การศึกษาภูมินามหมู่บ้านที่สัมพันธ์กับพันธุ์ไม้ท้องถิ่นในเขตอำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและรวบรวมภูมินามหมู่บ้านในเขตอำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ ที่สัมพันธ์กับพันธุ์ไม้ท้องถิ่น ศึกษาความเป็นมาของภูมินามหมู่บ้าน คุณลักษณะ คุณประโยชน์และการคงอยู่ของพันธุ์ไม้ภูมินาม เพื่อจัดทำเป็นข้อมูลประวัติภูมินามหมู่บ้านและข้อมูลพันธุ์ไม้ท้องถิ่นเผยแพร่แก่ชุมชนและผู้ที่สนใจ โดยวิธีการสำรวจพื้นที่และสัมภาษณ์ชุมชนที่เกี่ยวข้อง 5 ตำบล คือ ตำบลนาดี ตำบลเมืองที ตำสลักได ตำบลเฉนียง และตำบลคอโค วิเคราะห์และสรุปข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ยเป็นค่าร้อยละ และจัดทำผังการกระจายตัวของพันธุ์ไม้ภูมินาม ผลการศึกษาพบว่าทั้ง 5 ตำบลมีภูมินามหมู่บ้าน 74 ภูมินาม มีความสัมพันธ์กับพันธุ์ไม้ท้องถิ่น 34 ภูมินามคิดเป็นร้อยละ 45.95 โดยมีความสัมพันธ์กับชื่อพันธุ์ไม้ภาษาเขมรสุรินทร์ร้อยละ 69.52 และมีความสัมพันธ์กับชื่อพันธ์ไม้ภาษาไทยร้อยละ 30.48 พบพันธุ์ไม้ภูมินาม 28 ชนิดดังนี้ กระชาย กระทุ่มนา กลอย แคป่า งิ้วป่า ชุมแสง ฉนวน แดง ตะแบกนา ตะเคียน ทองกวาว นุ่น บัวบา ประดู่ป่า เปล้าใหญ่ ไผ่ป่า ไผ่เพ็ก ฝาง พลวง พังแหร มะค่าแต้ มันป่า ยางกราด ลำดวน สลัดไดป่า สะแกนา เสม็ด และสำโรง ภูมินามหมู่บ้านที่สัมพันธ์กับพันธุ์ไม้ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ร้อยละ 68.09 ภูมินามหมู่บ้านที่สัมพันธ์กับพันธุ์ไม้ในอดีตแต่เรียกชื่อเพี้ยนไปจากเดิม ร้อยละ 21.55 และภูมินามหมู่บ้านที่สัมพันธ์กับพันธุ์ไม้ในอดีตแต่เปลี่ยนชื่อใหม่โดยไม่มีความสัมพันธ์กับพันธุ์ไม้ปัจจุบัน ร้อยละ 10.36 บริเวณที่พบพันธุ์ไม้ภูมินาม พบกระจายทั่วพื้นที่หมู่บ้าน หนองน้ำ ริมน้ำ และพื้นที่สูง ยังคงมีพันธุ์ไม้อยู่ในเขตชุมชนเดิมร้อยละ 47.26 และไม่มีอยู่ในชุมชนเดิมร้อยละ 52.74 และการรับรู้ที่มาของภูมินามหมู่บ้านส่วนใหญ่อยู่ในระดับน้อย คิดเป็นร้อยละ 47.50 จากผลการศึกษาพบว่าชุมชนส่วนใหญ่ยังขาดการตระหนักถึงความสำคัญของพันธุ์ไม้ภูมินาม รวมทั้งขาดการถ่ายทอดและการบันทึกไว้เป็นหลักฐาน โดยผู้ทราบประวัติส่วนใหญ่คือผู้สูงอายุ คณะผู้วิจัยได้รวบรวมประวัติภูมินามหมู่บ้าน จัดทำข้อมูลพันธุ์ไม้ท้องถิ่น และจัดทำโปสเตอร์เผยแพร่ข้อมูลมอบสู่ชุมชน โดยเสนอแนวทางการอนุรักษ์พันธุ์ไม้ภูมินาม ดังนี้ ปลูกเป็นพันธุ์ไม้หมายถิ่น ปลูกเป็นอาหาร สมุนไพรและการจำหน่าย ปลูกเป็นไม้ประดับ และปลูกป่าเพื่ออนุรักษ์ ทั้งนี้เพื่อให้ชุมชนเกิดความเข้าใจและเห็นความสำคัญของการอนุรักษ์พันธุ์ไม้ภูมินามให้คงอยู่สืบไป