การเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์จักสานจากใบตองแห้งโดยการพัฒนาเครื่องควั่นเกลียวและการย้อมสี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาโทนสีของใบตองแห้งจากกล้วยแต่ละสายพันธุ์ 2) เพื่อศึกษากระบวนการย้อมสีที่เหมาะสมกับใบตองแห้งแต่ละสายพันธุ์ 3) เพื่อพัฒนาเครื่องควั่นเกลียวใบตองแห้งในการลดระยะเวลาการผลิต 4) เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์จากใบตองแห้งที่ได้รับการยอมรับจากผู้บริโภค และ 5) เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ชุมชน ผู้วิจัยได้ดำเนินการศึกษา ค้นคว้า รวบรวมข้อมูล เอกสาร สัมภาษณ์จากปราชญ์ชุมชนกลุ่มผลิตภัณฑ์จากใบตองแห้ง ตำบลอ่างทอง อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์ ศึกษาและทดลองการย้อมสีธรรมชาติ การพัฒนาเครื่องควั่นเกลียวและการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ จากผู้เชี่ยวชาญในแต่ละศาสตร์ ตลอดจนทำการอบรม เชิงปฏิบัติการต่อผู้ผลิต นักศึกษาและผู้ที่สนใจ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์และแบบประเมินความพึงพอใจของผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้ ความชำนาญและประสบการณ์ ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการออกแบบผลิตภัณฑ์หัตถกรรม ด้านการย้อมสีจากธรรมชาติ ด้านการพัฒนาเครื่องควั่นเกลียวใบตองแห้ง ด้านการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์จากใบตองแห้ง และด้านการตลาด โดยนำเสนอแบบร่างเพื่อผลิตเป็นต้นแบบผลิตภัณฑ์ จำนวน 4 ชุด ได้แก่ ชุดที่ 1 เครื่องประดับร่างกาย รูปแบบที่ได้รับการคัดเลือก ได้แก่ ชุดต่างหู สร้อยคอ และสร้อยข้อมือที่เน้นการออกแบบสมัยใหม่ ใช้รูปทรงสามเหลี่ยมของวัสดุเงิน ติดบนแผ่นใบตองทอลายสีธรรมชาติ ชุดที่ 2 ชุดเครื่องใช้ตกแต่งบ้าน รูปแบบที่ได้รับการคัดเลือก ได้แก่ ชุดแจกัน โคมไฟ และที่ใส่ของ เน้นการออกแบบที่ใช้การทอใบตองแห้งเป็นผืนจากเครื่องทอลาย แล้วนำมาประกอบกับโครงไม้ ซึ่งฉลุลายไม้เป็นลักษณะลายไทยประยุกต์ ชุดที่ 3 ชุดของใช้ รูปแบบที่ได้รับการคัดเลือก ได้แก่ กระเป๋า 3 ใบชุด ผลิตจากใบตองแห้งโดยใช้การทอเป็นผืนจากเครื่องทอลายผสมผสานกับงานเครื่องหนัง เน้นการออกแบบสมัยใหม่ และชุดที่ 4 ชุดผลิตภัณฑ์บนโต๊ะอาหาร รูปแบบที่ได้รับการคัดเลือก ได้แก่ ชุดกล่องทิชชู่ ที่รองแก้ว ที่รองจาน เน้นการออกแบบแนววินเทจ ใช้การตัดเย็บใบตองสีธรรมชาติจากการทอผสมผสานกับงานผ้าลวดลายต่าง ๆ ประเมินผลการยอมรับในรูปแบบผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการพัฒนา โดยกลุ่มตัวอย่างจำนวน 100 คน ผลการประเมินโดยรวมทุกด้านอยู่ในระดับมาก เมื่อเทียบกับเกณฑ์ที่ได้กำหนดไว้ ผลของการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ชุมชน ในการถ่ายทอดกระบวนการย้อมสีใบตองแห้ง แต่ละสายพันธุ์จากสีธรรมชาติ กระบวนการใช้งานเครื่องควั่นเกลียวใบตองแห้งในการลดระยะเวลาการผลิต และกระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากใบตองแห้งที่ได้รับการยอมรับจากผู้บริโภค จำนวนผู้เข้ารับการอบรม 60 คน จากกลุ่มผู้ผลิต นักศึกษาและผู้ที่สนใจ ผลรวมของความพึงพอใจในทุกด้าน มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก เมื่อเทียบกับเกณฑ์ที่ได้กำหนดไว้ ในการสืบสานและส่งต่อภูมิปัญญาหัตถกรรมจากใบตองแห้งนั้นเป็นหน้าที่อันพึงกระทำของคนไทยทุกคน หากแต่จะด้วยวิธีการใด อาจจะเป็นส่วนหนึ่งของผู้ที่สร้างสรรค์ผลงาน เป็นคนกลางในการถ่ายทอดและส่งต่อภูมิปัญญา เป็นผู้สนับสนุนโดยการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทั้งที่ใช้ด้วยตนเองหรือเป็นของฝาก เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการสืบสานและส่งต่อภูมิปัญญาให้คงอยู่คู่คนไทยต่อไป