การประยุกต์ใช้ไมโทคอนเดรียลจีโนมในการศึกษาความหลากหลายและความสัมพันธ์เชิงวิวัฒนาการของหิ่งห้อยที่พบในประเทศไทย

บทคัดย่อ

หิ่งห้อยเป็นแมลงสวยงามในวงศ์ Lampyidae อันดับ Coleoptera มีบทบาทสำคัญทั้งใน ด้านเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม ปัจจุบันประชากรหิ่งห้อยในประเทศไทยมีความหลากหลายของชนิด และขนาดของประขากรลดลงอันเป็นผลจากการขยายของชุมซนเมือง งผลกระทบทั้งต่อเศรษฐกิจ การท่องเที่ยวของประเทศ จึงมีความจำเป็นที่จะต้องวางแผนจัดการทรัพยากรเพื่อการอนุรักษ์สิ่งมี ชีวิตชนิดนี้น ข้อมูลความหลากหลายของชนิดหิ่งห้อยที่มีในปัจจุบันนับเป็นข้อมูลที่จำเป็นสำหรับการ วางแผนดังกล่าว งานวิจัยนี้จึงมุ่งสำรวจความหลากหลายของชนิดหิ่งห้อยที่พบในประเทศไทยควบคู่ ไปกับการหาแนวทางพัฒนาวิธีจำแนกชนิดหิ่งห้อยที่สะดวก รวดเร็ว และแม่นยำมาก กยิ่งขึ้น ในการ ดำเนินงาน ผู้วิจัยนำเทคโนโลยีการหาลำดับเบสแบบ High throughput sequencing มาใช้ในการลำ ดับเบสไมโท-คอนเรียลจีโนมจากนั้นจึงนำข้อมูลที่ได้ไปวิเคราะห์เพื่อระบุความสัมพันธ์เชิง วิวัฒนาการของหิ่งห้อยชนิดต่างๆ วมถึงประเมินศักยภาพในการระบุชนิดของหิ่งห้อยของบริเวณ ต่างๆ ในไมโทคนเตรียลจี๋โนม ผลการศึกษาพบหิ่งห้อยกว่า 19 ชนิ แบ่งออกเป็น 11 สกุล ได้แก่ Abscondita Asymmetricata Australoluciola Curtos Infiata Medeopteryx Luciola Peteroptyx Sclerotia Trisinuata และ Pygoluciola เมื่อนำข้อมูลลำดับเบสของโปรตีนยืน (protein-coding gene) และ IRNA ยืน (rRNA gene) ทั้งหมดในไมโทคอนเตรียลจีโนมมาสร้างแผนภูมิวงศ์วาน วิวัฒนาการพบว่า หิ่งห้อยส่วนใหญ่ที่พบในประเทศทยจัดอยู่ใน Subfamily Luciolinae สามารถ แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ตามการจัดจำแนกโดยลักษณะสัณฐานวิทยาแบบเดิมคือ กลุ่มสกุล Pteroptyx และ Luciola เมื่อนำข้อมูลลำดับเบสแต่ละยื่นมาสร้างแผนภูมิวงศ์วานวิวัฒนาการพบว่า ไม่มียีนใดที่ให้แผนภูมิวงศ์วานวิวัฒนาการที่มีค่รับรองทางสถิติ (Statistical supports) สูงหรือมีรูป แบบความสัมพันธ์ระหว่างชนิดและสกุลเหมือกับแผนภูมิวงศ์วานวิวัฒนาการที่สร้างจากยีน 15 ตำแหน่ง นอกจากนี้ รูปแบบความสัมพันธ์ะหว่างชนิดและสกุลที่สร้างจากข้อมูลยีน 15 ตำแหน่งไม่ ค่อยจะสอดคล้องกับการจำแนกชนิดตามวิธีทางสัณฐานวิทยาแบบใหม่ แสดงให้เห็นถึงความสำคัญ ของการเพิ่มข้อมูลลำดับเบสของหิ่งห้อย ยชนิดอื่น ความจำเป็นในการใช้ข้อมูลลำดับเบสไมโทคอนเตรี ยลจีโนมในการจำแนกชนิดและศึกษาความสัมพันธ์เชิงวิวัฒนาการของหิ่งห้อย รวมถึงการวิเคราะห์ ข้อมูลลำตับเบสยื่นในนิวเคลียจี้โนมเพิ่มเติมเพื่อพัฒนาเครื่องหมายดีเอ็นเอที่มีประสิทธิภาพในการ

คำสำคัญ