การประเมินความเข้มข้นของโลหะหนักในข้าวสารที่จำหน่ายในตลาดและความเสี่ยงต่อสุขภาพของผู้บริโภคข้าว: กรณีศึกษาในพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการปนเปื้อนโลหะหนัก ความเสี่ยงต่อสุขภาพ และความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งจากการบริโภคข้าวที่จำหน่ายในตลาดบริเวณพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย โดยการวิเคราะห์หาปริมาณโลหะหนัก ได้แก่ ตะกั่ว แคดเมียม ทองแดง และสังกะสี ด้วยเครื่องอะตอมมิกแอพซอปชันสเปกโตรโฟโตมิเตอร์ สำหรับการประเมินหาค่าความเสี่ยงจะใช้ข้อมูลการปนเปื้อนของโลหะหนักและข้อมูลการบริโภคของประชาชนในพื้นที่จำนวน 425 คน ผลการศึกษา พบว่ามีข้าวสารที่จำหน่ายทั้งหมด 44 ชนิด เป็นข้าวจ้าวทั้งหมด 35 ชนิด และข้าวเหนียวทั้งหมด 8 ชนิด โดยมีอัตราการบริโภคข้าวจ้าวและข้าวเหนียวเฉลี่ย 0.42 และ 0.34 กิโลกรัม/คน/วัน โดยข้าวที่จำหน่ายในร้านขายข้าวบริเวณเขตภาคเหนือของประเทศไทยส่วนใหญ่มีการปนเปื้อนของแคดเมียม ตะกั่ว ทองแดง และสังกะสี เฉลี่ยอยู่ในช่วง ND-0.223, ND-0.471, ND-25.60 และ 1.57-71.29 มิลลิกรัม/กิโลกรัม ตามลำดับ ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบปริมาณการปนเปื้อนของโลหะหนักดังกล่าวกับเกณฑ์มาตรฐานของ FAO/WHO และ EEC จะพบว่าตะกั่ว แคดเมียม และสังกะสี มีค่าเฉลี่ยของโลหะหนักปนเปื้อนในข้าวผ่านเกณฑ์ที่กำหนดไว้ทั้งหมดยกเว้นทองแดง การบริโภคข้าวสารแต่ละชนิดของประชาชนทำให้มีปริมาณการรับสัมผัสสารแคดเมียม ตะกั่ว ทองแดง และสังกะสี อยู่ในช่วง ND–0.0013166, ND–0.0016389, 0.0001176-0.1283657 และ 0.0005386–0.4643657 มิลลิกรัม/กิโลกรัม/วัน ตามลำดับ ค่าความปลอดภัยจากการบริโภคข้าวอยู่ระหว่าง 0.218 – 1.437 ซึ่งการบริโภคข้าวข้าวเจ็ดหุน ข้าวปทุมไข่ ข้าวแม่แป๊ด ข้าวหอมมะลิยโสธร ข้าวหอมมะลิอุตรดิตถ์ ข้าวหอมดอกคำใต้ และข้าวเหนียว กข.6 จะสามารถก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพได้ สำหรับความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งของประชาชนจากการบริโภคข้าวอยู่ในช่วงระหว่าง 0.000002–0.000197 โดยการบริโภคข้าวหอมแปดริ้วอย่างต่อเนื่องจะสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งได้ แต่การบริโภคข้าวชนิดอื่น ๆ นั้นโดยส่วนใหญ่ยังถือได้ว่าปลอดภัยต่อการเกิดโรคมะเร็ง

คำสำคัญ