การมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และสืบทอดผ้าเขียนเทียนของชาวไทยเผ่าม้งในจังหวัดเชียงราย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ ๑) เพื่อศึกษาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และ สืบทอดผ้าเขียนเทียนของชาวไทยเผ่าม้งในจังหวัดเชียงราย ๒) เพื่อนำเสนอแนวทางสร้างเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และสืบทอดผ้าเขียนเทียนของชาวไทยเผ่าม้งในจังหวัดเชียงราย กรณีศึกษา ชุมชนบ้านธารทอง หมู่ที่ ๑๑ ตำบลแม่เงิน อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย โดยประยุกต์ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยประยุกต์ใช้การศึกษาภาคสนาม ด้วยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ๑. การมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และสืบทอดผ้าเขียนเทียนของชาวไทยเผ่าม้งใน จังหวัดเชียงราย พบว่าปัจจัยที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน ได้แก่ ครอบครัว กลุ่มเครือญาติ กลุ่มอาชีพ กลุ่มผู้นำ และกิจกรรมของชุมชน รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พัฒนาชุมชน การมีส่วนร่วมของชุมชน ได้แก่ ๑) ชุมชนมีส่วนร่วมในการวางแผน ตัดสินใจร่วมกันในเรื่องการอนุรักษ์และสืบทอดผ้าเขียนเทียน ๒) ชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมอนุรักษ์ โดยรณรงค์ให้ใช้ในงานประเพณีของชนเผ่าม้ง ส่วนการสืบทอดให้ลูกหลานมีเฉพาะครัวเรือนตระกูลแซ่ ๓) ชุมชนมีส่วนร่วมภาคภูมิใจในผลงานผ้าเขียนเทียนซึ่งเป็นอัตลักษณ์ของชนเผ่าม้ง ๔) ชุมชนยังไม่มีส่วนร่วมในการติดตาม ประเมินผล ในเรื่องการอนุรักษ์และสืบทอดผ้าเขียนเทียน ๒. แนวทางสร้างเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และสืบทอดผ้าเขียนเทียนของชาวไทยเผ่าม้งในจังหวัดเชียงราย ได้แก่ ๑) ควรสร้างความตระหนักในความสำคัญ ปลูกฝังค่านิยมเพื่อให้เห็นคุณค่าการอนุรักษ์ผ้าเขียนเทียนของชุมชน และให้เกิดความภาคภูมิใจในเอกลักษณ์ผ้าเขียนเทียนของชุมชน ๒) จัดตั้งกลุ่มผ้าเขียนเทียน โดยชุมชนมีส่วนร่วมโดยใช้กระบวนการกลุ่มเพื่อการอนุรักษ์และสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น ให้คงอยู่คู่ชุมชนอย่างยั่งยืน ๓) จัดอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อให้ความรู้ และฝึกทักษะการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และสืบทอดผ้าเขียนเทียน ให้กับชุมชนโดยภูมิปัญญาท้องถิ่น ๔) จัดให้มีแหล่งเรียนรู้ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น เพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้ในเรื่องการอนุรักษ์และสืบทอดผ้าเขียนเทียน ๕) ควรจัดสรรงบประมาณเพื่อการอนุรักษ์ การสืบทอด การประชาสัมพันธ์เผยแพร่ให้เป็นที่รู้จักในระดับท้องถิ่น ระดับชาติและระดับสากล