ความหลากหลายทางพันธุกรรมของปูน้ำจืดในแม่น้ำชีภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เพื่อศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของปูน้ำจืด ในแม่น้ำชี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย โดยใช้เทคนิค PCR-RFLP สุ่มเก็บตัวอย่างปูน้ำจืดในแม่น้ำชีจาก 7 พื้นที่ 5 จังหวัด จำนวนทั้งหมด 54 ตัว เพศเมีย 22 ตัว เพศผู้ 32 ตัว ทำการสกัดดีเอ็นเอจากเนื้อเยื่อก้ามหนีบของปูด้วยวิธี CTAB-Phenol: Chloroform Proteinase K แล้วนำมาคัดเลือกไพรเมอร์ที่เหมาะสมในการเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอ พบว่าไพรเมอร์ COI เหมาะสมที่สุดในการเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอ ได้ผลผลิตพีซีอาร์ของปูน้ำจืดทุกตัวขนาดเท่ากับ 710 bp จากนั้นคัดเลือกเอนไซม์ตัดจำเพาะที่เหมาะสม พบว่ามี 3 เอนไซม์ตัดจำเพาะ คือ Alu I, Dde I และ Taq I สามารถตัดโมเลกุลขนาด 710 bp ได้ single haplotypes ทั้งหมด 4, 4 และ 3 รูปแบบ ตามลำดับ เมื่อนำ single haplotypes มาสร้างเป็น composite haplotypes ได้ทั้งหมด 3 รูปแบบ คือ AAA, BBB และ CCB ร้อยละ 100, 87 และ 13 ตามลำดับ เมื่อนำรูปแบบการตัดมาสร้าง UPGMA dendrogram โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป NTSYSpc version 2.1p พบว่าสามารถจัดความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่โดย กลุ่มที่ 1 คือ กลุ่มประชากรปูหิน LcNMCP แยกออกจากประชากรปูหินกลุ่มอื่นอย่างชัดเจน กลุ่มที่ 2 ประกอบด้วย กลุ่มย่อย 2 กลุ่ม กลุ่มย่อยที่ 1 คือ Potamon sp.IV และ H. beauvoisi มีค่าสัมประสิทธิ์ความเหมือนเท่ากับร้อยละ 35 และ กลุ่มย่อยที่ 2 คือ Esanthelphusa spp. ซึ่ง กลุ่มที่ 1 และกลุ่มที่ 2 มีค่าสัมประสิทธ์ความเหมือนเท่ากับร้อยละ 26 จากงานวิจัยนี้บ่งชี้ว่าปูหิน H. beauvoisi มีการแพร่กระจายตัวมากที่สุดในแม่น้ำชีและมีลักษณะทางพันธุกรรมที่ไม่แตกต่างกัน

คำสำคัญ