การศึกษาแบคทีเรียดื้อยาก่อโรคติดเชื้อที่มีสาเหตุจากฟัน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินหาเชื้อดื้อยาที่ตรวจพบจากการติดเชื้อที่มีสาเหตุจากฟัน ที่อาจนาไปสู่ความเสี่ยงในการแพร่กระจายเชื้อดื้อยาในระบบโรงพยาบาล ณ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้ แบ่งอาสาสมัครเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละ 15 คน ได้แก่ กลุ่มที่ไม่มีการติดเชื้อก่อนการรักษา (กลุ่มควบคุม) และกลุ่มที่มีการติดเชื้อก่อนการรักษา (กลุ่มทดสอบ) โดยเก็บสิ่งส่งตรวจทั้งก่อนและหลังได้รับการรักษาด้วยการถอนฟันและให้ยาปฏิชีวนะอะม็อกซิซิลลินทางระบบ เมื่อนาเชื้อจากสิ่งส่งตรวจมาเพาะบนอาหารเลี้ยงเชื้อที่มียาอะม็อกซิซิลลินกระจายอยู่บนผิวหน้า สามารถพบเชื้อแบคทีเรียที่เจริญได้จานวน 94 ไอโซเลทจากกลุ่มทดสอบ โดยเป็นก่อนการรักษา 58 ไอโซเลทและหลังการรักษา 36 ไอโซเลท ในขณะที่กลุ่มควบคุมไม่พบการเจริญของเชื้อทั้งก่อนและหลังการรักษา เชื้อทั้งหมดนี้ได้นามาทดสอบความไวต่อยาปฏิชีวนะ พบรูปแบบความไวต่อยาของเชื้อที่มีจานวนเชื้อมากที่สุดคือ AMPR DAR ER OXS (ร้อยละ 62.50) และ AMPR CNS KFR TER (ร้อยละ 56.41) ของเชื้อแบคทีเรียแกรมบวกและลบตามลาดับ ขณะที่เชื้อกลุ่มที่มีแนวโน้มดื้อยามากที่สุดเป็นแบคทีเรียแกรมบวก 2 ไอโซเลทและเป็นแบคทีเรียแกรมลบ 4 ไอโซเลท เมื่อนามาวิเคราะห์ด้วยโปรแกรม Biotyper โดยอาศัยหลักการโปรติโอมิกของเครื่อง MALDI-TOF LC-MS พบว่าเชื้อแบคทีเรียแกรมบวกทั้ง 2 เป็นเชื้อ Peptostreptococcus anaerobius ขณะที่เชื้อแบคทีเรียแกรมลบนั้น 2 ไอโซเลทจาแนกได้เป็นเชื้อ Prevotella nigrescens และอีก 2 ไอโซเลทเป็นเชื้อ Proteus mirabilis จากกลุ่มทดสอบที่มีการติดเชื้อก่อนการรักษา ผลการศึกษาที่ได้นาไปสู่แนวทางการรักษาโรคติดเชื้อทางทันตกรรมที่มีลักษณะของเนื้อเยื่อโดยรอบอักเสบมากที่จาเป็นต้องรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ โดยควรเลือกใช้ยาปฏิชีวนะกลุ่มที่สามารถยับยั้งเชื้อที่ดื้อต่อยาอะม็อคซิซิลลิน เพื่อให้ได้ผลการรักษาที่มีประสิทธิภาพสูงสุด อีกทั้งยังเป็นการป้องกันความเสี่ยงในการเกิดเชื้อดื้อยาในโรงพยาบาลทันตกรรมได้

คำสำคัญ