อนุกรมวิธานหอยทากบกเผ่า Durgelli ในประเทศไทย

บทคัดย่อ

หอยทากบกในเผ่า Durgelli มีลักษณะเฉพาะ คือ มีเปลือกลดรูป (reduced shell) มีเนื้อเยื่อสาหรับคลุม (shell laps) ตัวขนาดใหญ่ คลุมปิดเปลือก และมีแผ่นฟัน (radula) ซี่เล็ก ๆ จานวนมาก เป็นแบบคล้ายขนนก (pectiniform) หอยทากบกในเผ่านี้ลักษณะทางกายวิภาคศาสตร์ระบบสืบพันธุ์สาคัญมากในการจัดจาแนก คือ รูปร่างของสเปิร์มาทิคา จะมีลักษณะเฉพาะคือมีฐานบวมใหญ่ตรงกลางแคบยาวเรียว และตรงปลายบวมเหมือนลูกโป่งทั้งหมด หอยทากบกในเผ่า Durgelli ที่รายงานไว้มี 9 สกุล ได้แก่ Eurychlamys, Sophina, Satiella, Sakiella, Durgella, Ibycus, Girasii, Cryptaustenia, Muangnua ซึ่งในแต่ละสกุลก็ยังขาดการศึกษาในรายละเอียดต่าง ๆ หอยทากบกในเผ่า Durgelli ในประเทศไทยมีรายงานไว้ทั้งหมด สกุล ได้แก่ 3Durgella, Cryptaustenia, Muangnua ซึ่งหอยทากบกเผ่านี้ในอดีตนักอนุกรมวิธานได้จัดจาแนกให้อยู่ในวงศ์ Helicarionidae โดยใช้ลักษณะสัณฐานวิทยาของเปลือก และบางสกุลมีการศึกษาลักษณะทางกายวิภาคศาสตร์ระบบสืบพันธุ์ และสัณฐานวิทยาแผ่นฟัน ไว้บ้างแล้ว (Solem, 1966) จากการทาการศึกษาในครั้งนี้พบสกุลใหม่เพิ่มมาอีก 1 สกุล คือ Aenigmatoconcha คือ สปีชีส์ Aenigmatoconcha cilivicola รายงานพบครั้งแรกที่ภูผาล้อม จังหวัดเลย พบหอยทากบกในสกุล Durgella ซึ่งเปลือกมีขนาดเล็กมีเนื้อเยื่อคลุมเปลือกขนาดใหญ่ มีเปลือกลดรูป พบทั้งหมด 5 สปีชีส์ โดยดูจากลักษณะสัณฐานวิทยาของเปลือก และกายวิภาคศาสตร์ระบบสืบพันธุ์เป็นหลัก ทากบกสกุล Durgella ในแต่ละพื้นที่มีลักษณะสัณฐานวิทยาของเปลือกแตกต่างกันไป เช่น ขนาด สีสัน ลวดลาย ฯลฯ

คำสำคัญ