ไอ้บุญทอง การศึกษาภาพสะท้อนวัฒนธรรมหนองขาวเพื่อการอนุรักษ์และส่งเสริมวัฒนธรรมชุมชนหนองขาวผ่านละครพื้นบ้าน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยเรื่อง "ไอ้บุญทอง การศึกษาภาพสะท้อนวัฒนธรรมหนองขาวเพื่อการอนุรักษ์ และส่งเสริมวัฒนธรรมชุมชนหนองขาวผ่านละครพื้นบ้าน" มีวัตถุประสงค์ในการวิจัย (๑) เพื่อ สังเคราะห์องค์ประกอบของละครพื้นบ้าน ไอ้บุญทองบ้านหนองขาว อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี และ (๒) เพื่อศึกษาละครพื้นบ้านไอ้บุญทองที่สะท้อนลักษณะทางวัฒนธรรม วิถีชีชีวิตและภูมิปัญญา ของชาวบ้านหนองขาว อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ชาวบ้าน ผู้นำชุมชมชน หนองขาวและหน่วยงานราชการ ได้แก่ สำนักงานการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เทศบาลตำบลหนอง ขาว เทศบาลตำบลหนองหญ้าดอกขาว วัดอินทาราม และบุคลากรโรงเรียนวัดอินทาราม โดยใช้วิธีการ สุ่มตัวอย่างแบบเลพาะเจาะจง และกลุ่มนี้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ ปราพรี นละนักและนักมาเสตร พื้นบ้านไอ้บุญทองบ้านหนองขาว จำนวน ๑๑ คน โดยงานวิจัยเรื่องดังกล่าวนี้ได้ใช้แนวคิดภูมิญญา ท้องถิ่น แนวคิดเกี่ยวกับวิถีชีวิต และแนวคิดการแสดงพื้นบ้าน เป็นแนวคิดหลักในการศึกษา ผลการวิจัยปรากฏดังต่อไปนี้ ๑) องค์ประกอบของละครพื้นบ้าน ไอ้บุญทลง บ้านหนองชาว อำเภอท่าน่าม่วง จังหวัด กาญจนบุรี ได้ผลสรุป ๓ ประเด็น ดังนี้ ประเด็นที่หนึ่ง บทละครพื้นบ้านไอ้บุญทองบ้านหนองขาว ประกอบไปด้วย ๑๑ ตอน ดังนี้ ตอนที่ ๑ ต้นตาลกับวิถีชีวิตชาวหนองขาว ตอนที่ ๒ ร่อยพรรษา ตอน ที่ ๓ เพลงพวงมาลัย งานวัดหนองขาว ตอนที่ ๔ ขวัญจุก ตอนที่ ๕ ตีไก่ชิงนาง ตอนที่ ๖ วิถีชีวิต ชาวบ้าน ตอนที่ ๗ ลิเก งานสงกรานต์ ตอนที่ ๘ ร่วมด้วยช่วยทำรำเหย่ย ตอนที่ ๙ ชนะศัตรูด้วยธรรม ตอนที่ ๑๐ วัวลานสานรักสานสามัคคี และตอนที่ ๑๑ รักกันไว้เถิดพวกเรา ประเด็นที่สอง รูปแบบ ละครพื้นบ้านไอ้บุญทองบ้านหนองขาว มี ๓ รูปแบบ ได้แก่ (๑) การแสดงเพลงพื้นบ้าน (๒) ละครเวที (๓) รูปแบบวีซีดี และ ประเด็นที่สาม องค์ประกอบของละครพื้นบ้านไอ้บุญทองบ้านหนองขาว ประกอบไปด้วย ๓ องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ฉาก/สิ่งแวดล้อมสมมตีในละครทั้งหมด ๙ ฉาก ได้แก่ ฉากบ้านทรงปั้นหยามุงแฝกริมทุ่งนาที่สลับกับต้นตาลโตนดสองหลัง พื้นที่วัดหนองขาว บ้านเรือนไทย ๒ ชั้น พื้นที่เลี้ยงวัวและม้า ลานประลองตีไก่ ฉากการดำนานาปรังในพื้นที่นาของชมชนหนองขาว ฉาก บ้านเรือนไทยของกำนันจำเนียร ฉากงานประเพณีการสีข้าวที่ลานวัด และฉากการทำขวัญข้าว องค์ประกอบด้านดนตรีส่วนใหญ่จะเป็นชาวด์เพลงลูกทุ่งสลับกับเสียงของบทละครที่ทำการบันทึกเสียง และองค์ประกอบด้านบทเพลงประกอบไปด้วย ๒ ส่วน คือ เพลงลูกทุ่งประกอบละครและ เพลงพื้นบ้านชุมชนบ้านหนองขาว e) ละครพื้นบ้านไอ้บุญทองที่สะทัสนลักษณะทางวัฒนรรรม วิถีชีวิตและภูมิญญาของ ชาวบ้านหนองขาว อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี ได้ผลสรุป ๓ ประเด็น ดังนี้ ประเด็นที่หนึ่ง การ สะท้อนภาพด้านประเพณีและวัฒนธรรม แบ่งออกเป็น ๕ ด้าน ได้แก่ (๑) ด้านการอุปโภคและบริโภค (๒) ด้านสภาพทางภูมิศาสตร์ (๓) ศาสนาและความเชื่อ (๔) การแต่งกายด้วยผ้าขาวม้าร้อยสี (๕) ด้าน การละเล่น ประเด็นที่สอง การสังเคราะห์ภาพด้านวิถีชีวิตจากละครพื้นบ้านไอ้บุญทอง ประกอบไป ด้วย ๔ ประเด็น ได้แก่ (๑) ความสัมพันธ์ในมิติด้านภูมิศาสตร์และภูมิวัฒนธรรม (๒) ความสัมพัมพันธ์เชิง อำนาจ (๓) ความสัมพันธ์ด้านการเมือง การปกครองในชุมชน กฎระเบียบ และ (๔) ความสัมพัมพันธ์ ด้านความเชื่อ/ศาสนา และประเด็นที่สาม การสะท้อนภาพด้านภูมิปัญญาจากละครไอ้บุญทองบ้าน หนองขาว ประกอบไปด้วย ๕ ประเด็น ได้แก่ (๑) ภูมิปัญญาด้านการเกษตร ประกอบไปด้วย การทำ นาและการนวดข้าว (๒) ภูมิปัญญาด้านอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหาร ประกอบไปด้วย อาหารและ ขนมจากตาล (๓) ภูมิปัญญาด้านความเชื่อ ประกอบไปด้วย การทำขวัญจุกและการทำขวัญข้าว และ (๔) ภูมิปัญญาด้านหัตถกรรม ได้แก่ ผ้าขาวม้าร้อยสึ และ (๕) ภูมิปัญญาด้านองค์กรชุมชน