การปรับปรุงภูมิทัศน์เมืองเพื่อรองรับแนวคิดการพัฒนาเป็นระบบ 1 เมือง 2 แบบ เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเชียงของ จังหวัดเชียงราย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ด้วยบทบาทของเมืองเชียงของที่เป็นเมืองท่าสำคัญสำหรับการค้าขาย การลงทุน การขนส่งทางน้ำและทางบก และการท่องเที่ยว ทำให้มีการพัฒนาเมืองเป็นไปอย่างรวดเร็วเพื่อตอบสนองกับแผนยุทธศาสตร์และพัฒนาเศรษฐกิจ ส่งผลให้เกิดการเติบโตของเมืองที่เป็นจุดเชื่อมต่อสำคัญทางเศรษฐกิจพร้อมกับกระแสของการท่องเที่ยวที่หลั่งไหลเข้ามาในเมืองต่างๆ ในภูมิภาค โดยมีแรงดึงดูดนักท่องเที่ยวที่สำคัญคือทรัพยากรธรรมชาติและวิถีชีวิต ประเพณี วัฒนธรรมในแต่ละท้องถิ่น ดังนั้น การวางแผนป้องกันและแก้ปัญหาโดยการจัดวาง “ภูมิทัศน์เมืองและแผนผังพื้นที่สาธารณะ” อย่างเป็นระบบ จะเป็นอีกวิธีการหนึ่งที่จะช่วยให้ปัญหาที่กล่าวมาข้างต้นนั้นลดลงไปได้ ทั้งยังก่อเกิดนโยบายและแผนปฏิบัติที่ให้ความสำคัญต่อการพัฒนาพื้นที่สาธารณะในเมืองและการท่องเที่ยวการพัฒนาเมืองให้ความความเจริญเติบโตพร้อมกับการอนุรักษ์นั้นเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่จะนำไปสู่การพัฒนาแบบยั่งยืน ซึ่งจะเป็นการพัฒนาเมืองชายแดนเก่าที่มีการอนุรักษ์วิถีชีวิตแบบดั้งเดิมและเมืองชายแดนใหม่ที่มีวิถีชีวิตตั้งอยู่บนการเปลี่ยนแปลงของโลกตลอดเวลา งานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ในการสำรวจรูปแบบและพัฒนาการของภูมิทัศน์เมืองเชียงของตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน และศึกษารูปแบบภูมิทัศน์เมืองที่สนับสนุนการพัฒนารวมถึงการขยายตัวของเมืองเชียงของให้มีความสอดคล้องกับนโยบายการพัฒนาในด้านต่างๆ ในระบบหนึ่งเมืองสองแบบ เพื่อเสนอรูปแบบการปรับปรุงภูมิทัศน์เมืองเชียงของที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์และแผนพัฒนาเศรษฐกิจเชียงของ โดยคำนึงถึงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมประเพณีของความเป็นเมืองเก่า ด้วยการสำรวจลักษณะกายภาพและความเป็นย่านของกิจกรรมที่เกิดขึ้นในบริเวณเมืองเชียงของ แล้วจำแนกออกเป็น 7 หน่วยภูมิทัศน์ รวมทั้งใช้แบบสอบถามจำนวน 140 ชุด ที่ใช้ในการสำรวจพฤติกรรมและความต้องการใช้พื้นที่ของคนในชุมชนและนักท่องเที่ยว เพื่อรับฟังความคิดเห็นและเป็นแนวทางในการกำหนดแนวทางการพัฒนาเมือ การศึกษาได้ทำการวิเคราะห์ข้อมูลจากการสำรวจและแบบสอบถาม เพื่อประเมินศักยภาพด้านภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมและธรรมชาติ และแนวทางการปรับปรุงภูมิทัศน์ของเมืองเชียงของ ที่จะนำไปสู่การกำหนดแนวทางการพัฒนาและการปรับปรุงภูมิทัศน์ที่เหมาะสม โดยแนวคิดหลักของการพัฒนาภูมิทัศน์เมืองเชียงของนั้น ได้นำหลักการจากแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาเมืองเชียงของอย่างมีดุลยภาพและยั่งยืน ฉบับที่ 1: หนึ่งเมืองสองแบบ (Green City) และจากการวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถามจึงได้กำหนดกรอบแนวทางการปรับปรุงภูมิทัศน์ คือ ส่งเสริมศักยภาพเมืองเชียงของให้เป็นเมืองน่าอยู่ สร้างพื้นที่ให้คนในชุมชนมีกิจกรรมร่วมกัน โดยสอดคล้องกับพฤติกรรมการใช้พื้นที่สาธารณะ การสร้างพื้นที่การเรียนรู้เมืองเชียงของทั้งด้านวัฒนธรรมและการพัฒนาให้เป็นเมืองเศรษฐกิจพิเศษ ควบคู่กับการพัฒนาเมืองให้ส่งเสริมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในพื้นที่เมืองเชียงของ ในการปรับปรุงภูมิทัศน์ทั้ง 7 หน่วย มีรูปแบบที่แตกต่างกันไปตามลักษณะและกายภาพของพื้นที่ แต่จะมีความสอดคล้องกันด้วยเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของเชียงชองบางประกัน เพื่อให้มีความเชื่อมโยงและต่อเนื่องกันในแต่ละหน่วยภูมิทัศน์ ซึ่งมีภาพรวมของรูปแบบในการปรับปรุงภูมิทัศน์ คือ การปรับเส้นทางสัญจรบริเวณริมแม่น้ำโขงให้มีการใช้งานที่สะดวกมากขึ้น โดยมีการแบ่งช่องทางสัญจรออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ช่องทางเดิน-วิ่ง ช่องทางจักรยาน และช่องทางรถจักรยานยนต์และรถยนต์ การปลูกต้นไม้พื้นถิ่นให้ความรมรื่นและเพิ่มสีสันตามแนวถนนริมแม่น้ำโขง ทางสัญจร และบริเวณพื้นที่กิจกรรมต่างๆ ปรับปรุงพื้นที่ต่างๆ เช่น พื้นที่ออกกำลังกาย พื้นที่ค้าขายชุมชน และพื้นที่ที่ใช้จัดกิจกรรมตามงานและเทศกาลสำคัญๆ ในพื้นที่ให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานอยู่ตลอดเวลา ให้มีความเหมาะสมกับจำนวนคนและความถี่ในการใช้งานรวมถึงการดูแลและรักษาความสะอาดด้วย เสนอให้ส่งเสริมความเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม วิถีชีวิตความเป็นอยู่ และระบบนิเวศของชาวเมืองเชียงของ การจัดให้มีศาลาและม้านั่งพักผ่อน จุดชมทัศนียภาพ และมีพื้นที่ค้าขายผักสวนครัวและปลาสดบริเวณที่มีการเพราะปลูกผักและการประมงริมแม่น้ำโขง