การศึกษาและวิเคราะห์รูปแบบและกระบวนการผลิตเครื่องประดับเงิน บ้านเขวาสินรินทร์ ตำบลเขวาสินรินทร์ กิ่งอำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ เพื่อการอนุรักษ์ พัฒนา และเผยแพร่

บทคัดย่อ

โตรงการวิจัยนี้เกิดขึ้นจากคำถามที่ว่า ทำไมงานหัดถกรรม (Cran) ของประเทศไทยจึงไม่มีการพัฒนา และอนุรักษ์เท่าที่ควร ทำไมผู้คนในสังคมไทยจึงไม่ให้ความสำคัญกับงานหัดดกรรมไทย กลับพากันไปชื่นชม ผลงานสร้างสรรค์ของชาวต่างชาติ โครงการวิชัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษารวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลสำคัญของรูปแบบงานหัตถกรรม เครื่องประดับเงินบ้านเขวาสินรินทร์ ตำบลเขวาสินรินทร์ กิ่งอำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ เพื่อการ อนุรักษ์ พัฒนา และเผยแพร่ รวมทั้งเป็นแนวทางเสนอแนะในการพัฒนาทางด้านแนวคิด รูปแบบ วัสดุและ กรรมวิธีการผลิต โดยการนำอัดลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่มีอยู่ เช่น เรื่องราว วัฒนธรรรมและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ รวมทั้งความรู้ความสามารถเชิงช่าง มาใช้ในการเสนอแนะแนวทางการพัฒนาการออกแบบเครื่องประดับเชิง วัฒนธรรมและชาติพันธุ์ที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตในปัจจุบัน ทั้งของกลุ่มเป้าหมายและช่างชาวบ้านที่เป็นผู้ผลิต เครื่องประดับ บนพื้นฐานของสังคมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ผู้วิจัยได้เริ่มค้นดำเนินการรวบรวม ศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลภาคเอกสารจากบทความ หนังสือ และ อินเตอร์เน็ดที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับวัฒนธธรรมและชาติพันธุ์ของเครื่องประดับเงินบ้านเขวาสินรินทร์ รวมทั้ง การออกสำรวจเก็บข้อมูลภาคสนามตามขอบเขตของการวิชัยที่บ้านเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ จากนั้นเป็น ขั้นตอนการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลเพื่อนำไปพัฒนาการออกแบบ ขั้นตอนสุดท้ายเป็นกระบวนการ ออกแบบเพื่อให้ได้ผลงานวิจัยสร้างสรรค์ ในการเสนอแนะแนวทางการออกแบบพัฒนาเครื่องประดับเชิง วัฒนธรรมและชาติพันธ์ปัญหาของเครื่องประดับเงินบ้านเขวาสินรินทร์มีทั้งด้านการตลาด และการจัดการภาพลักษณ์ของ ผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมซึ่งขาดการส่งเสริมและพัฒนา เนื่องจากขาดการสื่อสารให้คนในสังคมหรือ ผู้บริโภคโดยเฉพาะในสังคมปัจจุบัน ให้เข้าใจถึงคุณค่าทางวัฒนธรรมของเครื่องประดับเงินนี้ในบริบทของ กระแสโลกาภิวัฒน์และทุนนิยม นอกจกจากนี้แล้ว การถ่ายทอดองค์ความรู้สู่รุ่นหลังก็ไม่ได้รับการสืบสาน รวมทั้งไม่เกิดการพัฒนาต่อยอดทั้งรูปแบบและเทคนิคให้เหมาะสมกับสภาพสังคมและวิถีชีวิตในปัจจุบัน กอปรกับชาดการประชาสัมพันธ์และสนับสนุนต่อเนื่องอย่างจริงจัง จากหน่วยงานภาครัฐในหลายๆมิติ เพื่อให้ผู้คนในสังคมได้เห็นถึงคุณค่าของผลิตภัณฑ์ และความสำคัญของการการธารงรักษาไว้ซึ่งองค์ความรู้ และผลิตภัณฑ์ที่เป็นวัฒนธรรมของชาติ เนื่องจากวัฒนธรรมไม่ใช่สิ่งคงที่ แต่วัฒนธรรมมีการปรับเปลี่ยนตามอิทธิพลที่ได้รับอย่างต่อเนื่อง วัฒนธรรมมีการผสมผสานจนเกิดวัฒนธรรมใหม่ ขึ้นอยู่กับความแรงของอิทธิพลภายนอกและความ แข็งแรงของทุนเดิมทางวัฒนธรรม (Cultural capital) ที่นำไปสู่ความยั่งยืนทางวัฒนธรรม (Culiuml sustainability) เมืองจากเครื่องประดับเงินบ้านเขวาสินรินทร์ เป็นเครื่องประดับที่มีมิติทางวัฒนธรรมอันขาวนานเเละถือว่าเป็นอัดลักษณ์ที่สำคัญของวัฒนธรรมไทย ดังนั้น แนวทางการแก้ปัญหาจึงสามารถ นำเสนอได้ 2 แนวทางดังนี้ 1. เชิงอนุรักษ์ การแก้ปัญหาในเชิงอนุรักษ์นี้ เป็นการเก็บรักษาไว้ซึ่งรูปแบบ กรรมวิธี ความเชื่อและวัฒนธรรมที่ สัมพันธ์กับช่าง ผู้สร้างสรรค์งานเครื่องประดับเงินบ้านเขวาสินรินทร์และผู้บริโภค แต่อย่างไรก็ตาม การ เปลี่ยนแปลงทางสังคมและกระแซต่างๆที่เกิดขึ้นอยู่ดอยู่ลอดเวลา ทำให้รูปแบบของเครื่องประดับไม่เหมาะสม กับวิถีชีวิตในปัจจุบัน ดังนั้งนั้นการแก้ปัญหาเพื่อให้เกิดการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมนี้ในเชิงอนุรักษ์ จะต้องมีการร่วมมือและสนับสนุนของหน่วยงานหลายๆฝ่ายที่เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง เริ่มต้นจาก ชุมชน โรงเรียน มหาวิทยาลัย จังหวัดสุรินทร์ หน่วยงานกาครัฐและเอกชน โดยจะต้องเพิ่มการประชาสัมพันธ์ ผ่าน สื่อและเทคในโลชีสารตนเทศต่างๆ (Social learming) เพื่อให้ความรู้และเข้าใจถึงความงดงามและคุณค่าของ ผลิตภัณฑ์นี้ในฐานะมรคกทางวัฒนธธรรม (Social and cultural valuc) ผ่านการกระตุ้นให้เกิดกระเเสทาง สังคม แล้วนำไปสู่การสนับสนุนทางการเงินในรูปแบบใหม่ (New social and cultural marketing) ttaะ กา5 พัฒนาสังคมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creanve socicty and cconomy) ที่มีพื้นฐานอยู่บนการอนุรักษ์มรดก ทางวัฒนธรรมที่ยั่งยืนต่อไป (Cultural sustainability) 2. เชิงพัฒนา โดยธรรมชาติของวัฒนธรรมแล้ว จะมีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ เกิดการผสมผสานทางวัฒนธรรม (Cultural bybridization) ระหว่างวัฒนธรรมเติม (ปัจจัยเติม) กับอิทธิพลภายนอก (ปัจจัยใหม่) จนเกิดการ หล่อหลอมเป็นวัฒนธรรมใหม่ ก่อให้เกิดคุณค่าใหม่ทางสังคมและวัฒนธรรม (New social and cultural valuc) รวมทั้งอัดลักษณ์ของการออกแบบเครื่องประดับร่วมสมัณชิงวัฒนธรรม (Contempocary cultural jewelry design identity) ที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตในปัจจุบัน กล่าวได้ว่าการอนุรักษ์เชิงพัฒนาเป็นแนวคิดที่ นำไปสู่การผสมผสานทางวัฒนธรรม ส่งผลให้เกิดสังคมสร้างสรรค์ใหม่ (New creative society) และเกิด นวัดกรรมทางวัฒนธรรม (Cultural innovation) นำไปสู่การสนับสนุนทางการเงินในรูปแบบใหม่ (New social and cultural marketing) linะ การพัฒนาเศรย์กิจสร้างสรรค์ (Creative ccomomy) ที่มีพื้นฐานอยู่บน การอนุรักษ์และพัฒนานรดกทางวัฒนธรรรมที่ยังขึ้นต่อไป (Culiiral sustaimabainability)

คำสำคัญ