การศึกษาและพัฒนาองค์ความรู้ และ ออนโทโลยีเพื่อสนับสนุนระบบการตัดสินใจและการตอบปัญหาการเกษตร : กรณีศึกษาเรื่องข้าวไทย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาและพัฒนาองค์ความรู้ และ ออนโทโลยี (Ontology) เพื่อสนับสนุนระบบการตัดสินใจและการตอบปัญหาการการเกษตร ได้ดำเนินการโดยใช้เรื่องข้าว เป็นกรณีศึกษา โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาและพัฒนาฐานความรู้ข้าวไทย และเพิ่มประสิทธิภาพการสืบค้นและการตอบคำถามด้านการผลิตข้าวโดยการใช้ออนโทโลยี โดยได้แบ่งการดำเนินงานวิจัยเป็นสามส่วน คือ การพัฒนาคลังความรู้ข้าวไทย การศึกษาความต้องการความรู้เรื่องการผลิตข้าวของเกษตรกร และศึกษาการประยุกต์ใช้ออนโทโลจีและคลังความรู้ข้าวไทยในการตอบปัญหาของเกษตรกรผู้ปลูกข้าว การพัฒนาฐานข้อมูลข้าวไทย ได้ทำการศึกษาและกำหนดรูปแบบการจัดการคลังความรู้ ในส่วนของระบบหมวดหมู่สารสนเทศ และการกำหนดโครงสร้างฐานข้อมูลตามมาตรฐานสากล โดยใช้ระบบการจัดหมวดหมู่ของ AGRIS/CARIS Subject Categorization ขององค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ ซึ่งอิงตามมาตรฐาน Dublin Core ร่วมกับ AGRIS Application Profile โดยได้เพิ่มเติมเขตข้อมูลสำหรับภาษาไทยตามความจำเป็น และได้ประยุกต์ใช้โปรแกรม Thai WebAGRIS พร้อมกับศึกษาหาจุดบกพร่องเพื่อเป็นข้อมูลในการกำหนดแนวทางการพัฒนาระบบให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น จากการศึกษาวิเคราะห์สารสนเทศผลงานวิจัยในฐานข้อมูลข้าวไทยซึ่งรวบรวมได้จำนวน 728 เรื่อง พบว่า มีสารสนเทศงานวิจัยข้าวจำนวนสูงสุด 3 อันดับแรกได้แก่ เรื่องการใช้ปุ๋ยในข้าว, เรื่องการปรับปรุงพันธุ์ข้าว และการปลูกข้าว การศึกษาความต้องการความรู้ของเกษตรกรผู้ปลูกข้าว ที่บ้านสามขา จังหวัดลำปาง โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์ พบว่า เกษตรกรมีความต้องการความรู้ 5 อันดับแรก ในเรื่องต่อไปนี้ 1) การป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูข้าว 2) สาเหตุดินเสื่อมโทรม แนวทางแก้ไขและการปรับปรุงบำรุงดิน 3) การปลูกข้าวอินทรีย์ 4) การใส่ปุ๋ยเคมี และ 5) ความรู้เกี่ยวกับพันธุ์ข้าว และการเลือกพันธุ์ที่ให้ผลผลิตสูงที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ การประยุกต์ใช้ออนโทโลจีเพื่อตอบคำถามด้านการเกษตร โดยทดสอบกับคำถามที่เกี่ยวข้องกับการผลิตข้าว ซึ่งเป็นคำถามที่เกษตรกรส่วนใหญ่ให้ความสนใจ จำนวนรวม 46 คำถาม โดยคำถามที่เกษตรกรถามมากที่สุด ซึ่งได้แก่ คำถามเกี่ยวกับแมลงศัตรูข้าว และโรคข้าว เมื่อทดลองใช้ concept และ relation ของ ออนโทโลจี ในการตอบคำถาม พบว่า สามารถใช้ออนโทโลจีตอบคำถามได้ จำนวน 40 คำถาม (คิดเป็นร้อยละ 87 ของจำนวนคำถามทั้งหมด) และตอบไม่ได้จำนวน 6 คำถาม (ร้อยละ 13 ) โดยคำถามที่ตอบไม่ได้ เป็นคำถามที่ต้องการคำตอบที่เป็นผลจากการคำนวณ ซึ่งออนโทโลจีที่นำมาใช้ มีลักษณะไม่สอดคล้องกับการตอบคำถามที่เป็นตัวเลข