒนาต่อไป เพื่อให้ทันสมัยและเป็นประโยชน์มากที่สุด